Joost Eerdmans / Ook Nederland moet jacht op wapens openen

De criminaliteit daalt in Nederland, maar het aantal geweldsdelicten met wapens stijgt. Maatregelen tegen wapenbezit zijn daarom hard nodig.

Het Belgisch parlement heeft na jarenlang gesleep vorige week in sneltreinvaart een nieuwe wapenwet aangenomen.

De nieuwe wet schrijft voor dat voortaan iedereen die in België een wapen wil aanschaffen eerst aan een reeks wettelijke en medische eisen zal moeten voldoen. Men wordt onderworpen aan een proef en zal een wettige reden moeten hebben om de wapenvergunning aan te vragen. Deze vergunning moet tevens om de vijf jaar vernieuwd worden en een meerderjarige huisgenoot moet het met de aanvraag eens zijn.

Nu zijn sommige jachtgeweren op vertoon van een legitimatiebewijs – anders dan in Nederland – in België nog gewoon te koop. De wetsbehandeling kwam in een stroomversnelling na de dramatische schietpartij met 3 dodelijke slachtoffers die op 11 mei in Antwerpen plaatsvond

Om de zoveel tijd worden we weer opgeschrikt door gruwelijke schietdrama’s, al dan niet in ons eigen land. In 1979 vond een dramatische schietpartij plaats op een basisschool in San Diego in de VS. De 17-jarige Brenda Spencer schoot daar twee leraren dood en verwondde acht leerlingen. Na het drama verklaarde Spencer dat ze niet van maandagen hield en dat het schieten haar verveling stopte. Het drama inspireerde Bob Geldof met zijn band Boomtown Rats tot het schrijven van de grote hit ’I Don’t Like Mondays’. Sindsdien hebben zich over de jaren talloze schietdrama’s voorgedaan in Amerika en telkens kwam de vraag naar boven hoe het wapengebruik aan banden moet worden gelegd. Filmmaker Michael Moore maakte er enkele jaren geleden een prachtige documentaire over: ’Bowling for Columbine’. Te zien is met welk gemak Amerikaanse burgers aan vuurwapens kunnen komen en welke dramatische gevolgen dat heeft.

Helaas is het inmiddels zo dat ook Nederland steeds meer de dodelijke gevolgen van toenemend wapengebruik ondervindt. Ook uit de laatste criminaliteitscijfers blijkt dat – terwijl de gemiddelde criminaliteit in Nederland daalt – het aantal geweldsdelicten met wapens opnieuw is gestegen. Dat is niet zo verwonderlijk als je op je laat inwerken hoeveel illegale vuurwapens er in ons land in omloop zijn: circa 75.000. Jaarlijks worden er zo’n 10 tot 15.000 Nederland binnengesmokkeld, met name vanuit Italië, België en Duitsland. Eén op de vijf scholieren heeft inmiddels een (steek)wapen op zak.

Nederland is een uitermate populair land voor wapensmokkelaars geworden. Misschien ligt dat aan ons milde strafklimaat; op wapensmokkel (ook al gaat dat om duizenden wapens) staat maximaal 8 jaar cel. Maar het ligt zeker ook aan het gemak waarmee de wapens over onze landsgrenzen gaan. Daarom moeten er veel meer steekproefcontroles op wapens aan de grenzen gehouden worden, met name bij de beruchte grensovergangen met België (Hazeldonk) en Duitsland (Arnhem-Oberhausen en Venlo). En laat dan de politie ook de bevoegdheid krijgen de gehele auto te doorzoeken, iets wat nu vreemd genoeg nog niet geregeld is in onze wapenwet. Alleen bij een ’redelijke aanleiding’ mag de kofferbak open.

Preventief fouilleren, een enorm succes in de jacht op illegale wapens in onze grotere steden, moet worden uitgebreid naar alle probleemwijken, uitgaansgebieden, de centraal stations en het openbaar vervoer via een wijziging van de Wet Bijzondere Opsporingsbevoegdheden. Dit zijn maatregelen die zoden aan de dijk zullen zetten.

Gelukkig werkt de regering inmiddels aan een voorstel om alle valmessen, stiletto’s en vlindermessen te verbieden, zowel het bezit als de handel erin. Nu mag iemand nog een vlindermes hebben, als deze maar geen lemmet langer dan 9 centimeter heeft. Alsof een steekmes van 8 centimeter minder dodelijk is. Het probleem van deze gevaarlijke steekmessen is, dat ze – in tegenstelling tot bijvoorbeeld een dolk – gemakkelijk en vrijwel onzichtbaar onder de kleding meegedragen worden, bijvoorbeeld in het café.

Naast de uitgaanscircuits vormen scholen steeds vaker het decor van agressie en wapengeweld. Iedereen herinnert zich de moord op conrector Hans van Wieren op het Terra College in Den Haag in januari 2004. Het taboe op praten over wapenbezit van leerlingen, dat lange tijd heerste vanwege de angst van schoolbesturen voor de reputatie van de school, werd door deze moord opengebroken. Ik ben ervoor om vliegende brigades van politieagenten op alle middelbare probleemscholen minimaal eens per drie maanden een onaangekondigde wapencontrole uit te laten uitvoeren. In Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Schiedam is deze methode al erg succesvol gebleken. Niet alleen in repressief, maar ook in preventief opzicht blijken de controles goed te werken. Het algehele klimaat op scholen in voornoemde steden is beter geworden, er wordt minder gepest en scholen durven belediging en bedreiging van leerlingen en medewerkers beter aan te pakken.

Wapengeweld bestrijden betekent het bezit van wapens terugdringen. Elk wapen dat we van de straat of een schoolplein kunnen halen, is er één. Daarom stel ik voor dat onze regering snel een offensief tegen het toenemende wapenbezit afkondigt, voordat weer een nieuw schietdrama ons wakker maakt.

Joost Eerdmans is Tweede-Kamerlid voor de Lijst Pim Fortuyn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden