John Kerry: IS schuldig aan genocide

Oordeel verandert niets aan rol VS in regio

Islamitische Staat pleegt volgens de Amerikaanse regering volkerenmoord in Syrië en Irak. Die conclusie maakte minister van buitenlandse zaken John Kerry gisteren bekend. Het Congres had hem om zo'n uitspraak gevraagd.

De vervolging van christenen, yezidi's en sjiïeten toont volgens Kerry aan dat IS hen als groep probeert te vernietigen. Dat valt onder de definitie van genocide volgens de conventie van de Verenigde Naties hierover. Kerry noemde IS 'genocidaal volgens hun eigen woorden, in hun ideologie en in de praktijk'.

Juridisch heeft het stempel van genocide grote consequenties, omdat landen die een volkerenmoord constateren verplicht zijn ertegen op te treden. Om die reden was Kerry tot nu toe terughoudend. Gisteren nog liet het ministerie weten dat de deadline van het Congres om zich vandaag uit te spreken zou worden gemist.

Nu Kerry toch het hoge woord heeft uitgesproken, concludeert hij dat de huidige campagne om IS te verdrijven al neerkomt op de bestrijding van deze genocide. Hij hoopt dat de slachtoffers enige troost kunnen putten uit het feit dat de VS 'het verachtelijke karakter van de misdrijven tegen hen erkennen', maar in de praktijk is Amerika dus niet verplicht om meer te doen dan het al doet, vindt de minister.

Dat onderschrijft Thijs Bouwknegt, onderzoeker bij het Niod. "Ze zijn al militair betrokken, dus in die zin verandert er niet veel. Al geeft het wat extra slagkracht om nog harder op te treden."

Dat de vervolging van yezidi's, die in 2014 massaal werden vermoord, verdreven of in slavernij afgevoerd, waarschijnlijk een volkerenmoord is, is een opvatting die breed wordt gedeeld. Anders ligt het voor sjiïeten en christenen. "Genocide is een specifiek juridisch begrip", zegt Joe Stork van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch, die veel veldonderzoek doet naar oorlogsmisdaden in Irak en Syrië. "We hebben veel verschrikkelijke misdrijven tegen christenen gedocumenteerd, waaronder massale verdrijving, maar een genocide is dat nog niet."

Kerry benadrukte dat hij geen rechter, aanklager of jurylid is en dat de bewijzen van misdaden door onafhankelijke onderzoekers moeten worden bestudeerd.

Het is pas de tweede keer dat de Amerikaanse regering een lopend conflict als genocide typeert. De eerste was in 2004, toen Kerry's voorganger Colin Powell de Soedanese staat verantwoordelijk stelde voor genocide in Darfur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden