Jongeren strijden voor een eerlijk salaris

Ali MowahhedBeeld Olaf Kraak

Van het minimumloon kan niet worden geleefd. Dat vinden de Nederlandse jongerenbeweging Young and United en haar Amerikaanse evenknie Fight for15. Young and United wil dat het minimumjeugdloon gelijk wordt aan het reguliere minimumloon. Jongeren onder de 23 jaar verdienen maar een gedeelte van het minimumloon. Een 18-jarige slechts 45 procent.

Fight for 15 wil dat het minimumloon in de Verenigde Staten van 7,25 dollar per uur naar 15 dollar gaat. Vooral in de fastfoodbranche liggen de lonen zo laag. Werknemers moeten vaak meer dan vijftig uur in de week werken om niet in de schulden te komen. De beweging kreeg in het begin, in 2012, veel kritiek op wat werd bestempeld als een onredelijk voorstel. Inmiddels heeft ze de eerste successen geboekt. In meerdere steden en staten in de Verenigde Staten is het minimumloon al verhoogd naar 15 dollar en het thema staat op de agenda van de aankomende presidentsverkiezingen.

Deze week ontmoetten jongeren van Young and United en de actievoerders van Fight for 15 elkaar in Amsterdam. Trouw sprak met twee van hen: Ali Mowahhed uit Amsterdam en Anggie Godoy uit het Amerikaanse Los Angeles.

'Zelfs de kleinste kamer in Amsterdam paste niet in mijn budget'

Meer uren mogen maken naarmate je harder werkt. Deze belofte overtuigde Ali Mowahhed toen hij als 18-jarige bij Karwei aan de slag ging. Na twee jaar zwoegen merkte hij dat hard werk niet wordt beloond. Te oud is te duur in het personeelsbeleid van Karwei. "Elk jaar werd ik een stukje duurder en mocht ik minder werken. Dat gaat door tot een werknemer 23 jaar oud is en het volledige minimumloon moet krijgen. Dan wordt het aantal uren in de week abrupt naar vier teruggebracht. Op die manier vertelt Karwei dat je niet meer welkom bent."

Mowahhed wilde na de middelbare school even tot rust te komen en sparen voor zijn studententijd. Veel geld kon hij niet in zijn spaarpot stoppen met de 4 euro per uur die hij kreeg. Uit huis gaan zat er ook niet in voor de Amsterdammer. "Zelfs de kleinste kamer in Amsterdam paste niet in mijn budget."

"Bij mijn sollicitatie waren ze heel direct over het loon. Ik dacht dat het omhoog zou gaan als ik mijzelf bewees op de werkvloer. De enige opslag die ik kreeg kwam op mijn verjaardag. Dan ging ik weer een trede omhoog in de ladder van het minimumjeugdloon."

De nu 20-jarige Mowahhed vindt het pijnlijk om terug te kijken op zijn periode bij Karwei. "Ik deed hetzelfde werk als een 23-jarige maar heb daar minder dan de helft voor gekregen. Als een bedrijf denkt dat een 18-jarige geen volwaardig werknemer is, moet je hem niet hetzelfde werk laten doen en verantwoordelijkheden geven."

Anggie GodoyBeeld Olaf Kraak

'Ik zie mensen met een universitaire opleiding friet bakken'

Het is haar grootste nachtmerrie: over tien jaar nog steeds bij McDonald's werken. Anggie Godoy (20) werkt bij de fastfoodketen in miljoenenstad Los Angeles. Haar paycheck gaat bijna geheel naar haar alleenstaande moeder. Zij kwam ooit als immigrant uit Guatemala naar de VS voor een beter leven. "Toen ik opgroeide zag ik hoe zwaar mijn moeder het had. Zij had drie baantjes nodig om voor mij, mijn broertje en zusje te zorgen. En nog steeds kwamen we niet rond. Ik moest op mijn achttiende daarom voltijds gaan werken."

Godoy is sinds dit jaar begonnen met haar studie politicologie. Daarmee hoopt ze te ontsnappen aan het fastfoodbestaan. Maar ze weet dat een diploma geen garantie is voor beter werk. "In mijn vakgebied liggen de banen niet voor het oprapen. Om mij heen zie ik ook mensen met een universitaire opleiding friet bakken, net als degenen die de middelbare school niet hebben afgemaakt."

Anggie sloot zich aan bij de Fight for 15-beweging en mobiliseerde een staking met dertien andere werknemers van haar filiaal van McDonald's. Het heeft geholpen. Californië is een van de staten die het minimumloon omhoog schroefde. Godoy verdient nu 10 dollar per uur, 2 dollar meer dan toen ze begon met werken. "Het is niet veel, maar het stelt mijn onvermijdelijke studieschuld iets langer uit." De twintigjarige denkt dat, vanwege de huidige omvang van de beweging, het niet lang meer kan duren voordat 15 dollar de norm is in het hele land.

Blue RainerBeeld Olaf Kraak

'Ik kan geen Happy Meal voor mijn broertje kan kopen terwijl ik die zelf maak'

"Ik ben bang, ontzettend bang dat ik nooit mijn eigen gezin kan starten." De toekomst van de 26-jarige Blue Rainer uit de Amerikaanse staat Florida ziet er somber uit. Zijn koelkast is leeg, zijn schulden lopen op en elke dag loopt hij zenuwachtig naar zijn voordeur, hopend dat er geen uitzettingsbevel hangt.

Rainer werkt 33 uur per week bij fastfoodketen Checkers in het stadje Temple. Met het opnemen van bestellingen, frituren van kip en bakken van hamburgers verdient hij acht dollar en vijf cent per uur. Dat is niet genoeg om de achthonderd dollar aan huur voor zijn appartement van te betalen en daarnaast te kunnen leven.

Hij was zestien jaar oud toen hij begon te werken bij de fastfoodketen. "Ik geloofde in de Amerikaanse droom: laag beginnen en werken naar de top. Het zou slechts een opstapbaantje zijn, maar na tien jaar doe ik nog steeds hetzelfde. Het is het enige baantje dat er is voor mij, omdat voor beter werk ervaring nodig is. En ervaring doe je niet op met frituren." De enige uitweg is een studie. Hij begon ooit, maar moest stoppen omdat hij dat niet kan betalen.

Rainer ziet de toekomst met zijn huidige loon somber in. Hij wil later kinderen hebben, maar ziet aan zijn collega's met een gezin dat het lastig is. "Soms hebben zij drie of vier verschillende baantjes en werken meer dan zeventig uur in de week. Wanneer zij eindelijk klaar zijn met werken liggen hun kinderen al te slapen. Dat mag je een kind niet aandoen. Ik vind het nu lastig dat ik geen Happy Meal voor mijn broertje kan kopen terwijl ik die zelf heb gemaakt."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden