Jonge Spanjaard zoekt heil over de grens

Tot vorig jaar zat universitair docent Spaans Manual Cerreda Santos (28) nooit zonder werk. Nu leeft hij al een jaar van een uitkering van 400 euro en woont hij noodgedwongen weer bij zijn ouders.

Maaike Homan

Wegens bezuinigingen werd hij op straat gezet. Zijn sollicitatiebrieven blijven onbeantwoord. ¿Ik zie geen andere oplossing dan werk te zoeken in een ander Europees land, welk land dan ook. En terugkomen zal ik niet¿, zegt hij.

Zoals Cerreda Santos zijn er duizenden. Nog nooit telde Spanje zoveel hoogopgeleiden. Op de arbeidsmarkt is geen plek voor hen. Volgens de jongste cijfers is meer dan 20 procent van de Spanjaarden werkloos (4,7 miljoen mensen), onder jongeren ligt dit percentage op 42,8.

Vooral hoogopgeleide jongeren willen naar het buitenland. ¿Daar zijn genoeg mogelijkheden¿, weet Gloria De Luis Acevedo. Zij werkt bij het Madrileense kantoor van EURES, het Europese Portaal voor Beroepsmobiliteit. ¿Farmaceuten kunnen gelijk aan de slag in Engeland, technici in Duitsland.¿

In de Spaanse media wordt druk gediscussieerd over een mogelijke brain drain, het weglekken van kennis. Dat gevaar bestaat zeker, denkt socioloog Julio Pérez Díaz. Toch spreekt hij liever van een stap vooruit. Spanje kent van oudsher een lage mobiliteit, vertelt hij. ¿Iedereen wil altijd maar dicht bij papa en mama wonen, terwijl de banen een paar honderd kilometer verderop misschien voor het oprapen liggen.¿

Jongeren zetten een verandering in gang die goed is voor zijn land, meent de socioloog. ¿Velen van hen werken in het buitenland op tijdelijke contracten en keren terug met een hoop kennis en ervaring.¿

Architect Jorge Cortés: Hopelijk een streepje voor

Hij spreekt vloeiend Engels, is afgestudeerd in architectuur aan de Technische Universiteit Madrid en heeft werkervaring. Toch is Jorge Cortés (29) werkloos. ¿Vacatures zijn er amper in mijn sector¿, vertelt hij. Als er al een baan beschikbaar is, solliciteren er honderden mensen tegelijkertijd, zegt hij. Een paar keer had hij geluk en kreeg hij een tijdelijk contract. ¿Maar dat is nooit omgezet in een vaste aanstelling.¿

Recente arbeidsmarkthervormingen moeten er onder andere voor zorgen dat jongeren vaker een contract voor bepaalde tijd krijgen. Cortés gaat het effect van deze hervormingen niet afwachten. ¿Ik ben net terug van een half jaar werken in Denemarken en overweeg weer weg te gaan.¿

Hij weet dat banen elders in Europa ook niet voor het oprapen liggen. ¿Je verliest het sowieso van andere kandidaten als je de taal niet spreekt. Maar mijn ervaringen in het buitenland zijn positief. Ik zie het als een goede aanvulling op mijn cv.¿

Na de middelbare school bracht hij drie zomers achtereen door in de Verenigde Staten. Vanwege het slechte onderwijs in Engels in eigen land leek het hem verstandig om een cursus in een Engelstalig land te doen.

¿Als de Spaanse economie over een paar jaar weer aantrekt, heb ik hopelijk een streepje voor.¿

Tot het zover is, doet hij mee met zoveel mogelijk wedstrijden voor architecten. Winnaars krijgen vaak een geldbedrag. ¿Stadsplanning, kantoren, musea, landschapsinrichting. Ik heb het allemaal wel eens gedaan¿, vertelt Cortés Gewonnen heeft hij nog nooit.

Ingenieur Daniel Mellado: Auf wiedersehen!

Over zes maanden is Daniel Mellado (28) afgestudeerd als telecommunicatie-ingenieur aan de Carlos III Universiteit in Madrid. Hij wil dan direct naar Duitsland. ¿Daar is grote behoefte aan gespecialiseerde mensen zoals ik. Ik heb al genoeg vacatures op Duitse banensites gezien¿, vertelt hij.

De hoop op een baan in Spanje heeft hij al lang opgegeven. ¿Afgestudeerde vrienden van mij komen ook niet aan de bak. Als ze al een baan vinden is dat tegen een loon van 1000 euro. Daar huur je misschien net een appartement voor in Madrid.¿

Mileuristas noemen ze in Spanje deze generatie hoogopgeleiden die voor lage salarissen werken en vaak onder hun niveau.

Naast zijn studie doet Mellado werkervaring op aan de universiteit. ¿Ik verdien een paar honderd euro en heb geen recht op sociale zekerheid¿, vertelt hij. Werknemers met een contract in Spanje hebben normaal gesproken recht op publieke gezondheidszorg. ¿Voor mijn levensonderhoud moet ik een beroep doen op mijn familie.¿

In Duitsland hoopt Mellado op een maandsalaris van 3- tot 4000 euro. ¿Nog een reden waarom iedereen dit land uit vlucht. De salarissen.¿ Hij maakt zich wel eens zorgen om de vlucht van Spaanse jongeren naar het buitenland: ¿Als iedereen met kennis Spanje verlaat, gaat het straks helemaal bergafwaarts met ons land.¿

Mellado wil het liefst in Berlijn wonen, waar enkele vrienden van hem werken. Als voorbereiding volgt hij een cursus Duits bij het Goethe Instituut, want hij weet dat de beheersing van Engels en Spaans niet voldoende is om zich van andere sollicitanten te onderscheiden. ¿Auf wiedersehen¿, roept hij vrolijk bij het afscheid.

Van de ruim 48 miljoen Spanjaarden wonen er meer dan 1,57 miljoen in het buitenland, onder wie 280.000 jongeren tussen de 20 en 29 jaar. Volgens cijfers van het Spaanse bureau voor de statistiek zijn in 2010 132.000 Spanjaarden geëmigreerd om in het buitenland te gaan werken. Dat is een stijging van 10 procent ten opzichte van 2009. In de jaren voor de crisis steeg het aantal arbeidsemigranten jaarlijks met 3 procent.

Naast Frankrijk, Duitsland en Venezuela is vooral Argentinië een populaire bestemming. Sinds 2010 vertrekken maandelijks 1200 Spaanse jongeren naar dit Latijns-Amerikaanse land. De Spaanse economie kromp in 2010 voor het tweede achtereenvolgende jaar, vooral door een stevige krimp in de eerste drie maanden. In de tweede helft van 2010 vertoonde de vijfde economie van Europa weer voorzichtige tekenen van groei. De regering heeft omvangrijke bezuinigingen aangekondigd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden