Jorge's biefstuk

Uit eten gaan in Buenos Aires betekent: vlees eten. Ik kreeg het advies halve porties te bestellen. Dat deed ik, en nog viel de biefstuk aan twee kanten over het bord.

De 39ste Feria International del Libro wordt gehouden op een groot compex in de wijk Palermo. De boekenbeurs is de op een na grootste beurs van het land, de grootste is de veebeurs. Tussen de beursgebouwen ligt een zandvlakte met tribunes, een soort manege. Hier wordt tijdens de beurs het vee getoond.

Na de staatsgreep van 1976 was Jorge Zorreguieta onderstaatssecretaris van landbouw en drie jaar later werd hij staatssecretaris van landbouw. In zijn tijd moet hij vele malen de veebeurs bijgewoond hebben. Iedere keer als ik een groot stuk Argentijns rundvlees op mijn bord krijg denk ik: de vader van Máxima was staatssecretaris van biefstuk.

De opening van de boekenbeurs vindt plaats in een grote zaal naast de manege. Er zijn vijf sprekers onder wie de huidige Argentijnse ministers van onderwijs en van cultuur van de stad Buenos Aires. In alle toespraken zitten verwijzingen naar de grondwet, naar de rechten van mensen, naar de rol van boeken in het publieke leven, naar de politieke kant van het schrijven. Anders dan in Nederland zijn politiek en literatuur hier vermengd. Bewindslieden schermen met boeken, de overheid bemoeit zich actief met literatuur, schrijvers spelen een rol in het politieke debat.

Het motto van de beurs: libros como puentes. Boeken als bruggen. De sprekers zijn fanatiek, bevlogen en het publiek reageert hartstochtelijk. Er wordt gesproken over de grondwet alsof die pas is opgesteld. Die bevlogenheid is er niet voor niets.

Vorige week was er in Buenos Aires een grote demonstratie tegen plannen van de regering om het justitionele apparaat te hervormen, of zoals woordvoerders van de regering het stellen: te democratiseren. Dat is een gevaarlijke en subtiele benaming voor de opheffing van de scheiding tussen staat en justitie. Het rechtssysteem krijgt te maken met overheidsbemoeienis en is niet meer onafhankelijk. De Argentijnen zien dit terecht als een stap in de richting van dictatuur en gingen massaal de straat op. Er werden een miljoen demonstranten geteld.

In Nederland is de scheiding tussen de rechterlijke macht en de overheid onomstreden. Kunstsubsidies worden verleend door onafhankelijke fondsen, zoals het Letterenfonds. Dat geeft rust, ook voor schrijvers. Literatuur in Nederland kan geëngageerd zijn, maar een roman zal geen politieke rol spelen, en ik ken geen schrijvers die een plek hebben in bijvoorbeeld verkiezingscampagnes.

De Nederlandse Grondwet is de afgelopen dertig jaar op slechts een paar punten herzien: de dienstplicht is opgeschort, de Nationale ombudsman is in de Grondwet opgenomen en de tijdelijke vervanging van een lid van de Staten-Generaal wegens zwangerschap en bevalling is geregeld.

Geen mens lag daar wakker van. Onze Grondwet is een bejaarde koe die veilig op stal staat. De Argentijnse grondwet is een pasgeboren kalf dat het slachthuis al ruikt.

De Nederlandse romanschrijver Jan van Mersbergen bezoekt dezer dagen Buenos Aires en schrijft tot en met komende zaterdag een klein literair verslag voor Trouw.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden