Jong, politiek onervaren en te veel een huismus

Na lang tegenstribbelen - hij is liever thuis dan in Washington - laat Paul Ryan zich vandaag benoemen op een van de machtigste posities in de VS. Gisteravond stelde de Republikeinse fractie in het Huis van Afgevaardigden hem kandidaat als voorzitter. De Republikeinen hebben de meerderheid in het Huis, zodat zijn verkiezing wel zeker lijkt.

Als het na vandaag voor de VS heel erg tegenzit, en zowel president Obama als vicepresident Joe Biden iets overkomt, wordt Ryan president. In normale omstandigheden is de voorzitter van het Huis degene die met de president onderhandelt over heikele politieke geschilpunten. Zeker als het Huis, zoals al sinds 2010 het geval is, een andere politieke kleur heeft dan de president.

Met de 45-jarige Ryan krijgen de afgevaardigden de jongste voorzitter sinds 146 jaar. En een voorzitter die niet, zoals gebruikelijk, jarenlang in de fractieleiding heeft geopereerd. Dat kan een nadeel zijn in een baan waarin veel verschillende belangen moeten worden gediend: het Huis als instituut, de Republikeinse fractie, de verschillende ideologische stromingen binnen die fractie.

Zo'n oudgediende was beschikbaar. Maar nadat voorzitter John Boehner zijn vertrek aankondigde, moegestreden tegen de rechtervleugel van zijn partij, hield diezelfde vleugel de benoeming van zijn ervaren plaatsvervanger Kevin McCarthy tegen. Dat zou meer van hetzelfde worden, vonden ze: nog meer compromissen met Obama. Onder de andere 245 Republikeinen was Ryan de enige die brede steun kreeg.

In plaats van naar iemand die ervaren is in de koehandel van Washington, gaat daarmee de leiding naar een politicus die liever met grote ideeën komt, vooral op het gebied van de economie.

Zijn hele politieke carrière dweepte Ryan met de libertaire ideologie van Ayn Rand, van wie hij het boek 'Atlas shrugged' aan zijn medewerkers cadeau deed - hoewel de rooms-katholieke Ryan een aantal jaren geleden, kort voor hij door de toenmalige presidentskandidaat Mitt Romney uitgekozen werd als kandidaat-vicepresident, opeens Rands atheïsme ging bekritiseren.

Zijn opvattingen over het inperken van sociale voorzieningen kon Ryan prima kwijt als voorzitter van de commissie die de belastingwetten opstelt. Dat was zijn droombaan, zei hij de afgelopen weken. Zo kon hij bij zijn gezin zijn in Winsconsin. En het voorzitterschap van het Huis zou hem dwingen om elk weekeind ergens naartoe te vliegen om een speech te geven en geld in te zamelen voor de partij.

Dat hoeft hij nu niet meer van zijn fractie. En als welkomstcadeau slikt de rechtervleugel zelfs een akkoord dat scheidend voorzitter John Boehner op de valreep sloot met Obama, onder andere over de door hen verafschuwde verhoging van het schuldplafond van de VS. Zonder dat akkoord had Ryan in zijn eerste week al een politieke en economische crisis van internationaal formaat mogen bezweren.

Die rechtervleugel was wel heel benieuwd wat Ryan van het compromis zou vinden. Hij was ervoor, zei hij, maar de manier waarop Boehner de deal had gesloten, zonder inspraak van de fractie en met stemmen van Democraten, die 'stonk'. Dat soort dingen zal onder hem niet meer gebeuren, beloofde hij: de fractie kan nu met een schone lei beginnen.

Obama heeft dus vermoedelijk zijn laatste compromis binnengesleept. Paul Ryan zal stiekem hopen dat tegen de tijd dat er toch weer echt onderhandeld moet worden, er een Republikein in het Witte Huis zit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden