Jongeren en Schotten voelen zich genomen

generatiekloof In Glasgow is de stemming opstandig. Vooral de jonge kiezers pleiten nu voor onafhankelijkheid.

"Ik zou heel graag willen weten wat die oudere stemmers dachten toen ze voor vertrekken stemden." Kerr McClure kan nog niet geloven wat hem is overkomen. De 25-jarige inwoner uit Glasgow zit, zoals hij het zelf verwoordt, straks klem 'tussen Trump en Boris' - Johnson, de mogelijke opvolger van premier Cameron. "Eerlijk waar, ik ken niemand die voor een vertrek uit de EU heeft gestemd. Mijn oma van 91 neigde er even naar toen ze de roddelbladen had gelezen. Ik heb haar weer in het Blijf-kamp kunnen trekken."

McClure is niet de enige die een generatiekloof ziet in het stemgedrag. Kiezersonderzoek toont een rechtstreeks verband aan tussen leeftijd en vertrekstem.

Een negentienjarige kunststudent die niet met zijn naam in de krant wil, zegt het nog wat stelliger: "Jongeren stemmen te weinig, en mensen van boven de zestig zouden juist niet moeten stemmen. Zij maken de verkeerde keuzes en onze generatie kan straks de rommel opruimen."

De woede om Brexit is begrijpelijkerwijs het grootst onder de groepen die massaal voor blijven hebben gestemd. Dat zijn de kiezers die zeggen dat ze geen enkele brexiteer kennen. Twee van die groepen springen er uit: jongeren en Schotten. En de jonge Schotten, die zijn dan ook woest.

Toen de 21-jarige Chris Whelan 's morgens de uitslagenkaart zag, werd het het hem meteen duidelijk. In ieder district had het Blijf-kamp een comfortabele meerderheid. Heel Schotland was knalgeel, de kleur van het Blijf-kamp: "Schotland heeft een duidelijke keus gemaakt, maar Engeland heeft voor ons de uitkomst veranderd." Whelan bracht de middag door op het Georgeplein in hartje Glasgow met een spandoek waarop hij had geschreven: 'Schotland tegen zijn wil eruit gesleept. Neem ons alstublieft terug'.

Andere jongeren die op het zonnige plein zijn neergestreken, vallen hem bij. "Dit is onacceptabel voor Schotland", zegt de 25-jarige Michael Lennon stellig. Hij is pontificaal in het blauw gekleed - de kleur van Schotland. Overal op het plein gaat de Brexit-discussie naadloos over in het onafhankelijkheidsvraagstuk, en Lennon loopt voorop. Hij was altijd al voor afscheiding, maar hij heeft er nu een dwingende reden bijgekregen. "De supermarktketen waar ik werk schrapt nu al banen. Ik heb twee dochters. Ik ben bang dat ik mijn baan kwijtraak."

Toen in 2014 de Schotse afscheiding in een referendum aan de inwoners werd voorgelegd, haalden de voorstanders van onafhankelijkheid net geen meerderheid. Maar nu liggen de zaken er wezenlijk anders voor, betogen zij.

De Schotse premier Nicola Sturgeon maakte direct duidelijk dat zo'n nieuwe volksstemming na Brexit 'zeer waarschijnlijk' is. Tot vreugde van Lennon, die zijn hand op zijn hart legt. "We scheiden ons af, en daarna gaan we zo snel mogelijk terug de EU in. Ik zou deze keer zelfs bereid zijn om invoering van de euro te accepteren."

Even verderop beaamt McClure dat. "We moeten nu echt weg uit het Verenigd Koninkrijk. Hoe we dan met Brussel moeten onderhandelen over terugkeer, zou ik niet weten. Dat zal nog lastig worden. Maar de onafhankelijkheid gaat er komen." Zijn vriend Max Donaghy vult aan: "Dat is het enige voordeel van deze ellendige situatie."

Blijven, maar Met een Lage opkomst

De Schotten kozen weliswaar met een tweederde meerderheid voor blijven, maar typerend was de lage opkomst. Glasgow bleef met 56 procent ver achter bij het landelijk gemiddelde van 72 procent. Als Glaswegians echt in de EU wilden blijven, moesten ze maar naar de stembus komen, werpen de winnaars tegen. Die kritiek krijgt ook de Schotse premier Sturgeon, die volgens Labour te weinig deed om kiezers naar de stembus te krijgen. Whelan bleef ook thuis: "Ik kon het niet opbrengen om de regering in Londen op die manier te erkennen". Omstander Michael Lennon verklaart hem voor gek: "Doe dat nooit meer!"

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden