'Jezelf verbeteren is het moeilijkste wat er is'

schaken | interview | Wereldkampioen Magnus Carlsen kijkt uit naar het toernooi in Wijk aan Zee, dat hij al vijfmaal won. Zijn grootste uitdaging is misschien wel zijn eigen spel.

Terwijl een noordwesterstorm de duinrand van Wijk aan Zee teistert, blikt wereldkampioen Magnus Carlsen (26) in zijn hotel vooruit op de 79ste editie van het Tata Steel-schaaktoernooi, waar hij titelverdediger is.

Het onstuimige weer heeft geen invloed op hem lijkt het, of het moet een lichte verkoudheid zijn. Carlsen oogt sereen. Onverstoorbaar. En dat heeft mede te maken met de vertrouwde omgeving van Wijk aan Zee, waar de Noor in 2004 doorbrak als schaker en waar hij al vijf keer het toernooi op zijn naam schreef. "Wijk aan Zee voelt een beetje als thuiskomen", zegt de Noor vanachter een glas water. "In de schaaksport, waar best veel verandert, blijft in Wijk aan Zee altijd alles hetzelfde. Ik houd daarvan. Ik kijk ernaar uit om hier weer te spelen."

Carlsen, die sinds 2013 onafgebroken de wereldranglijst aanvoert, beleefde vorig jaar één van zijn meest succesvolle seizoenen ooit. Hij prolongeerde in december zijn wereldtitel in New York, waar hij na verlenging via blitz (snelschaken) afrekende met de Rus Sergej Karjakin. Die verlenging was nodig nadat de reguliere tweekamp (twaalf partijen) in een gelijkspel was geëindigd.

"Er waren momenten waarop ik vreesde mijn wereldtitel kwijt te raken", bekent Carlsen, die Karjakin ook in Wijk aan Zee zal treffen. "Nadat ik een partij (de achtste, red.) verloor, verloor ik ook het vertrouwen in mijn spel. Ik panikeerde. Ook al voelde ik dat ik de betere schaker was, ik was bang dat ik te weinig tijd zou hebben om de achterstand te repareren." Uiteindelijk herstelde Carlsen zich in partij tien en won alsnog van Karjakin. Het betekende zijn derde wereldtitel.

undefined

Vloek of zegen

Wat er nu nog te winnen valt voor Carlsen? De status van de grootmeester is te vergelijken met die van tennisser Roger Federer, basketballer Michael Jordan en golfer Tiger Woods. Met een lach zegt hij: "Tja, het is moeilijk om mensen nog te imponeren." Dan, serieus: "Natuurlijk is het soms lastig om nummer één te zijn, maar ik zie het vooral als iets positiefs. Ik wil altijd het beste van mezelf laten zien."

Of hij, de 'Mozart van het schaken', zijn status als een vloek of een zegen ervaart? "Als een zegen", zegt hij zonder twijfel. "Omdat ik iets doe waar ik van houd. Ik reis de wereld over, heb plezier en houd van schaken, dus ja, wat is het probleem?" Zijn leven is nu ook gevat in een documentaire. 'Magnus' gaat vandaag in première.

Concrete doelen heeft hij niet, zegt hij. De grootste uitdaging ligt misschien wel besloten in zijn eigen spel. "Jezelf verbeteren is het moeilijkste wat er is", zegt hij. "In mijn geval kan dat niet zonder drastische wijzigingen in mijn spel. Ik heb de laatste jaren weinig veranderd in mijn schaken, al durf ik te zeggen dat ik bepaalde situaties nu beter begrijp. Dat is een kwestie van ervaring. Waar wel een uitdaging ligt, is het verbeteren van mijn verdediging." Met pretoogjes: "Nu voorkom ik defensieve stellingen door niet in die positie te komen."

Een ander doel, winnen van de Nederlander Anish Giri, streepte hij vorig jaar juli weg in het Spaanse Bilbao. Dat lukte hem nooit eerder. "Ik ben blij dat die last van mijn schouders is", zucht Carlsen. "Anish is waarschijnlijk één van mijn voornaamste uitdagers dit toernooi. Hij zal erop gebrand zijn revanche te nemen na zijn nederlaag tegen mij." Wat Giri (22) zo moeilijk bespeelbaar maakt? "Hij heeft een solide mindset", analyseert Carlsen. "Tactisch is hij extreem goed. En schakers die extreem goed zijn, kun je niet foppen. Dat staan zij niet toe."

Carlsen gaat op voor zijn zesde toernooi-overwinning in Wijk aan Zee, waarmee hij recordhouder kan worden. Maar kom bij hem niet aan met verhalen over zijn nalatenschap of het bouwen aan een palmares. Nee, Carlsen leeft in het nu. "Weet je", zegt hij, na een korte overdenking. "Ik ben nog zó hongerig en gretig om goed te spelen. Het is een cliché, maar voor mij is de belangrijkste wedstrijd altijd de eerstvolgende. Dat is waar ik voor leef."

Dan staat hij op. Carlsen doet zijn jas aan en loopt naar buiten, waar de golven onophoudelijk tegen de kustlijn denderen. De Noor blijft er onverstoorbaar onder. Zoals altijd.

undefined

Genoeg uitdagers voor Carlsen

De 79ste editie van het Tata Steel-schaaktoernooi, dat vandaag begint en tot en met 29 januari duurt, kent een sterk deelnemersveld. Behalve Magnus Carlsen, titelverdediger en nummer één op de wereldranglijst, doet ook diens uitdager in de strijd om de wereldtitel mee, de Rus Sergej Karjakin. De grootmeesters treffen elkaar voor het eerst sinds hun tweekamp van eind vorig jaar. Ook de Amerikaan Wesley So, vierde op de wereldranglijst, en Levon Aronian, viervoudig winnaar in Wijk aan Zee, zijn van de partij. De Nederlandse inbreng komt van Anish Giri en Loek van Wely. Giri heeft zichzelf tot doel gesteld het toernooi te winnen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden