jeugdtheater

'Stil, de trommelaar', vanaf vijf jaar, 7/2 in Hasselt, 10/2 in Kerkrade, 11/2 in Utrecht, 14/2 in Amsterdam, 18/2 in Deventer, 21/2 in Leeuwarden.

ANITA TWAALFHOVEN

Haar zoon Stil hoort dit alles zwijgend aan in 'Stil, de trommelaar' van Huis aan de Amstel. “De stem van kinderen is vaak te zacht om gehoord te worden en volwassenen luisteren slecht”, zegt regisseur Liesbeth Coltof in een interview.

Ook in Brecht's 'Moeder Courage en haar kinderen' is de doofstomme dochter Katrien slechts een figuur op de achtergrond. Maar in 'Stil, de trommelaar' is dit kind het middelpunt van het verhaal. Samen met schrijver Roel Adam bracht Coltof Brecht's omvangrijke stuk terug tot een overzichtelijke cast: een op geld beluste moeder, haar zwijgende kind en een hongerige soldaat. Met een van koopwaar uitpuilende, prachtig vormgegeven kar trekt de vrouw fanatiek met haar ontheemde zoon door oorlogsgebied. Stil kan niet praten, maar stom is hij niet. Met een ontroerende mimiek speelt Thomas Coltof de houterige zoon, die wat verloren achter zijn moeder aanhobbelt. Omdat zij geen oren heeft naar zijn diepste verlangens heeft hij zich terug getrokken in zichzelf. Hij uit zich door te schilderen. Op de muren van een vervallen schuurtje komt met grote streken zijn diepste wens tot leven: een huis van steen met een kachel en een poes.

Angst in mijn hart Dan ontmoeten zij een soldaat met een trommel van de kant van 'de rooien'. “De angst woont in mijn hart en de honger woont in mijn maag,” jammert hij. Er volgt een stevige onderhandeling met ma over een gebraden kip. 'Een vieze ouwe stinkkip', volgens de soldaat. 'Heerlijk, vijftig duiten', zegt moeder geslepen terwijl zij een smakelijke hap vlees neemt tegen de watertandende soldaat. 'Maar ik heb honger', roept hij verontwaardigd. 'Daarom juist, tachtig duiten', besluit zij slim. Zij blijken echter aan elkaar gewaagd te zijn en Herman van Baar verovert als de levenslustige soldaat met veel verve en charme een plekje naast haar kar. Langzamerhand komen zij wat dichter tot elkaar en de soldaat krijgt ook trek in de moeder, die hij familiair Trees is gaan noemen. Bij het leger trommelde hij marsmuziek - 'Wij gaan lekker winnen' - om de soldaten aan te vuren. Maar in zijn hart speelt hij liever dansmuziek. Moeder trekt een vrolijke rok aan over haar lompe schoenen en samen met de soldaat danst zij een vrolijke wals.

Tryntsje Bakkum maakt van Moeder Courage een harde, gehaaide tante met subtiele menselijke trekjes. Aanvankelijk poeiert zij de soldaat af, maar als hij niet kijkt doet ze toch snel even oorbellen in en heel mooi is haar uiteindelijke tweestrijd. Zal zij met de soldaat mee naar huis gaan of trekt zij verder om een flinke duit uit de oorlog te slaan?

Opportunisme Stil ziet deze ontwikkeling met groeiende opwinding aan. De soldaat blijkt de sleutel tot de oplossing van zijn probleem. Als moeder toch haar kar oppakt om weer verder te trekken verheft hij eindelijk zijn stem en hij roept zo hard als hij kan om een thuis. 'Er is geen kind dat ooit een oorlog won', schreef Brecht in zijn cynische stuk. Maar in 'Stil, de trommelaar' overwint het belang van het kind het opportunisme van de volwassenen gelukkig wel.

Na 'Romeo en Julia' is 'Stil, de Trommelaar' de tweede voorstelling uit de trilogie 'Huis aan de Amstel speelt 3 Stukken'. Ook deze bewerking van een klassieker is een schot in de roos. Opnieuw is Huis aan de Amstel er in geslaagd om een klassiek gegeven zo te vertalen dat je bijna vergeet dat het niet voor kinderen geschreven was. Guus Ponsioen wist met zijn aanstekelijke liederen zelfs Brechtiaanse kindermuziek te componeren. Als slot van de trilogie komt in maart 'De huisbewaarder' uit naar Harold Pinter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden