Jongetje in koelkast opent discussie over Duitse jeugdzorg

Een week geleden werd Kevin K., nog geen drie jaar oud, dood aangetroffen in de ouderlijke koelkast. Alle instanties wisten van de problemen in het gezin K., is nu gebleken.

Vanaf zijn geboorte hadden tal van instanties goed zicht op Kevin. Hij had ouders die bij politie en justitie van de Noord-Duitse stad Bremen bekend stonden als verslaafd, drankzuchtig en gewelddadig. Het gezin werd daarom intensief begeleid. Vorig jaar november overleed de moeder onder onduidelijke omstandigheden. Tegen de vader, die eerder voor geweldpleging was veroordeeld, loopt een onderzoek.

De twee jaar oude Kevin werd voor korte tijd in een tehuis ondergebracht. Daar stelde men vast dat het kind in het verleden was mishandeld. Er waren sporen van botbreuken. Het tehuis alarmeerde het bestuur, waarvan onder meer burgemeester Jens Böhrnsen deel uitmaakt. Hij trok zich het geval aan en vroeg de wethouder van sociale zaken Karin Röpke regelmatig naar Kevins welbevinden.

Na de dood van Kevins moeder kreeg Bureau Jeugdzorg de voogdij over de jongen. Het Bremense Bureau Jeugdzorg voert een beleid dat kinderen zo lang mogelijk bij hun ouders laat, ook al zijn die verslaafd. Kevin kwam weer bij zijn vader, Bernd K., die inmiddels in een methadonprogramma zat.

Maar Bernd K. bracht het kind niet naar de dagopvang en meldde zich niet bij de hulpverlening. Jeugdzorg besloot tegen de zin van de vader, het kind in een pleeggezin te plaatsen. Drie weken lang duurde de juridische rompslomp voordat gerechtsdienaren op 10 oktober bij Bernd K. aanklopten om Kevin op te halen.

Toen niemand opendeed, verschaften ze zich met geweld toegang. In de kamer stond Bernd K. Hij wees naar de koelkast in de keuken. Daarin troffen de ambtenaren het lijkje van Kevin aan, verpakt in vuilniszakken. De vader werd gearresteerd en hult zich sindsdien in stilzwijgen. Kevin bleek voor zijn dood zwaar te zijn mishandeld.

Heel Duitsland reageerde geschokt. Artsen, rechters, politie, jeugdzorg, verslavingszorg, kindertehuis, zelfs de burgemeester en de verantwoordelijke wethouder waren op de hoogte van de problemen in het gezin K. Het netwerk rond Kevin had niet dichter kunnen zijn.

De dag na de vondst van Kevins lijkje nam wethouder Röpke huilend ontslag. Ze zei dat haar „de kracht ontbreekt om het onderzoek naar de gebeurtenissen te leiden”. Tegelijk stelde het openbaar ministerie een onderzoek in naar Bureau Jeugdzorg, dat had besloten Kevin bij zijn vader terug te plaatsen. Het Bureau heeft mogelijk gefaald in het uitoefenen van zijn zorgplicht.

Ook de landelijke politiek reageerde. Minister van gezinszaken Ursula von der Leyen kondigde aan in november met een proef te beginnen om vroegtijdig probleemgezinnen te herkennen en te begeleiden. Tot teleurstelling van de oppositie blijft die proef vooralsnog beperkt tot het noorden van Duitsland.

Von der Leyen betoonde zich in een interview in de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung terughoudend over verdergaande maatregelen. Het idee om ieder gezin bij de geboorte van een kind te begeleiden, zoals dat in sommige Scandinavische landen gebruikelijk is, wijst ze af. Tevens houdt ze vast aan het principe van vrijwilligheid. Ze vindt het niet nodig dat hulpverleners ongevraagd bij gezinnen op bezoek gaan, zoals dat in Nederland gebeurt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden