Jong kinderen krijgen: doe het toch gewoon (opinie)

De grootste hindernis is de terugkerende boodschap: ouderschap is zwaar, het breekt je carrière op.

Michelle Verheij 26tekstschrijver en Pauline Bijster 25student/publicistzijn initiatiefnemers van Jamoeders.nl. Doel van Jamoeders.nl is voorbeelden te laten zien van jonge en ambitieuze vrouwen die kiezen voor het moederschap. Informatie: www.jamoeders.nl.

Na een afgeronde opleiding, een start van de carrière en de koop van een eengezinswoning in een nieuwbouwwijk zijn vrouwen in Nederland eindelijk klaar voor hun eerste kind. De man doet er dan nog anderhalf jaar over om daarin mee te gaan, stelde FNV-voorzitter Agnes Jongerius, vorige week in Trouw.

Dat blijkt ook uit onderzoek. Maar er is niet aangetoond dat dat komt door de problemen in de verdeling van werk en zorg, zoals Jongerius beweert. Die problemen zijn voor jonge en oudere ouders gelijk. Meer verlof, meer zorgtaken, minder werken: als dat voor mannen mogelijk wordt, wat Jongerius voorstelt, worden ze echt niet vanzelf jonger vader. Het is een ongefundeerde bewering en wéér de verkeerde richting in het debat over vroeg of laat ouderschap.

Soms lijkt het alsof kinderen krijgen enkel problematisch is. Maar ouderschap is geen last maar een keuze die je ook al op jonge leeftijd kunt combineren met andere ambities.

Het debat over vroeg of laat ouderschap gaat vooral over de combinatie arbeid en zorg. Werkgevers moeten minder barrières opwerpen, de overheid moet meer verlofregelingen inzetten, mannen moeten minder werken en meer zorgen. Dit is belangrijk voor de emancipatie maar geen oplossing voor laat ouderschap. Voor een goede verdeling van zorgtaken moeten álle ouders zich inzetten. Die hindernis is misschien groter wanneer beide ouders een baan hebben met verantwoordelijkheden.

Jonge ouders zijn nog flexibel in werken en wonen en vinden hun eigen oplossingen. Bij Jamoeders.nl hebben we talloze reacties van vrouwen die al jong de keuze maakten voor werk en gezin en daar prima in slagen. We zijn gezond, creatief en flexibel en we gaan ervoor, is de boodschap. En als wíj veertig zijn, zijn de kinderen het huis uit en kunnen we nog meer gaan werken.

Waarom doet niet iedereen dat? De grootste hindernis is de beeldvorming rond ouderschap, de boodschap ’Ouderschap is zwaar, het breekt je carrière op, begin er niet aan voor je gesetteld bent.’ Maar hoeveel heb je nu nodig? Een stabiele relatie en een gezonde financiële situatie –dat hebben veel mensen ook als ze 25 zijn. Maar als iedereen in je omgeving roept dat ze er nog niet klaar voor zijn, ga je dat zelf ook denken. Jonge zwangere vrouwen krijgen vragen als: ’Dat was zeker niet gepland? Dat kan toch echt niet hè? Wat doe je nu? Wil je een abortus?’

Deze houding was zelfs te zien bij deelnemers aan het symposium over uitstel van ouderschap van de Raad voor de Volksgezondheid op 12 juni. Aan de enige jonge moeder in het forum vroeg de dagvoorzitter ’of het een bewuste keuze was’. Een irrelevante vraag die nooit gesteld wordt aan oudere moeders, en die bevestigt hoe afwijkend men het vindt om jong moeder te worden. Op het symposium durfde hoogleraar arbeidsparticipatie Joop Schippers zelfs hardop de vraag te stellen of vrouwen van 23 jaar psychisch wel stabiel genoeg zijn om een gezin te stichten. Als dat de toon is waarmee we de volgende generatie opvoeden, dan zetten we de trend van laat ouderschap nog verder door.

Het is nu tijd om de trend te keren. Behandel twintigers als volwassenen, dan zullen zij zich ook zo gedragen. Veel twintigers twijfelen over alles (baan, relatie, huis) dank zij ouders, opvoeders en omgeving. Het is een luxeprobleem, geen probleem dat de overheid met verlofregelingen voor vaders kan oplossen. Het is een mentaliteit die de afgelopen decennia is ontstaan: ’Ik kan alles, dus ik moet alles.’ Maar niet alles kan. Na dertig jaar neemt de vruchtbaarheid van een vrouw af. Leer jongeren de keus te maken, bespreek dat op school, in de opvoeding, nog vóór ze een beroep hebben gekozen: wil ik ooit vader/moeder worden? Dan moet ik daar niet mee treuzelen.

’Gewoon doen’ is makkelijk gezegd voor vrouwen die de keuze al gemaakt hebben, maar ’gewoon niet doen’ is zéker een verkeerde boodschap. Geef de positieve voorbeelden van jonge ouders aandacht en verplaats het debat van emancipatievraagstuk naar opvoedingsvraagstuk. Een nieuwe generatie kan het anders doen, als je de jongeren de ruimte geeft.

Het stuk van Agnes Jongerius is na te lezen op trouw.nl/discussie .

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden