Jongeren op zoek naar zingeving, kerken op zoek naar jongeren

Hoe krijg je jongeren weer in de kerkbank, of houd je ze daar? Het is een vraag die menig gemeente hoofdbrekens geeft.

De behoefte aan kerkgang en geloof lijkt onder de jeugd maar op weinig plekken toe te nemen, maar dat hoeft niet te zeggen dat drang naar zingeving is afgenomen. Integendeel, zegt festivalorganisator Ide Koffeman in Volzin, magazine voor religie en samenleving.

Want de almaar groeiende populariteit van festivals kan volgens Koffeman niet worden losgezien van de behoefte aan zingeving. De ontkerkelijking en ontzuiling van de samenleving betekenen volgens hem niet dat die behoefte is verdwenen. Wel de kerkelijke structuren van toen, zoals catechisatie, zomerkamp en de jongerenclub. "Een twintigjarige van nu denkt heus niet minder na over zingeving dan een in 1970." De hang naar zingeving onder jongeren is nooit weggeweest.

Koffeman noemt als voorbeeld een prijsvraag die hij uitschreef voor het festival Down The Rabbit Hole. 50.000 euro werd uitgeloofd voor degene met het meest creatieve, niet-muzikale idee dat een rol kan spelen op een festival. Wat bleek uit de 160 inzendingen van voornamelijk jonge kunstenaars? "Opvallend vaak kozen ze biechten en alternatieve kerken als onderwerp. Daaruit concludeer ik dat de wens tot bezinning ook onder deze generatie heel groot is."

In de aankleding van het eerdergenoemde festival Down the Rabbit Hole weerklinkt overigens duidelijk de achtergrond van Koffeman. Hij richtte het terrein in naar voorbeeld van het drieluik 'De Tuin der Lusten' van Jeroen Bosch, met links de hemel, rechts de hel en daar tussenin de grote chaotische wereld. Een schilderij dat volgens de domineeszoon "alle aspecten van een festival heeft". "Enerzijds het idyllische, maar ook het onbezonnene, het maffe, het vrije en absurdistische."

Magazine OnderWeg wijdt een heel nummer aan de vraag hoe de kerk jongeren - twintigers in dit geval - kan betrekken. Menig analyse en constatering wordt erop losgelaten. Dat is nodig, stelt het blad, want over twintig jaar zijn twintigers "de ruggengraat van onze gemeentes". Op veel plekken waar jeugd zou moeten zijn, is nu een 'gat'. Reden genoeg dus om jongeren beter onder de loep te nemen.

"Geloven betekent voor twintigers vooral dat ze zich ergens aan kunnen vasthouden", constateren schrijvers Anko Oussoren en Paul Smit. "Ook al kunnen ze hun geloof vaak niet onder woorden brengen. Hierin speelt ook de verwarrende

tijd waarin zij leven een rol. Hun geloof is kwetsbaar en ze worstelen met vragen. (...) Over geloofsvragen waarop het antwoord vanuit de kerk onbevredigend is, maar ook basale vragen zoals of God wel bestaat, en, zo ja, wie is hij dan? Juist stellige antwoorden werken dan blokkerend." Twintigers kunnen volgens schrijvers beter leven met onbeantwoorde vragen dan met verkeerde, stellige antwoorden die weer nieuwe vragen oproepen.

Jongeren haken veelal af en zijn onzichtbaar in het kerkelijk leven. Maar tegelijk blijft staan, schrijft het tweetal, dat twintigers zoeken naar houvast, naar ruimte en een manier om hun geloof vorm te geven. "Misschien betekent realisering hiervan voor de ene gemeente dat een chirurgische ingreep noodzakelijk is. Voor een andere gemeente kunnen rust en 'geen onverwachte bewegingen maken' voldoende zijn voor herstel". Hoe dan ook, besluiten de schrijvers het stuk, "laten we bidden voor herstel."

Het geloof moet dus een plek zijn waar men houvast vindt. Maar om bij zo'n plek te komen, is het belangrijk om een beslissing te maken waar die plek dan is. Een gezelschap (relatief) jonge kloosterlingen uit binnen- en buitenland vertelt in het Katholiek Nieuwsblad over de voordelen van een rijk religieus leven. Zuster Mary Amata uit de Verenigde Staten - in een vorig leven heette ze Margaret - vindt de jongere generaties tegenwoordig de neiging hebben "alle opties open te willen houden".

Maar volgens Amata moet je juist een beslissing nemen over je geloof. "Hij (God, red.) maakt dat vaak duidelijk in het doen." Als voorbeeld noemt zuster Amata een situatie uit haar eigen leven. Ze zat in een congregatie, maar het voelde niet goed. Zuster Mary twijfelde. Ze vroeg om een teken van boven. Een tijd later voelde Zuster Amata haar verzoek verhoord worden. Ze passeerde op een Amerikaanse snelweg een billboard met daarop de tekst: "Maak je niet druk, Margaret, er wordt voor je gezorgd". Voor de jonge kloosterlinge was het een bevestiging, het teken waar ze op wachtte. Kort daarna vond ze haar plek in een klooster van de dominicanessen in Nashville, Tennessee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden