Joden stellen de verboden vraag: zullen we de Tempelberg claimen?

Israëlische politie bij de Rotskoepelmoskee. Beeld epa
Israëlische politie bij de Rotskoepelmoskee.Beeld epa

Jarenlang was het rustig op de Jeruzalemse Tempelberg, maar radicale Joden brengen daar nu verandering in. Ze willen dat Israël het gebied 'herovert' op Arabische moslims. Libanon is laaiend en spreekt van een vernietiging van het vredesverdrag.

Het was een wankel evenwicht, daar op de meest omstreden religieuze locatie ter wereld. Israël deed er in de jaren '60 een belangrijke belofte: in de Rotskoepelmoskee (een gedenkplaats op de Tempelberg) konden moslims de dienst uitmaken. Joden mochten er op bezoek komen, maar het was niet de bedoeling dat ze er opzichtig gingen bidden.

Die overeenkomst staat al een tijdje op losse schroeven. De Palestijnse autoriteiten beklaagden zich vorig jaar over de steeds grotere stroom Joodse gasten. Werd het Joodse taboe op het bezoeken van de Tempelberg voorheen alleen geschonden door extremistische Joden, de laatste tijd beklimmen ook gematigde Joden de berg. Sommige Joodse organisaties nodigen hun geloofsgenoten zelfs expliciet uit.

'Zelfs psalmen zijn er strafbaar'
Dinsdag week ging parlementariër Moshe Feiglin van de rechtse Likoed-partij nog een stap verder. Hij organiseerde in de Knesset, het Israëlische parlement, een debat over het 'verlies aan Israëlisch gezag' op de berg. 'Iedere terreurorganisatie mag er met zijn vlag zwaaien', stelde Feiglin. 'Maar de Israëlische vlag? Geen sprake van. Je kunt al gearresteerd worden als je een psalm reciteert.'

Feiglins voorstel kreeg bijval van rechtse en orthodox-joodse politici en een groep rabbijnen, maar Arabische parlementariërs reageerden woedend. Zij kwamen uit protest niet opdagen.

De Jordaanse premier Abdoellah Ensour noemde de claim woensdag 'een vernietiging van het vredesverdrag'. De Rotskoepelmoskee staat deels onder Jordaanse supervisie. Het Jordaanse parlement waarschuwde vorige week al dat het claimen van de Tempelberg de Jordaanse soevereiniteit aantast. Ook nam ze een motie aan die oproept tot uitwijzing van de Israëlische ambassadeur.

null Beeld epa
Beeld epa
De Israëlische speculatie over het claimen van de Tempelberg leidde de afgelopen weken meermaals tot rellen. Op bovenstaande foto gooien Palestijnse jongeren stenen naar de Israëlische politie. Beeld epa
De Israëlische speculatie over het claimen van de Tempelberg leidde de afgelopen weken meermaals tot rellen. Op bovenstaande foto gooien Palestijnse jongeren stenen naar de Israëlische politie.Beeld epa

Ook Egypte is bezorgd. Minister van buitenlandse zaken Nabil Fahmy waarschuwt in een verklaring dat een knieval voor Joodse 'extremisten' zal leiden tot een geweldseruptie in de regio. Oost-Jeruzalem is de hoofdstad van de Palestijnse staat, benadrukte Fahmy. En de Tempelberg is daar een 'integraal onderdeel' van.

Tempelberg is een islamitische hotspot
Israëls buurlanden zullen de eventuele 'verovering' van de Tempelberg niet over hun kant laten gaan. De Rotskoepelmoskee en de Al Aqsa-moskee behoren tot de belangrijkste islamitische heiligdommen. Volgens religieuze overlevering begon Mohammed op de berg zijn nachtreis naar de hemel.

Joden hebben ook stevige religieuze claims: de berg was decor van de eerste en de twee tempel van Jeruzalem (twee bijzonder belangrijke heiligdommen) en zal de plaats zijn waar de Messias een nieuwe tempel zal bouwen.

Overigens is de kans dat Israël de Tempelberg in de nabije toekomst opeist erg klein. Premier Netanjahoe nam dinsdag geen deel aan het debat. De initiatiefnemers willen 'de staat Israël in gevaar brengen', meent hij.

Dat de spanningen eerder niet hoog opliepen, kwam door oude Joodse voorschriften. Die waarschuwden dat een bezoeker niet over de grond mocht lopen waar ooit het Heilige der Heilige, het hart van de tempel, was. Twee jaar geleden noemde een groep rabbijnen dat voorschrift onzin: het zou een verzinsel zijn van later datum. Niet iedere Jood was overtuigd, maar de rabbijnen hebben duidelijk iets in gang gezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden