Jongeren kunnen niet meer rondkomen

Beeld thinkstock

Jongeren zijn vaker financieel afhankelijk van anderen. Aan het begin van deze eeuw kon nog 45 procent van de 20- tot 25-jarigen zelf zijn broek ophouden, met een eigen inkomen dat hoog genoeg was om van rond te komen. Nu is dat nog maar een kwart. De ouderen zijn daarentegen vaker dan vijftien jaar geleden economisch zelfstandig.

Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) die Trouw heeft opgevraagd. Ook bij de jongeren tussen de 25 en 30 jaar daalde de mogelijkheid om een eigen huishouden draaiend te houden. In 2001 was 75 procent in deze leeftijdsgroep financieel onafhankelijk. Dat is gedaald naar 65 procent in 2014, meldt het CBS.

Deze ontwikkeling verbaast Kristina van der Molen, vicevoorzitter van FNV Jong, niet. Ze ziet veel voorbeelden, vooral van afgestudeerden die lang aan het lijntje worden gehouden met stages en slecht betaalde werkervaringsplekken. Maar ze schrikt wel van de omvang van de daling. "Wat bizar veel."

Van der Molen: "Afgestudeerden werken soms veertig uur per week voor 250 euro per maand. En dat zo een jaar lang. Dan ontkom je er niet aan je hand op te houden bij je ouders. Terwijl er vroeger startersfuncties waren voor het minimumloon of iets erboven." FNV Jong maakt zich erg druk om deze trend.

Andere oorzaken voor het feit dat twintigers niet meer kunnen rondkomen, zijn de toename van flexibele arbeidscontracten, de toename van het aantal deeltijdbanen en de stijgende jeugdwerkloosheid. Jongeren zijn vaak al blij als ze werk hebben. Ook studeren ze nu vaker of zitten nog op school, waardoor ze niet zelfredzaam zijn.

Onder de werkende jonge twintigers heeft de helft een flexibel contract. Dat lag in 2004 nog op 29 procent. Veel van hen werken voor een uitzendbureau, of als oproep- of invalkracht. Bij de oudere twintigers neemt het aandeel flexwerkers al iets af, maar het zijn er nog altijd veel meer dan tien jaar geleden.

Zelfverdiende centen
Het lijkt wel goed te komen als ze ouder worden, afgaande op de CBS-cijfers. Driekwart van de dertigers is immers financieel onafhankelijk. Ook driekwart van de veertigers en de 'jonge' vijftigers kan leven van zijn zelfverdiende centen. Dit was in 2001 ongeveer hetzelfde. Mensen met een uitkering telt het CBS niet mee, ook niet als het een hoge tegemoetkoming is.

Deze getallen over dertigers en veertigers stellen Wiemer Salverda, hoogleraar arbeidsmarkt aan de Universiteit van Amsterdam, echter allerminst gerust. "Dit is ernstig voor jongeren. Elk jaar zonder inkomen is een verlies, wat kan doorwerken op het latere inkomen." Vorig jaar waarschuwde Salverda al voor de hoge jeugdwerkloosheid. Hij noemt deze 'ernstig' en een 'bedreiging voor de maatschappij'.

Het aantal 55-plussers dat financieel op eigen benen staat, steeg deze eeuw juist hard. In 2001 was 60 procent in de leeftijdscategorie 55-60 jaar financieel onafhankelijk. Dat is gestegen naar 71 procent in 2014. Een groei van elf procent. Bij de 60-plussers groeide het aandeel zelfs met 12 procent, van 52 naar 64 procent.

Er zijn dus - tegen alle beeldvorming in - meer 55-plussers op de arbeidsvloer te vinden. Dat kan komen door het optrekken van de AOW-gerechtigde leeftijd van 65 jaar naar 67 en straks zelfs 71 jaar, waardoor mensen langer blijven werken. En ook door het afschaffen van de VUT-regeling, waarmee ouderen voorheen vervroegd konden stoppen met werken.

De groei bij de ouderen is voornamelijk te danken aan de emancipatie, blijkt uit de cijfers van het CBS. Veel meer vrouwen werken, en dat beïnvloedt de percentages van de ouderen. Bij de 60-plussers groeide het aandeel vrouwen die financieel onafhankelijk zijn omdat ze een baan hebben van 23 procent in 2001 naar 43 procent in 2014.

De cijfers van 2015 heeft het CBS nog niet. Wel weet het bureau dat het aantal jongeren dat voltijds werkt verder is afgenomen in 2015 en begin dit jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden