Reportage

Jong, gelovig en homo: Pete Buttigieg is een ongewone presidentskandidaat, en juist dat maakt hem populair

Pete Buttigieg, Democratisch kandidaat voor het presidentschap, begroet zijn aanhangers op een bijeenkomst in Keene, New Hampshire. Beeld AP

Hij is een ongewone presidentskandidaat en juist dat maakt dat de aanhang van Pete Buttigieg snel groeit.

De burgemeester van een stad in de Amerikaanse staat Indiana liep zaterdag een school binnen die meer dan duizend kilometer naar het oosten ligt. En achthonderd mensen die vermoedelijk South Bend, Indiana, niet eens op de kaart zouden kunnen aanwijzen, verwelkomden hem als een ster. "Mijn naam is Pete Buttigieg", begint de Democratische presidentskandidaat. "De meeste mensen noemen me Pete, of burgemeester Pete."

Hij heeft beleid in de aanbieding: een overheidsziekenfonds waar iedereen terecht kan, maar niet voor hoeft te kiezen. Grootscheepse maatregelen om de CO2-uitstoot te beperken. En presidentsverkiezingen waarbij gewoon degene wint die landelijk de meeste stemmen krijgt - dus niet zoals bij de verkiezing van Donald Trump de winnaar in het kiescollege.

Hij zet de komende presidentsverkiezingen in historisch perspectief: "We hebben het geluk, en de pech, dat we leven tijdens een van die kantelmomenten die je maar één of twee keer in je leven meemaakt en waarin je niet alleen bepaalt wat er de volgende vier jaar gebeurt, maar de volgende veertig."

Zeven talen 

Met die aanpak heeft Buttigieg (de naam is Maltees, je spreek het uit als 'boet-edzj-edzj') in de strijd om de Democratische nominatie een onwaarschijnlijke opmars gemaakt. In de peilingen onder Democratische kiezers, die uit 23 kandidaten kunnen kiezen, staat hij op een vijfde plaats. En in de belangrijke staten waar volgend jaar de eerste stemmen in de voorverkiezingen worden uitgebracht, Iowa en New Hampshire, staat hij zelfs derde.

Die opmars wordt veelal toegeschreven aan de uitgebreide en positieve aandacht van de media. Die laten graag een ongewone kandidaat zien. Buttigieg is de minimumleeftijd om president te worden (35 jaar) nog maar twee jaar gepasseerd. Hij kwam als homo uit de kast toen hij al vier jaar burgemeester was en werd met 80 procent van de stemmen herkozen. Hij studeerde aan Harvard en Oxford, speelt piano en kan zich redden in zeven vreemde talen. En hij diende als reserve-inlichtingenofficier van de Amerikaanse marine een half jaar in Afghanistan.

Ook de inzet van zijn geloof in de politieke strijd kreeg veel aandacht. Hij is episcopaals, de internationale variant van anglicaans, en is niet bang om evangelicale gevoeligheden bij de Republikeinen aan te prikken. Hij noemt christenen die voor Trump stemden hypocriet en richtte zich tot vice-president Mike Pence, verklaard tegenstander van het homohuwelijk: "Als u een probleem heeft met wie ik ben, dan heeft u geen probleem met mij, maar met mijn Schepper."

Die toegang tot de media heeft hij gecultiveerd, net zoals in 2016 die eerdere onwaarschijnlijke gegadigde voor de Republikeinse nominatie, Donald Trump, dat deed. En vorige week zondag liet Buttigieg zich een uur lang door publiek ondervragen op de pro-Trump zender Fox News, die door sommige andere Democratische kandidaten geboycot wordt. Waarbij hij van de gelegenheid gebruik maakte om die zender de oren te wassen over haatdragende uitspraken over immigranten die er regelmatig te horen zijn.

Maar ook voordat de media hem ontdekten, maakte Buttigieg al grote indruk tijdens zijn reizen naar Iowa en New Hampshire. Als hij een groep had toegesproken, werd er nog weken nagepraat over hoeveel rust hij uitstraalde en hoe hij over welk onderwerp dan ook een gedetailleerd en doordacht antwoord wist te geven.

Welbespraakt

In Keene zijn sommigen van ver gekomen om naar hem te luisteren. Lauren Murphy, Brian Rettger en James Sica hadden er de drie uur rijden vanuit Cambridge, bij Boston, voor over. Murphy: "Ik ben een fan. Hij is zo welbespraakt. En hij ontwijkt de vragen niet, dat vind ik echt goed aan hem." Rettger: "Vaak hoor je politici klagen over de problemen die we hebben, in plaats van oplossingen voor te stellen. Hij kan goed uitleggen wat zijn plannen zijn en hoe die ons weer samenbrengen."

Dat Buttigieg ook werkelijk hun stem krijgt, is daarmee nog niet zeker. Rettger: "Zijn geaardheid, zijn leeftijd, dat doet me twijfelen of hij het helemaal tot in het Witte Huis gaat redden. En dat zeg ik omdat ik weliswaar aan de Oostkust ben opgegroeid, maar ook in Texas heb gewoond en in het Midden-Westen. Vanwege zijn identiteit zal niet iedereen in detail willen luisteren naar wat hij te zeggen heeft."

Met de eindstrijd tegen Donald Trump in het achterhoofd zal iedere Democratische kiezer in de eerste helft van 2020 die strategische keuze moeten maken. En dat geeft volgens de peilingen voorlopig ex-vice-president Joe Biden de beste papieren. Dat vindt het drietal geen probleem. James Sica: "Kijk naar wat we nu hebben. Alles is beter dan dat."

Joe biden ligt ruim op kop

Er zijn zo veel gegadigden voor de Democratische nominatie voor het presidentschap, dat de traditionele debatten in tweeën zijn gesplitst: van de nu 23 kandidaten zal de helft voor het eerst op 26 juni tegen elkaar in het strijdperk treden, de andere helft een dag later.

Volgens de peilingen woedt het echte gevecht vooralsnog onder een kleinere groep. Landelijk is Joe Biden, vice-president onder president Obama, het meest gezien: een op de drie Democraten spreekt zich nu voor hem uit. Hij wordt op flinke afstand gevolgd door senator Bernie Sanders, in 2016 de grootste concurrent van Hillary Clinton (17 procent). Daarachter bevindt zich een groepje van drie: de senatoren Elizabeth Warren (10 procent), Kamala Harris (8 procent) en Pete Buttigieg (6 procent).

In de achterhoede ziet het er slecht uit voor enkele politici die aanvankelijk kansrijk leken. Beto O'Rourke, die in Texas vorig jaar bijna zittend senator Ted Cruz versloeg, lijkt landelijk minder aan te spreken (3,5 procent). Senator Cory Booker, die als Afro-Amerikaan veel stemmen zou kunnen krijgen onder zwarte Democratische kiezers, staat op 2 procent.

Lees ook:

Tegenstellingen uitvergroten, daar kun je het als politicus ver mee schoppen

Politici maken steeds meer gebruik van het oxymoron, tegenstellingen samenbrengen tot iets nieuws. Maar je kunt kiezers ook trekken door aan beide zijden van de kloof te staan.

Democratische presidentskandidaat Beto O’Rourke heeft de allure van John F. Kennedy

Beto O’Rourke leeft op sociale media en heeft charisma. En hij maakt kans op de Democratische nominatie. ‘Nog even geduld, mensen, Beto is onderweg. Maar hij streamt ondertussen live op Facebook!’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden