JORDAANS

Het 'Jordanian Food and Folklore Festival' wordt gehouden in de Koepelzaal van het deftige Renaissance Hotel te Amsterdam. In de hoge witte koepel hangen reusachtige felgekleurde ballonnen met de naam van de sponsor, de Jordaanse Luchtvaartmaatschappij.

Boven in de koepel staat rondom met forse letters een tekst uit 1 Corinthe 3:11 uitgehouwen. Op de kansel hangt een portret van koning Hoessein en ernaast staat een pseudo-bedoeenentent van blauw KS2-doek. Een monumentaal donkerbruin kerkorgel dreigt op ons neer te storten. Dat verdienen we dan ook, denk ik, deze vervreemdende ontwijding van de voormalige Lutherse kerk in ogenschouw nemend. Een verbijsterende mengelmoes van culturen doet zich aan ons voor. Een elegant gezelschap Europeanen laat zich het authentieke Jordaanse buffet goed smaken, geroutineerd de wijn innemend die Jordaanse christenen verbouwd hebben, omdat rechtgeaarde moslims immers geen wijn drinken. De band in de blauwe tent brengt oorverdovende Arabische muziek voort op allerlei instrumenten tegelijk, zowel de inheemse hobofluit en 'aoud' (soort luit), als de moderne altsaxofoon en de Schotse doedelzak. Krijgshaftige mannen en beeldschone, ongesluierde vrouwen voeren opzwepende dansen uit, terwijl de Lutherse zwaan bedremmeld op hen neerkijkt.

Wat wil men hier eigenlijk van ons? Na enige uren komt het niet geheel onverwachte antwoord in de vorm van twee wazige videofilmpjes: wij moeten naar Jordanie. Waarom? Nou, je kunt er bijvoorbeeld ballonvaren in de woestijn. Of enige oudheden (Petra!) bezoeken. Maar verder vooral: je laten verwennen aan tafel. De keuken is een eerste klas toeristen-trekker geworden.

De Arabische meesterkok Naim Ahmed Mansour is speciaal overgevlogen naar Amsterdam. Met zijn hele keukenbrigade en de meeste ingredienten, tot en met de wortels toe. Ik mag 's middags al bij hem in de keuken kijken. Al werkend staat hij mij bereidwillig te woord. "Is dat niet vreemd, opeens in de keuken van een heel ander land te staan om een Jordaans buffet klaar maken?" Helemaal niet, want hij gaat met dit festival langs alle grote steden in de wereld en overal tref je tegenwoordig dezelfde apparatuur aan. Traditioneel keukengerei komt alleen nog voor de show tevoorschijn, als er iets aan tafel gemaakt wordt. "Wij nemen van het Westen over wat ons van pas komt." Dat zou ik die avond nog op vele manieren bevestigd zien.

Maar wat een fiere keuken, daar in Jordanie! Tientallen verfijnde voorgerechten, minstens vijf uitgekookte hoofdgerechten en vier zeer bewerkelijke nagerechten worden ons gepresenteerd. Dat wij barbaren maar lukraak op ons bord scheppen wat men daar beslist niet tezamen eet, brengt slechts een dun glimlachje om de lippen van Mansour. Hij heeft dat al zo vaak gezien.

Veel van de Jordaanse keuken is overgenomen van andere Arabische landen, vooral Libanon. Jordanie is nu eenmaal van oudsher een doorgangsland. Maar in feite is deze Arabische keuken uitgekristalliseerd uit meer dan 5 000 jaar oosterse kookcultuur. De 'Frika' soep van groene tarwekorrels bijvoorbeeld is een lekkernij die al in oeroude documenten voorkomt.

Mansour is op zijn vijftiende begonnen als koksmaat en trouwde op zijn zestiende met een meisje van vijftien. Ze hebben nu elf kinderen. Toen hij begon was koken vrouwenwerk. Maar nu is het een gerespecteerde positie, sous-chef van de Royal Jordanian Airlines. Hij spreekt vloeiend Engels, zelf geleerd, zoals hij alles zelf moest leren. Tegenwoordig staat het onderwijs in Jordanie op een hoog peil. Tachtig procent van de bevolking zou Engels spreken.

Een vreemde mengelmoes van culturen. In zekere zin een niet onwaarschijnlijke blauwdruk van de toekomst. Wie door de voortmalende internationalisering vervreemdt van zijn eigen wortels, gaat het verleden exploiteren als toeristische attractie. Die volksdansers zijn de Volendammers van Jordanie. Met Amerikaanse keukenmachines wordt de traditionele Arabische keuken grootschalig uitverkocht.

Wat dat betreft heeft de KLM minder te bieden. Hutspot met klapstuk? En daarbij de Driekusman op klompen? En toch, ik las dat Dorrius in Amsterdam weer in oude stijl heropend wordt. Met stevige stamppotten en maaltijdsoepen achter lekker burgerlijk glas-in-lood en een mosselkraam voor de deur. Laatst zag ik ook drie ballonnen boven de Flevopolder. Er is hoop.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden