Jij leert stráks wel

Op andere scholen worden ze gepest of bestempeld als 'hyperactief' of 'dyslectisch'. Maar de leerlingen van de Regenboogbrugschool in Hillegom worden verwelkomd als 'nieuwetijdskinderen', met ándere talenten. Ze zouden zelf precies weten wat ze willen leren. ,,Volgende week ga ik een uurtje rekenen... denk ik.'' Verslag van een wonderlijk experiment, officieel erkend door de onderwijsinspectie.

Het is half negen en dan begint de Regenboogbrugschool zo ongeveer. Meester Aart Wouters komt binnen. Hij zet limonade en thee klaar en kleurige bekers en legt kussens op de grond. Sommige ouders willen daar ook een moment op zitten voor ze aan de dag beginnen. Aart Wouters zegt dat hij 'even stil wil zijn'. Hij gaat voor het raam zitten aan een tafel met edelstenen en zeesterren en sluit zijn ogen.

Op de eerste verdieping van een monumentaal pand in Hillegom is een klaslokaal ingericht voor de slechts vier leerlingen: Gabriël (9), Coen (11), Stephanie (14) en Joshka (7). Ze zitten op een school waar veel kinderen misschien van dromen, want de leerlingen mogen er leren wat ze willen. En als ze geen zin hebben om te leren hoeft dat ook niet, dan gaan ze maar spelen. De laatste tijd zijn de kinderen van de Regenboogbrug veel aan het skaten en soms gaan ze ook naar het grofvuil om apparatuur te halen waar ze aan kunnen sleutelen.

Deze schoolkinderen hebben geen meesters en juffen, maar 'begeleiders'. Dat zijn er vijf verdeeld over de week. En voor de school begint gaan die begeleiders mediteren zodat ze helemaal rustig zijn. Daar is begeleider Jessica met haar hond. Zij strijkt neer op een kussen en sluit haar ogen. Op de gang klinkt gebonk. Een jongen op krukken springt naar binnen. Hij koerst onmiddellijk op de computer af. Zijn moeder volgt. Gabriël weet wat hij wil, hij zoekt de zaag. De kleine Joshka is er weer met zijn moeder Anya, die ook begeleider is. Een tenger meisje met lichtblauwe ogen staat ineens in de klas. Ze wordt omhelsd door begeleider Jessica en gaat al snel met Aart Wouters de gang op om een probleem te bespreken.

De meeste van deze kinderen zijn naar de Regenboogbrug gekomen omdat hun ouders deze school als laatste redmiddel zagen. Coen bijvoorbeeld is al op alle mogelijke scholen geweest. Zijn moeder: ,,Zijn gedrag escaleerde, hij werd agressief''. Coen kijkt vanachter zijn skate-computerspelletje om, alsof hij in zijn rug wordt geprikt. ,,Kun je dat niet zeggen als ik erbij sta?'' Coen prikkelt mensen en hij wordt zelf snel geprikkeld, fluistert zijn moeder verder. Coen: ,,Pss, pss, pss... over wie hebben we het?'' Zijn moeder vertrekt. Coen wuift nonchalant: daaag. Maar de hele verdere dag roept hij 'mamaaa' tegen de moeder van Joshka.

Joshka is de enige die nog niet is beschadigd door een traumatische weg van school naar school. Eerst zat hij op de Vrije School. Moeder Anya: ,,Hij vond de klassen te groot. Toen heb ik de Stichting Nieuwetijdskinderen gebeld en zij verwezen me naar deze school. Mensen vragen hem weleens wat hij op deze school leert. Dan zegt hij: ,,Skaten en fluiten''. Maar ik heb een blij kind. En ik twijfel niet aan zijn intellectuele vermogens. Ik denk: 'Als jij straks wat nodig hebt, dan leer je het wel'.''

Terwijl Coen het geluid van zijn computerspelletje harder zet, doet de veertienjarige Stephanie een uurtje Engels met meester Aart. Zij zit al drie jaar op de Regenboogbrugschool. ,,Ik ben het enige meisje in de klas. Ik ben de oudste. Toch plagen de jongens me en dat vind ik vervelend. Op mijn vorige school begon het moeilijk te worden. Ik werd raar in mijn hoofd, duizelig met allemaal geesten en drukte. Ik kon niet meer tellen, daarvóór kon ik dat heel goed. Toen heb ik tegen mijn moeder gezegd dat ik naar de Regenboogbrugschool wilde. Ik wist dat die bestond omdat ik dat in mijn hoofd gezien had. Ik kan zien uit de verte. Ik ben ook Reiki-master. Ik voel het als andere mensen pijn hebben. Op een keer sloeg de computer hier uit. Ik legde mijn handen erop en hij deed het weer.''

Stephanie is ook een heel gewoon meisje dat houdt van paardrijden, snoepen en tv-kijken en dat een vriendje heeft. ,,Bram, mijn eerste vriendje zat hier ook op school. Toen is het uitgegaan en heb ik hem nooit meer gezien.'' Maar hij zat toch nog gewoon bij haar in de klas? Stephanie: ,,Ik heb hem nooit meer aangekeken en daarom zag ik hem niet.'' Stralend: ,,Nu heb ik een Oostenrijks vriendje. Hij woont in een hotel. Ik heb hem een bloem gegeven en hij mij een ring.'' Stephanie wil later het werk van haar moeder overnemen. ,,Zij is ook Reiki-master. Ik vraag of ze al haar energie naar mij sturen, dan kan zij lekker rusten.''

Aart Wouters: ,,Stephanie heeft grote moeite met lezen, is ingeschaald als dyslectisch en minder intellectueel. Maar zij heeft andere kwaliteiten.'' Trots vertelt hij het verhaal van de op hol geslagen computer. Hoe dat kan? De leraar lacht fijntjes. ,,Stephanie staat in directe verbinding met de Bron.''

De Regenboogbrugschool is drie jaar geleden opgericht door orthopedagoog Erika de Bly. In haar therapeutische praktijk kreeg zij veel te maken met kinderen die vastliepen in het onderwijs, gedragsproblemen hadden en gepest werden. De Bly: ,,Veel voorkomende eigenschappen van deze kinderen waren: dyslexie, overgevoeligheid voor prikkels, een zeer sterk gevoel voor rechtvaardigheid, niet in een systeem passen, veel te wijs zijn voor hun leeftijd, ADHD, aura's zien of praten over vorige levens. Ze worden ook wel nieuwetijdskinderen genoemd. Ik benaderde ze niet vanuit een stoornis, maar vanuit hun talenten. Ouders waren direct enthousiast toen ik suggereerde een school te beginnen.'' En zo begon het. De Bly werd gesponsord door een vriendin uit het (homeopathische) bedrijfsleven en wordt erkend door de onderwijsinspectie. Twee begeleiders zijn betaalde krachten, de overigen werken onbezoldigd.

Aart Wouters werkte achttien jaar in het reguliere basisonderwijs. Hij knapte af op ,,een systeem dat uitgaat van het geld en de norm, en niet van het kind.'' De begeleider: ,,Het onderwijs sluit steeds minder aan op kinderen. Kinderen van nu zijn assertiever en minder gezagsgetrouw. Vooral nieuwetijdskinderen schoppen keihard tegen het systeem aan. Zo krijgen we gedragsproblemen. ADHD, autisme, we proppen er maar weer Ritalin in, maar 't zijn problemen die wij maken. Alles moet volgens het boekje. Het grijze midden waar het onderwijs zich op richt wordt steeds kleiner. Vroeger kregen de slimmerdjes een extra lesje en de dommerdjes werden in een hoek gezet en zo hobbelde iedereen wel mee. Kinderen van nu zijn niet intelligenter, maar wel gevoeliger op het gebied van wat ze willen en wat niet.''

De Regenboogbrugschool heeft een andere aanpak. Wouters: ,,Intellectueel hebben de kinderen de volledige vrijheid. Zij mogen kiezen of en wat ze willen leren. Het belangrijkste is dat het voortkomt uit hun eigen motivatie.'' Een ander belangrijk uitgangspunt in de filosofie van de Regenboogbrugschool is dat de begeleiders leren van de kinderen. Wouters geeft een voorbeeld dat hem nog steeds emotioneert. ,,Als Coen agressief is, berg je dan maar. Ik merkte dat hij dit altijd was met mij in de buurt. Op een keer escaleerde het vreselijk. Hij schold me uit voor 'kindermoordenaar'. Ik voelde toch een angst opkomen. Ik brulde: ,,Kom hier op schoot''. We hebben samen gehuild. Het heeft de lucht tussen ons geklaard. Wat ik ervan geleerd heb? Dat het ook in mij zit. Ik ben ook iemand die onevenredig boos kan worden.''

De 11-jarige Coen die 'gelabeld' is als ADHD-er kan charmant zijn als hij wil. ,,Ga zitten'', zegt hij wijzend op de lege stoel naast hem. Hoe hij aan het gips om zijn been komt? Coen zegt: ,,Ik ben gebroken...eh...mijn enkel is gebroken.'' Vindt hij het leuk op school? Coen: ,,Ik leer niet zoveel. Maar daar hou ik toch niet zo van. Volgende week ga ik een uurtje rekenen, denk ik. Dat heb ik al aangekondigd bij meester Aart.''

Klasgenoot Gabriël drentelt om de computer heen, op zoek naar gereedschap. ,,Ga weg'', zegt Coen. ,,Ik heb geen zin in jou.'' Hij wacht tot de jongen is afgedropen en vervolgt: ,,Op andere scholen werd ik gedwongen om te rekenen. Anders sloeg de juf mij met een boek op mijn hoofd. De meesters en juffen mochten alles, wij niks. Ik ben heel brutaal geworden. Ik had een aansteker gevonden. Toen dachten ze dat ik de wc in de fik had gestoken. Dat was niet waar.''

Zoveel vrijheid, zo weinig structuur, is dat wel goed voor kinderen? Worden zij geen verwende prinsjes zonder manieren? Critici van het 'concept nieuwetijdskinderen' geloven van wel. Zoals de boze meneer op de site voor nieuwetijdskinderen: 'Vroeger kreeg je als kind gewoon een draai om je oren van je vader of moeder. Dat werkt.' En: 'In de oorlog zeurden de kinderen ook niet toen ze eens in de week tulpenbollensoep aten'. Wouters: ,,Als het gaat om persoonlijk gedrag zijn er hier wel degelijk grenzen. Als Stephanie ervoor kiest een keer in de week een uur Engels Frans of spelling te hebben, spreek ik haar ook aan op die keuze.''

Eigen verantwoordelijkheid is belangrijk op de Regenboogbrugschool. De Bly: ,,We laten kinderen op de computer spelen zoveel ze willen, maar we proberen ze er wel van bewust te maken waarom ze dat doen.'' Drie van de aanvankelijk zeven kinderen zijn inmiddels door hun ouders van de school afgehaald omdat ze maar niet leerden lezen en rekenen. De begeleiders zijn het er over eens dat de diepere reden ligt in het feit dat deze ouders niet van hun kinderen wilden leren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden