'Jeugdtraumaatje' keert terug bij Theo Hiddema nu hij in de Tweede Kamer zit

Theo Hiddema, Tweede Kamerlid voor Forum voor Democratie (FvD) Beeld Phil Nijhuis

Nieuwe Kamerleden zoeken hun plek op het Binnenhof. Op wie moeten we de komende jaren extra letten? Vandaag: Theo Hiddema (73) van Forum voor Democratie.

Theo Hiddema loopt wat onwennig rond in zijn nieuwe werkkamer. "Prima ruimte, maar de akoestiek is er belabberd." Zijn partij, Forum voor Democratie (FvD), huist sinds kort in een oud deel van de Tweede Kamer, het voormalige ministerie van justitie. Fractieleider Thierry Baudet had hier zijn zinnen op gezet. Deze vertrekken hebben tenminste lambrisering en er is genoeg plek voor zijn piano.

Hiddema beschikt vooralsnog over niet meer dan een tafel en stoel. De muren zijn nog kaal. "Wat zegt u, heeft de Tweede Kamer een eigen kunstuitleen? Zou daar iets voor mij tussen zitten?" Zijn woordvoerder, die in het kunstdepot geweest is, kijkt moeilijk. Hiddema wil buiten verder praten, op het terras.

Van de 58 nieuwe Tweede Kamerleden maakt niemand nog zo'n onthechte indruk als Theo Hiddema. Hij is een absolute politieke beginneling. Veruit de meeste debutanten zijn tenminste opgeleid binnen hun partijen en uitvoerig geschoold. Hiddema niet. Hij omschrijft zijn nieuwe werkterrein als een mijnenveld. "Hier is voor mij nog alles dageraad. In de strafpraktijk heb ik mijn eigendunk en zelfverzekerdheid de afgelopen tientallen jaren kunnen oppeppen. Als je dan, pardoes, in een milieu terechtkomt waar je nog geen enkele stap hebt gezet, ja, dan is het eventjes schakelen."

Oud jeugdtraumaatje

Hiddema moet denken aan een 'oud jeugdtraumaatje', opgelopen tijdens zijn 'chaotische' middelbare schooltijd. Hij was te avontuurlijk en daardoor snel afgeleid in de klas. "Ik wist de meeste tijd echt niet wat er om me heen gebeurde. Stel dat je dan een beurt krijgt en door de mand valt. Datzelfde gevoel, dat kindgevoel krijg ik hier soms tijdens vergaderingen. Mijn carrière heb ik vorm kunnen geven aan de hand van het motto 'ik laat me niet kisten'. Dat zit in mijn karakter en dat raak ik hier niet kwijt. Ik zal me nooit laten pakken op verwijten van onkunde."

Hij raakte gecharmeerd van Baudet tijdens diens 'denktank'-bijeenkomsten in het Amsterdamse Hotel de l'Europe. Hiddema: "Een prettige entourage, in de buurt, er kwam opgeruimd volk, met kennis van zaken." Maar een politieke loopbaan ambieerde hij destijds niet.

Hiddema is een van de bekendste advocaten van Nederland. Het strafrecht is een egocentrisch bedrijf, vertelt hij. "Een cliënt denkt vooral aan zichzelf. Je moet een welwillend oor hebben voor allerlei zorgjes van je klandizie. 'Ik krijg geen halal eten', 'ze zetten me in isoleer', dat soort dingen. Toen mijn vrouw ernstig ziek werd, ben ik zes maanden mantelzorger geweest. De empathie die je dan ontwikkelt, staat haaks op de bereidheid dit soort egocentrisch ingerichte klaagzangen aan te horen. Vorig jaar overleed mijn vrouw en ik wist: ik ben mentaal niet meer in staat zo'n bereidwillig oor te hebben. Nu wil ik hobbypleiter zijn." Hij doet alleen nog de mooiste zaken.

Toen Baudet hem vroeg voor zijn kandidatenlijst, stemde Hiddema pas na lang aarzelen in. Een nieuwe uitdaging, daar was hij eigenlijk wel aan toe. "Maar het is oppassen, hoor. Ironie, spotzucht, een beproefd wapen in de rechtszaal, dat is gevaarlijk hier. Al te diepe ergernissen moet je niet onbekommerd op iedereen loslaten. Daar krijg je slechts scheve gezichten van. Toen ik strafpleiter was, wachtte thuis het mooiste advocatenvrouwtje op mij. Dat maakte me onkwetsbaar. Nu ik dat schild niet meer heb en in een nieuwe wereld ben beland, ben ik nog niet in staat er onbekommerd op los te oreren."

Gevoel van ontzag

Zijn maidenspeech over de anti-discriminatiebureaus ('klaag- en klikindustrie') ging gepaard met een gevoel van ontzag. "Ik werd bevangen door een soort plechtstatigheid. Toch die hete adem van 45.000 stemmers in mijn nek, in die zaal, kroonjuweel van de democratie. Dan ben je geneigd tot enige bescheidenheid. Dat moet overigens geen handelsmerk worden."

Hij heeft een agenda voor de komende jaren, vertelt hij. Allereerst een parlementaire enquête naar de opsporing bij de politie ("een dramatische situatie"). En 'natuurlijk' de opmars van de radicale islam stoppen. "Dat salafisme is een griezelcultuur van jewelste. Wat de politie moet doen, is infiltreren, uitroken en uitzetten."

Wie Hiddema nu hoort spreken, zal haast niet geloven dat hij vroeger PSP stemde: "Toen was ik nog links en bevlogen". Gevolgd door D66: "Een modieuze bevlieging, denk ik achteraf. Hoewel dat referendum me nog steeds erg aanspreekt. Directe democratie, de vrije volkswil".

De interesse voor de politiek werd pas echt gewekt door Pim Fortuyn. Hij bracht zijn boodschap, vindt Hiddema, op 'een volstrekt nieuwe, onbekommerde wijze'. Hij begint over Baudet. "Ik ken niemand die qua presentatie, qua temperament en bevlogenheid zo op Fortuyn lijkt. Gelukkig is Baudet ook net zo vrolijk. Anders wordt het met mij een suffe bedoening."

Vraag en antwoord

Favoriete politieke boeken?

"De complete polemische, politiek getinte werken van Gerrit Komrij, 'Het fascisme en de nieuwe vrijheid' van Jacques de Kadt en 'Tegels lichten' van H.J.A. Hofland."

Beste premier ooit?

"Piet de Jong, zeker in combinatie met Joseph Luns. Stoïcijns, een rechtschapen mens, iemand die tegen heug en meug premier werd."

Politiek hoogtepunt?

"Mijn verkiezing als Kamerlid, tot eigen schrik en verbazing."

Politiek dieptepunt?

"Daar is het nog te vroeg voor."

Eerste keer gestemd?

"PSP."

Hobby's buiten de politiek?

"Een plek opzoeken met zicht op zee en met de rug naar de bewoonde wereld. Ik heb een vaste stek in Zandvoort, twintig minuten met een boemeltje vanuit Amsterdam."

Lees ook: de tien geboden van Theo Hiddema.
Lees ook: Theo Hiddema weet de rookruimtes eerder te vinden dan de wc's.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden