jeugdtheater

T/m eind mei in het hele land te zien. Inlichtingen tel. 02159-48628.

HANS ORANJE

Toch: er wordt gebeld. Bij de deur staan vier van haar eindexamenleerlingen, die juist deze dag de schriftelijke opgaven hebben gemaakt van haar vak, wiskunde. Ze hebben bloemen en een groot cadeau bij zich. Verbaasd, verrast en ontroerd nodigt ze het viertal binnen. Een nachtmerrie gaat beginnen.

De Russische toneelschrijfster Ljoedmila Rasoemowskaja kreeg in 1980 de opdracht van het ministerie van cultuur een stuk te schrijven voor jongeren. Dat werd 'Lieve Jelena Sergejewna', een analyse van het politiek gecorrumpeerde en gedemoraliseerde klimaat op de Russische middelbare school. Die analyse was zo scherp, dat het stuk direct na de eerste opvoering werd verboden en Rasoemowskaja niet meer mocht publiceren.

Intussen zijn we twaalf jaar verder en 'Lieve Jelena', in 1986 vrijgegeven met de perestrojka, wordt al jaren met groot succes in de landen van het vroegere Sowjet-imperium gespeeld. Het is dus vrij laat, dat het stuk ook in Nederland gezien kan worden, uitgebracht door 't Muztheater en de Theaterunie. Hoe dat komt, weet ik niet; wel, dat de schrijfster Suzanne van Lohuizen het 'ontdekt' heeft en aangebracht bij 't Muz, waar zij de regie mocht doen.

Van Lohuizen is meer een schrijfster dan een regisseur, en haar regie is niet dominant, wat voor dit stuk prima is. Het gevecht tussen de lerares en de vier jongeren om de sleutel van de kluis waarin de slecht gemaakte examens liggen, is uiterst spannend. De argumenten van het viertal en van de lerares snijden diep en laten de chaos en de wanhoop direct overslaan naar de toeschouwer.

Helen Juurlink als de lerares maakt indruk. Onverzettelijk klautert ze over de puinhopen van de beschaving. Bij ieder probeert ze iets van fatsoen onder het cynisme en de uitzichtloosheid vandaan te krabben, maar haar woorden ontlokken aan een van haar leerlingen slechts de treffende karakteristiek: 'U bent geen vrouw, Jelena Sergejewna, maar een krantenartikel in rok'.

Gewiekst en dom

De vier jongeren van Melline Mollerus, Arend de Geus, Mark van der Laan en Victor Reinier zijn onafgebroken vier boeiende en verwarring scheppende jonge mensen, gewiekst en dom, radeloos en optimistisch, vrolijk en angstaanjagend. De thema's van het stuk, de sociale wurggreep van de Komsomol, de dubbele moraal van een systeem dat door de bureaucratie is verziekt, de zwarte toekomst, zijn wel op de Sowjet-situatie geent, maar de geldigheid gaat veel verder. Een smulstuk voor leraren en leerlingen van alle schooltypen in Nederland, waar gouden praatlessen op gebouwd kunnen worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden