Jongeren keren zich af van de elite

reportage | Nieuwe Taiwanese partijen willen met hun 'talenten en ideeën' de gevestigde politiek wakker schudden

Op een regenachtige avond verzamelen zo'n vijftig jongeren zich bij de uitgang van een bekend metrostation in de Taiwanese hoofdstad Taipei. Zij zijn deel van de nieuwe 'Derde Kracht' die de politieke tweedeling wil openbreken.

Met paarse vlaggetjes en hesjes lopen ze de hele avond door de straten van de stad om hun steun te betuigen aan Lü Xinjie, een 33-jarige sociaal werker die zich kandidaat heeft gesteld voor de nationale parlementsverkiezingen van vandaag. Lü - kort kapsel, brede lach, veel energie - staat op de lijst van de pas vorig jaar opgerichte Sociaal-Democratische Partij.

Het is een van de bekendste groepen die voortgekomen is uit de sociale beweging tegen de gevestigde politiek die Taiwan de afgelopen drie jaar kent. "De laatste jaren is het politieke bewustzijn onder jongeren enorm toegenomen," legt ze uit. "Ook wij willen vertegenwoordigd worden."

Terwijl de jongeren campagne voeren in hun gerecyclede regenponcho's vertellen twee activisten uit de buurt hen hoe het gaat met de verschillende nieuwbouwprojecten in dit centrale deel van de stad. Houdt de gemeente zich aan de regels? En waar gaat het mis? Al snel voert de tocht langs een aantal tenten waar milieuactivisten al ruim zeshonderd dagen af en aan verblijven om de kap van een aantal oude bomen te voorkomen.

"Ik ben hier om dit soort projecten te steunen", zegt Tim Guo, een 27-jarige bankmedewerker die met zijn vriendin naar het evenement is gekomen. "Taiwan heeft politici nodig die voor de maatschappij opkomen, in plaats van alleen voor de elite."

Vandaar de noodzaak voor de 'Derde Kracht', zoals de nieuwe partijen symbolisch genoemd worden. Deze partijen vallen buiten de twee traditionele kampen van de meer op China gerichte regeringspartij Kuomintang (KMT) en oppositiepartij Democratische Progressieve Partij (DPP) die meer afstand tot China voorstaat.

De DPP, die waarschijnlijk de verkiezingen wint en dus de president mag leveren, spreekt Lü in principe ook wel aan. "Maar de twee grote partijen zitten te vast in hun competitie. Veel van de thema's die jongeren belangrijk vinden, zoals het milieu of homorechten, komen zo nooit aan bod."

Of er inderdaad voor het eerst sinds het ontstaan van Taiwan in 1949 een derde partij in het parlement komt, is nog afwachten. Een aantal regels, zoals de kiesdrempel van 5 procent, werkt in het voordeel van de twee grote partijen. Lü: "Maar de tijd is er wel rijp voor."

Hoewel ze maar klein zijn, trekken de nieuwe partijen veel aandacht. Ze hebben de beste ontwerpen als het gaat om verkiezingsmateriaal, de actiefste websites en de meest innovatieve campagnevormen. Voor geen partij geldt dat meer dan voor de New Power Party (NPP), in de peilingen de absolute koploper van de zogenoemde 'Derde Kracht'.

Lü maakt met haar aanhang een wandeling door de stad, maar de 39-jarige NPP-kandidaat Freddy Lim, leadzanger van Taiwans bekendste metalband Chthonic, gaf zelfs een concert voor zijn aanhangers. Vlak naast het parlementsgebouw waar hij een zetel hoopt te veroveren.

Het pro-China-beleid dat de huidige president Ma Ying-jeou voerde, leidde in 2014 tot hevige studentenprotesten. Een ruime meerderheid beschouwt zichzelf als Taiwanees, niet Chinees. Lim besloot na de protesten zelf de politieke arena te betreden. "We willen de atmosfeer, waarbij iedereen meeleeft en z'n mening geeft, vasthouden in de politiek", legt hij uit, terwijl hij snel wat noedels naar binnen slurpt in zijn kleine campagnekantoortje. Op de achtergrond klinkt het gesnurk van twee campagneleden, moe van een drukke en intensieve campagneweek. "We moeten vooral niet terug naar de apathie van een paar jaar terug, toen niemand over politiek wilde praten terwijl het iedereen aangaat."

Voor de campagne draagt Lim zijn lange metalhaar netjes in een naar achter gekamde staart. Om te winnen in zijn district moet Lim immers ook de 'gewone kiezer' aanspreken. De NPP is er niet alleen voor rebelse studenten, zegt hij. "Als je met arbeiders praat, merk je dat zij dezelfde politieke idealen hebben. Dat is uniek aan Taiwan: ook als we er niet over praten, zit het in ons hart."

Dat komt volgens hem ook door 'de eeuwige angst' dat China iets aan Taiwans onafhankelijkheid zal veranderen. De meeste kleine partijen focussen liever op thema's als sociale gelijkheid en minderhedenrechten dan op de ingewikkelde politiek van de China-Taiwan-relatie. Lim vindt echter dat het nieuwe parlement "de moed moet hebben de vreemde positie waarin Taiwan zich bevindt recht in de ogen te kijken."

Bankmedewerker Guo moet het allemaal nog maar zien. De 'Derde Kracht' is in zijn ogen nog erg zwak, maar hij volgt de ontwikkelingen op de voet. "Jongeren hebben talent en ideeën. De ouderen hebben het geld en de macht. De vraag is: willen ze dat delen?"

Vrouwen scoren goed

Voor het eerst kiezen Taiwanezen vandaag een vrouwelijke president: Tsai Ing-wen (59). Haar voorsprong in de peilingen is met 44 procent zo groot, dat de rivalen met zo'n 20 procent veel te ver achter liggen.

Azië heeft de nodige vrouwelijke regeringsleiders (gehad), maar dat is vaak een zus (Thailand), dochter (Zuid-Korea) of vrouw (Filippijnen) van een eerdere premier of president. Tsai, gepromoveerd aan de London School of Economics, doet het als eerste geheel op eigen kracht.

Daarnaast stemmen Taiwanezen vandaag voor hun parlement. Bijzonder is in dat geval dat de anti-Chinese Democratische Partij (DPP) van Tsai Ing-wen voor het eerst ook daar de meerderheid kan halen. Van 2000 tot 2008 regeerde al een DPP-president, maar dat was zonder parlementsmeerderheid.

In het parlement is nu een derde van de 113 leden een vrouw, ook al een percentage dat er in de regio uitspringt. Het toont de grote rol aan die vrouwen op Taiwan vervullen sinds het afkalven van de dictatuur in de jaren tachtig en negentig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden