Joodse gemeenschap eist geld oorlogsmisdadiger op

Van onze correspondent

Onder leiding van rabbijn Van de Kamp is de commissie Joods Erfgoed de handel en wandel van de beruchte Siemens nagegaan. De rabbijn is tot de conclusie gekomen dat het nagelaten geld van de Winschoter NSB-politieagent stinkt. "Het is bloedgeld. Uit getuigenverklaringen blijkt dat Siemens het in de oorlogsjaren heeft geroofd en afgeperst van de joodse gemeenschap in Winschoten" , beweert Van de Kamp, die zijn bevindingen gisteravond ook in een uitzending van Tros Aktua bekendmaakte.

Siemens, die in de oorlogsjaren bekend stond als de 'Schrik van Winschoten' en de 'Stille Nummer Negen', bemoeide zich persoonlijk met de deportatie van Winschotense joden naar Westerbork. Bovendien beroofde hij de ten dode opgeschreven Winschoters, aldus de Amsterdamse rabbijn. "We zijn verhalen tegen gekomen dat hij soms de trein besteeg en zijn joodse stadsgenoten aftuigde en afperste. "Als ze betaalden, haalde hij ze op het laatste moment weer uit de trein."

Van de bruisende vooroorlogse joodse gemeenschap in Winschoten - na Amsterdam relatief gezien de grootste van ons land - bleef niets over. Vrijwel alle vijfhonderd joden uit het Oostgroningse 'Sodom' werden door de Duitsers omgebracht.

Bestuur afgetreden

Bij zijn overlijden in 1986 liet de bij bijzondere rechtspleging veroordeelde Willem Siemens 300 000 gulden na, volgens zijn wilsbeschikking te bestemmen voor zwerfdieren. Aldus zou het geld aanvankelijk worden gestoken in het noodlijdende Winschotense dierenasiel, dat eind jaren tachtig bijna op de fles ging. Maar toen notaris mr. J. Hulshoff tussen neus en lippen de naam Willem Siemens liet vallen en de Winschoter Courant de dubieuze herkomst van het geld onthulde, trad het gechoqueerde stichtingsbestuur prompt in zijn geheel af. Teneinde het geld van Siemens van zijn smet te ontdoen, doopte notaris Hulshoff de naam van de Willem Siemens Stichting om in de Stichting Dieren Lief en Leed. Met de rente van het Siemensgeld financiert deze club sinds enkele jaren een korting voor Winschoters die hun huisdier laten cremeren in het dierencrematorium in Delfzijl.

Rabbijn Van de Kamp kan niet begrijpen dat Dieren Lief en Leed doodgemoedereerd het vermeende roof- en afpersingskapitaaltje van Willem Siemens gebruikt voor de crematie van huisdieren: "De mensen die waren betrok ken bij het dierenasiel, waren zich van de prins geen kwaad bewust, maar De bestuursleden van Dieren Lief en Leed wisten bij aantreden van de hoed en de rand."

De voorzitter van de commissie Joods Erfgoed ergert zich aan de opstelling van de stichting. "De bestuursleden gaan uit van een omgekeerde bewijslast. Ze geven toe dat Siemens niet deugde, maar zolang niet onomstotelijk is bewezen dat zijn nalatenschap van de joodse gemeenschap is gestolen, weigeren ze de gelden terug te geven. Ik vind dat, gezien het bezwaarde verleden van Siemens, de geruchten en de hoogte van het kapitaal, de wereld op zijn kop zetten."

Van de Kamp meent dat het geld terugmoet naar de mensen die het toekomt: de nazaten van de uitgemoorde Winschotense joodse gemeenschap en joodse kerkgenootschappen in Oost-Groningen.

'Geen joods geld'

Bestuurslid C. G. Haarman van de stichting Dieren Lief en Leed liet gisteren weten dat er 'geen dubbeltje joods geld' in de erfenis van Siemens zit. Haarman: "Van de Kamp heeft een grote duim. Als Siemens geld zou hebben ingepikt van de joden, dan zou dat bij zijn veroordeling wel ter sprake zijn gekomen. Wij zijn er van overtuigd dat dit gewoon spaargeld is."

L. Everts van de stichting Vrienden joodse historische monumenten Winschoten doet liever geen uitspraken over de kwestie-Siemens.

"Het is niet aan mij te oordelen over Dieren Lief en Leed, maar als Van de Kamp een claim indient, geef ik hem groot gelijk. We willen hier al jaren een momument met de namen van alle 446 omgekomen joodse Winschoters. Of dat met het Siemensgeld kan worden gefinancierd, moet het opperrabbinaat maar uitmaken. Sommige van de overgebleven Winschotense joden willen het geld trouwens niet eens aannemen, omdat ze het bloedgeld vinden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden