Review

JeugdboekenDe boom in sprookje en boodschap

Ulco Laponder, Het eenzame boompje, Lemniscaat, -f 21,50; Annemarie van Haeringen, De boom en het meisje, Leopold, f 24,90; Gerda Muller, Mijn boom het hele jaar door, vert. Els van Delden, Ploegsma, -f 24,50. Alle vanaf 5 jaar.

'De boom en het meisje' van Annemarie van Haeringen, dat vorig jaar verscheen, vertelt het verhaal van een meisje dat, toen er nog maar een mangoboom op aarde was, pitten van vruchten verzamelde om die te zaaien en een bomenkwekerij te beginnen. Het verhaal begint met: 'Dit verhaal is een sprookje' en eindigt als volgt: 'Langzamerhand werd het land weer groen. Het meisje, oud geworden, zat onder de mango. Ze hoorde hem zachtjes fluisteren: 'Het is jammer dat de mensen pas naar de natuur luisteren als het bijna te laat is'. Hier wreekt zich het dubbele van het boek: het wil een verhaal vertellen, een sprookje, maar ook informatie geven en een boodschap brengen. Dat gaat moeilijk samen, want sprookjes eindigen nooit met zo'n expliciete moraal. De paginagrote aquarellen in het boek, met veel overvloeiende nat-in-nat kleuren, geven de sfeer van het oerwoud knap weer. Jammer dat de harde, verwrongen gezichten van de straatverkopertjes daar zo bij afsteken.

Ook de bioloog en illustrator Ulco Laponder heeft met 'Het eenzame boompje' gezocht naar een combinatie van verhaal en informatie. Juist door de beperkingen die hij zichzelf opgelegd heeft, komt hij daar goed uit. Hij wil niet meer dan laten zien welke functie een eenzame, kennelijk oude beuk door de seizoenen heen vervult voor allerlei dieren, zonder opgelegde milieuboodschap: 's winters is hij een schuilplaats voor hazen en muizen, in het voorjaar nestelt er een steenuil in een hol van de beuk, 's zomers scharrelen er vogels en vlinders rond de boom en in de herfst kruipen egels onder zijn dorre bladeren. De platen zijn realistisch geaquarelleerd, de dieren gedetailleerder dan hun omgeving, en rustig van kleur. Voor kinderen valt er veel op te herkennen. Een boek dat door zijn bescheidenheid zinvol is.

In 'Mijn boom - het hele jaar door', waarvan de Nederlandse uitgave verzorgd is in samenwerking met de Bomenstichting, heeft de in Parijs wonende auteur Gerda Muller eveneens gezocht naar een integratie van verhaal en informatie. In het verhaal gaan twee kinderen elke vakantie logeren bij een neefje dat in het bos woont (geen Nederlands bos) en wiens vader boswachter is. Ze krijgen vooral een band met een eeuwenoude eik, die talloze dieren tot woonplaats dient, zoals kraaien, eekhoorns, boomklevers en bosuilen. In het bos komen ze nog veel meer dieren tegen: reekalfjes, vossen, dassen en wilde zwijnen. Tenslotte vieren ze de driehonderdste verjaardag van de eik.

Weer zitten verhaal en informatie elkaar in de weg, al heeft Gerda Muller de informatie die ze in het verhaal niet kwijt kon er als toegift apart bij vermeld. De kinderen komen in een verhaal onwaarschijnlijk veel wilde dieren tegen en ook verder komt het verhaal nogal geconstrueerd over.

Toch is 'Mijn boom' een plezierig boek, vooral door de vele sfeervolle illustraties, die soms aan de oude schoolplaten van Koekoek en Isings doen denken en waarop dus veel te ontdekken is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden