Jonge bikkels in de natuur

(Trouw)

Al honderd jaar actief in de Nederlandse natuur. Scouts vinden hun pad, ook in het Vuursche bos.

We willen vandaag in scoutingsferen raken omdat honderd jaar geleden de eerste scoutinggroepen in Nederland werden opgericht. Rond Baarn moet het lukken, daar staat immers het Scoutingmuseum.

Het Baarnse bos heeft niet meteen het avontuurlijke dat we ons bij de padvinderij voorstellen; het is eerder een park dan een wildernis. Misschien komen we bij Merhula meer in de stemming voor ontdekkingstochten? Het gebouwtje van deze scoutinggroep ligt letterlijk op het terrein van paleis Soestdijk en is omgeven door prikkeldraad. We zien het nog niet echt voor ons: scouts horen toch in de vrije natuur te ’survivallen’.

In het Paardenbos moeten we oppassen voor mountainbikers en ruiters. Ook snelle auto’s op provinciale wegen en onbewaakte spoorwegovergangen zijn onrustveroorzakers op onze route. Het is vooral hedendaags overleven waartoe wij hier genoodzaakt zijn.

Na enkele kilometers kunnen we dan toch het echte padvindersgevoel opsnuiven. Op het scoutingterrein Buitenzorg is een groep uit Ermelo een kampement aan het opbouwen. De stoere canvas tenten staan er al. De jongeren bouwen nog aan de kooktent: boomstammen die met stevige touwen aan elkaar worden gebonden. De scouts hebben dan ook geleerd hoe je moet knopen.

Outdoor, sociaal en actief, dat zijn de kernwoorden van scouting. En dat binnen een sociale structuur waarin je rekening houdt met anderen. De jonge bevers spelen vooral spelletjes. Maar naarmate de scoutingcarrière vordert van welp tot explorer volgen zwaardere opdrachten en meer verantwoordelijkheid en uitdaging. De Ermeloërs gaan deze dagen zeker in bomen klimmen en hun krachten meten met een wedstrijd ’spijkerbroek hangen’. En natuurlijk kampvuur stoken.

Scouting Museum Nederland vinden we hier ook. We leren er hoe de Britse generaal Baden-Powell scouting op de kaart zette. Hij had zijn sporen verdiend in de Zuid-Afrikaanse Boerenoorlog. Terug in zijn vaderland ontdekte hij de belangstelling van jongens voor zijn militaire handboek voor verspieders. Hij herschreef dit toegespitst op de jeugd, met een nadruk op houding, vaardigheden, opvoeding en natuur. Niet op legertaken – hij pleitte voor internationalisme en wereldvrede.

In 1910 kwamen Engelse scouts naar Nederland om hier jeugdgroepen te inspireren. In 1911 waren er al in veertig gemeenten padvinders. Ook begon in dit jaar de eerste meisjesgroep.

De padvinderij bleef bij sommigen de naam houden militaristisch te zijn. Was dat vanwege de herkomstgeschiedenis, de gebruiken, het uniform of het disciplinaire karakter? Scouts moesten nuttig en behulpzaam zijn. En ze behoorden te glimlachen en te fluiten onder moeilijke omstandigheden. Zij ontwikkelden zich dus tot montere bikkels onder leiding van hopmannen, akela’s en andere groepsleiders.

Vanuit Buitenzorg gaan de scouts in flinke pas de paden op en de lanen in. Ze maken duurtochten in de bossen van de Vuursche. Een veldje langs het spoor leent zich prima voor groepsspelletjes. En verderop in het bos van de Hooge Vuursche bouwen scoutingclubs weleens een brug naar het eiland in de Pannekoekvijver. Voor de echte verkennerij is er de tweedaagse hike naar het paalkampeerterrein van Staatsbosbeheer bij de Gooiergracht. Lekker buiten in de natuur. Geen wonder dat elfhonderd scoutingroepen in Nederland nog steeds een bloeiend bestaan leiden. Ze huizen minder dan vroeger in hutten en schamele onderkomens. Na het oversteken van de Zuiderheide vinden we aan de rand van Hilversum een modern scoutinggebouw, ontworpen in de vorm van een Zwitsers zakmes. De Orion past in de sfeer van de doelgroep: het heeft een sedumdak, stoere houten boomstammen en is deels weggewerkt in de omgeving. Ook architecten kunnen avontuurlijk ingesteld zijn.

Scouts tijdens de Nationale Jamboree, twee jaar geleden. (FOTO RICK NEDERSTIGT, ANP )
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden