Jong, en steeds vaker dakloos in Flevoland

Beeld Roos Koole/ANP Xtra

In de provincie Flevoland raken almaar meer jongeren dakloos. Het Leger des Heils maakt zich zorgen.

Het was deze winter al druk bij de opvang voor daklozen in Almere en Lelystad. Maar dat de opvanglocaties in Flevoland ook in de zomer nee moeten verkopen is bijzonder. Per avond vissen twintig mensen achter het net op een totaal van tachtig bedden, zegt manager Luc Tanja van het Leger des Heils in Almere.

Opvallend is dat het aantal jongeren dat een slaapplaats zoekt de afgelopen twee jaar is verdubbeld. Het gaat om ruim vijftig van de driehonderd mensen die we jaarlijks opvangen, aldus Tanja: "Best zorgelijk."

Het perspectief voor jongeren is op de langere termijn vaak goed, maar zij hebben veel intensieve begeleiding nodig. De opvang noemt Tanja "het onderste vangnet van de samenleving. Als het elders niet klopt, zie je bij ons het resultaat".

Studenten

Als een oorzaak van de toeloop noemt hij de 'ambulantisering' van de geestelijke gezondheidszorg. Zelfstandig zijn is het motto, wat lang niet iedereen lukt. Een andere oorzaak is woningnood. "Dakloosheid is een huisvestingsprobleem", zegt Tanja. "Almere heeft veel studenten, dus dat geeft druk op de woningmarkt voor jongeren."

In het hele land is het aantal daklozen gestegen. "Helaas is er geen extra geld van het Rijk gekomen", constateert woordvoerder Paul Andriessen van de gemeente Almere. "Toch hebben we het aantal opvangplekken uitgebreid."

De stad met 200.000 inwoners bouwt flink bij, maar de vraag naar betaalbare woningen blijft groot, net als in andere steden. Jonge daklozen zijn niet te herkennen. Ze zien er netjes uit, en hebben vaak werk. "Bij Albert Heijn, in een callcenter, of ze lopen langs de deur om een abonnement voor energiebedrijven te verkopen."

Luc Tanja, manager Leger des Heils in Almere Beeld Charlotte Odijk

Bankhoppers

Elk verhaal is anders. Soms gaat een jongere zelf weg, soms wordt die weggestuurd. Vaak gaat het geleidelijk. "Er is ruzie, dan slaapt iemand twee weken bij een vriend, oma en opa of zelfs bij een vreemde." In jargon: bankhoppers, waarvan het aantal onbekend is.

Volgens de gemeente komen veel jongeren (landelijk 60 procent) uit de jeugdzorg. Als je 18 wordt, verdwijnt die jeugdzorg ineens uit beeld. "Die overgang was vroeger nog scherper. Het is verbeterd maar nog steeds niet ideaal", zegt Tanja. Wie 18 is, is volwassen, en wordt geacht alles zelf te doen. Inschrijven bij de gemeente, een uitkering aanvragen. Best ingewikkeld voor sommigen. "Ze willen het zelf doen maar een paar jaar later zien we ze terug, vaak met schulden, zonder inkomen of dagbesteding", aldus Andriessen. Almere begon met aanpak voor de groep tussen 16 en 27 jaar.

Tanja zegt dat ook andere factoren een rol spelen als armoede, taalachterstand, een licht verstandelijke beperking. "Sommige jongeren functioneren prima, maar kunnen geen briefje invullen. Bij meiden komt het voor dat ze aan de rand van de prostitutie zweven, bijvoorbeeld een slaapaanbod krijgen in ruil voor geld." Vaak zijn er problemen thuis. Vanwege hoge huren blijven veel jongeren langer bij hun ouder(s) wonen, maar zulk huiselijk geluk is niet voor iedereen weggelegd.

Het Leger des Heils ziet geen heil in louter meer opvangplekken. "De oplossing zit in preventie zoals schuldhulpverlening en samenwerken met corporaties en zorgaanbieders", weet Tanja. "Want een verblijf bij ons is hoe dan ook traumatiserend. Die periode wil je zo kort mogelijk houden."

Amsterdam: er zijn te weinig woningen

Ook Amsterdam meldt voor het eerst een stijging van het aantal daklozen in de zomer. Samen met andere grote steden gaat de hoofdstad dit nader onderzoeken. Oorzaak is vooral de woningnood, denkt Amsterdam.

De stijging zit met name in het aantal 'zelfredzame' daklozen, die niet in aanmerking komen voor gerichte opvang voor verslaafden en mensen met andere problematiek. Het aantal zelfredzame daklozen en dakloze gezinnen stijgt al een aantal jaar.

Sinds het derde kwartaal 2017 ging het van 130 naar 250 mensen in het tweede kwartaal van dit jaar.

Lees ook: Ook in Rotterdam schiet de hulpverlening voor daklozen tekort

In Rotterdam is men ook bezorgd over de ‘explosieve toename’ van het aantal dakloze jongeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden