Jonge Polen hebben het hier moeilijk

Polen aan het werk op aspergevelden. ©ANP Beeld
Polen aan het werk op aspergevelden. ©ANP

De sociaal-economische situatie van Poolse migranten in Nederland is gunstiger dan die van eerdere niet-westerse migrantengroepen zoals Turken en Marokkanen.

Toch is hun arbeidsmarktpositie precair en zijn er belangrijke obstakels te overwinnen voor een goed functioneren in de Nederlandse samenleving. Volgens Jaco Dagevos van het Sociaal en Cultureel Planbureau zijn er zorgen over de hoge werkloosheid en de positie van jongeren.

Het SCP publiceerde gisteren een rapport over Poolse migranten. Het onderzoek werd uitgevoerd met gegevens van 602 Polen die zich sinds 2004 hebben ingeschreven bij de Gemeentelijke Basisadministratie. Anders dan bij andere onderzoeken, die zich vooral op tijdelijke seizoensarbeiders richten, heeft het SCP daarmee gekeken naar een groep die zich voor langere tijd in Nederland vestigt.

Vooral de positie van Poolse jongeren tussen 15 en 25 jaar is ongunstig. Zij hebben vergeleken met hun oudere herkomstgenoten een laag opleidingsniveau en kennen een hoge werkeloosheid. Door hun onzekere positie weten zij bovendien niet of ze in Nederland blijven of zullen terugkeren naar Polen.

"De jongeren geven aan zich matig gelukkig te voelen, sporten relatief weinig en hebben een onzekere positie op de arbeidsmarkt", zegt Dagevos. "Naast de hoge werkloosheid verdient dat ook aandacht."

Van de ondervraagde personen heeft 69 procent betaald werk. Dat is vergelijkbaar met het percentage onder autochtone Nederlanders en hoger dan dat van niet-westerse migrantengroepen. Het onderwijsniveau van deze Polen is lager dan dat van autochtonen, maar hoger dan dat van Turkse en Marokkaanse Nederlanders. De woonsituatie van de onderzoeksgroep is beduidend beter dan die van Poolse migranten in eerder onderzoek, dat tijdelijke seizoensarbeiders centraal stelt. Bovendien is de gezondheid gemiddeld genomen goed en de culturele afstand met Nederlanders vrij gering.

De werkloosheid is volgens Dagevos te wijten aan de sectoren waarin Poolse immigranten werkzaam zijn en de vorm van de contracten die gehanteerd wordt. Of deze situatie zal veranderen, hangt af van de ontwikkeling van de economie in deze sectoren en het gedrag van werkloze migranten; of ze in Nederland blijven of teruggaan. De situatie op de arbeidsmarkt is precair, vindt Dagevos. Polen zijn vaak afhankelijk van tijdelijke contracten, werken veel uren, en in sectoren waarvoor velen te hoog zijn opgeleid. Bovendien is het vaak seizoensgebonden werk, zoals in de land- en tuinbouw. De werkloosheid onder de onderzochte groep is met 13 procent hoog en lijkt voor een groot deel te wijten aan ontslag of aflopen van het contract. Ook is het niveau van Nederlandse taalbeheersing laag, al is er wel interesse om de taal te leren.

De verschillen in uitkomsten met andere onderzoeken zijn deels toe te schrijven aan de gekozen onderzoeksgroep. Het SCP maakte gebruik van de Gemeentelijke Basisadministratie. Dagevos: "Er was al behoorlijk wat onderzoek gedaan naar Poolse migranten. De Erasmus Universiteit richtte zich bijvoorbeeld op tijdelijke seizoensarbeiders, die zich niet hoeven te registreren en die via de werkplek mee deden aan het onderzoek. Wat nog miste waren de mensen die zich ingeschreven hebben bij de gemeente. Dit onderzoek is weer een stuk van de puzzel."

De Polen zijn te vergelijken met de eerste generatie Turkse en Marokkaanse migranten in de jaren 60 en 70 naar Nederland kwamen; die hadden in eerste instantie ook een hoge arbeidsparticipatie, aldus Dagevos. Daarentegen verschillen Poolse immigranten sterk van deze groepen als het gaat om opleidingsniveau en cultuur en staan ze daarin dichter bij Nederlanders. Die arbeidsparticipatie onder de eerste generatie Turken en Marokkanen nam in de loop van de jaren 70 door verslechterende economische omstandigheden sterk af. "

De situatie was toen anders. Er was sprake van economische herstructurering en de eerste generatie Turken en Marokkanen was niet hoog opgeleid. Ook kwam in die tijd de gezinshereniging op gang." De gezinssituatie van de Polen verschilt ook van die van de eerste generatie Turken en Marokkanen. Veel Polen leven al met het hele gezin in Nederland, terwijl Turkse en Marokkaanse gastarbeiders vaak mannen waren die alleen kwamen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden