Jong Ajax niet opgewassen tegen krachtig Manchester United

Ajax-spelers David Neres (links) en Davinson Sanchez na afloop van de verloren finale tegen Manchester United. Beeld ANP Pro Shots

Het was in de voorgaande ronden in de Europa League soms voor Ajax al te mooi geweest om waar te zijn, en vanavond kwam – toch wreder dan gedacht – een einde aan wat een ongedachte droom was geworden. De beste trainer van Nederland, althans degene die daartoe door zijn collega’s was uitgeroepen, werd op alle fronten afgetroefd door een gelauwerde coach, die wéér een strategisch hoogstandje afleverde.

Manchester United won in de finale van de Europa League precies zoals het door coach Mourinho op de tekentafel was bedacht (0-2). Het jonge Ajax van trainer Bosz was in de Friends Arena van Stockholm bij lange na niet opgewassen tegen de kracht, het loopvermogen ook en de doortastendheid van de rijpere tegenstander, de wapens die volgens een uitgekiend plan waren benut.

De prijsvechter Mourinho boekte daarmee zijn vierde zege in zijn vierde Europese finale, één met voor hem mogelijk een bijkomend zoet smaakje. Hij neutraliseerde de beginselen van Cruijff, de man die hij er nog altijd van verdenkt dat die indertijd verhinderde dat hij trainer van Barcelona zou worden; de man ook die een groot inspirator voor Bosz is. De Ajax-trainer leerde in Stockholm de les dat de hogere toppen van Europa met zogeheten Cruijff-voetbal niet zomaar te bestormen zijn.

Doordacht strijdplan

Weldra was, weinig verrassend natuurlijk, duidelijk geworden dat Ajax nu tegenstand van een andere orde trof dan die in de voorspoedig verlopen voorgaande ronden: zeker niet een van de meest verfijnde ploegen van Europa, maar één met een doordacht strijdplan. De geslepen coach Mourinho had naar zijn specialiteit een strategie uitgedacht om vooral de tegenstander te ontmantelen. Hij had zijn spelers zichtbaar geïnstrueerd zelf vanuit de defensie niet op te bouwen, en snel met een direct speltype de eigen sterke punten te zoeken.

Het gevolg was dat Ajax juist niet kon doen wat het vooral in de thuisduels met Schalke en Olympique Lyon naar hartenlust had kunnen doen: de tegenstander opjagen. Manchester United liet zich niet opjagen, juist door de bal onmiddellijk ver voorwaarts te spelen. Oud-Ajacied Daley Blind, bepaald niet altijd ingezet door Mourinho, vormde met zijn fijne trap een belangrijke schakel in de tactiek. Vooral de lange middenvelders Fellaini en Pogba werden gezocht en zij buitten hun kracht ten volle uit.

Daley Blind van Manchester United in duel met Bertrand Traore van Ajax tijdens de finale Europa League. Beeld ANP

Het was aanvankelijk puur intimidatiespel, en het loonde al vroeg. Na een lichtzinnige inworp van Riedewald, onderschept door Mata, lag de bal in twee tellen voor de voeten van Pogba, wiens schot door verdediger Sanchez van richting werd veranderd (0-1). Manchester United en Mourinho hadden wat ze zich wensten en in het verdere verloop van de eerste helft werd Ajax geconcentreerd opgevangen.

Ajax’ voorgaande Europese duels waren ook zo opwindend en aantrekkelijk geweest vanwege hun open karakter, en het hoefde geen verbazing te wekken dat Manchester United juist wilde voorkomen dat er open ruimtes als toen zouden ontstaan. De ploeg stelde zich gegroepeerd op, waardoor Ajax in de nu gesloten linies het eigen combinatiespel niet kon spelen, juist dat wat de spelers en coach Bosz altijd zo graag willen. Vooral passjes voorwaarts vanaf het middenveld werden onmogelijk gemaakt, en zo kon het spel geen ritme krijgen.

Knock-out volgens karakteristieke lijnen

Al vroeg in de tweede helft volgde voor Ajax de ogenschijnlijke knock-out, weer volgens karakteristieke lijnen. Fellaini dwong met zijn diepgang een hoekschop af. De Belg die in het Nederlandse schoonheidsdenken snel wordt beschimpt, maar die vanavond als krachtbron het wedstrijdbeeld bepaalde. Na de trap van Mata won verdediger Smalling in de lucht, weer zo’n blijk van kracht, en Mkhitaryan kon scoren met een omhaaltje van dichtbij (0-2).

Henrikh Mkhitaryan (links) viert zijn doelpunt met teamgenoot Paul Pogba. Beeld EPA

De rollen werden daardoor nog duidelijker vastgelegd. Ajax mocht aanvallen, of dat proberen in de strak opgebouwde Engelse stellingen. De nu toch nog te lichte Spits Dolberg stond model voor Ajax in zijn verloren gevecht met de mannetjesputter Smalling. Hij werd na een uur gewisseld. Bosz moest volgens gekend Europees gebruik ook Schöne naar de kant halen, de dertiger die was vervaagd in de nabijheid van Fellaini.

Hoe nauwkeurig Mourinho Ajax had ontleed, was al gebleken uit de vrijheid die centrumverdediger Sanchez van meet af was geboden. De Colombiaan, zo sterk eerder in deze Europese campagne in het specifieke verdedigen, grossierde in opbouwfouten, wat ook symbolisch mocht heten. Ajax werd klinisch geconfronteerd met de wetmatigheid dat je óók zo goed bent als de tegenstander het toelaat, de tegenstander die deze avond niets toeliet.

Eén kans had Ajax nog kunnen hebben om terug in de finale te komen. Ziyech mocht na ruim zeventig minuten in zeer kansrijke positie een vrije trap nemen, na hands van Darmian. De spelmaker van Ajax, op de Nederlandse velden volgens menigeen de beste, schoot de bal zonder enige finesse laag in de muur. Nog een tekenend beeld: zo groot is Ajax nog niet en kan Ajax ook niet zijn. Dat was misschien teleurstellend voor even, zeker voor de fans, maar geenszins vreemd in de internationale verhoudingen waarin de toekomst zal leren of deze ploeg van talent werkelijk verder kan komen.

Lees ook: Kan het roulette-voetbal van Ajax het Nederlandse voetbal tot bloei brengen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden