Jetty Mathurin 'Ik kreeg instructies van mijn overgrootmoeder'

"Hier in de Bijlmer heb je de hangmannen. Als ik ze zie denk ik: wat gebeurt er met hun dromen? Drogen ze uit als een rozijn in de zon?

Ik vermoed dat ze niet zo snel naar theater gaan maar ik hoop toch voor elkaar te krijgen 'A raisin in the sun' ook voor hen te spelen. Misschien voelen ze dan dat ze niet alleen zijn met hun dromen. Ook de gezinsleden in dit klassieke stuk van Lorraine Hansberry hebben dromen. Dromen die we allemaal hebben, zoals: hoe ga je straks het geld besteden dat je krijgt van de levensverzekering van de overleden vader en echtgenoot?

Het was in 1961 het eerste stuk op Broadway waarin zwarte acteurs geen stereotype speelden maar een serieuze rol kregen. Dat is nog steeds actueel. Het getuigt dan ook van lef om dit stuk, als eerste deel van een drieluik, nu hier te brengen. Zwarte acteurs worden niet gevraagd voor repertoiretoneel.

De jonge mensen met wie ik op het toneel sta, vertel ik dat ze niet moeten wachten tot ze een kans krijgen, maar hun eigen werk moeten creëren. Ik heb geleerd dat je zelf verantwoordelijk bent voor je geluk en voor wat je doet. Ik noem dat 'pk': plezier en kracht. Plezier hebben in wat je doet en de kracht vinden andere keuzes te maken als je het plezier verliest.

Eind jaren tachtig stond ik op een kantelpunt in mijn leven en in m'n carrière.

Dat was een moeilijke periode.

Als je droomt over wat je overdag bezighoudt zeg je in het Surinaams: je hebt het naar de slaap gebracht. Dat gebeurde toen in de vorm van nachtmerries.

Maar eenmaal had ik een andere droom die mij nog steeds kippevel bezorgt: een oude vrouw kwam naar mij toe en vertelde mij wat ik moest doen. Ik begreep dat zij mijn overgrootmoeder was naar wie ik ben vernoemd, maar in feite hoorde ik mijn diepste zelf.

De boodschap was dat ik mezelf uit de put moest halen, en voor mezelf zorgen. Ik kreeg nauwkeurige instructies, zoals een ritueel bad nemen en een dis klaarmaken voor mezelf. Toen ik wakker werd, heb ik alles precies zo gedaan. Achteraf realiseer ik me dat ik dankzij deze oefening afscheid kon nemen van mijn oude leven en een nieuw pad kon inslaan.

De kunst is je niet te laten weerhouden door hindernissen in het leven. Na succesvolle voorstellingen van 'A raisin' in januari moesten wij stoppen omdat we geen subsidie kregen. Men redeneert: een stuk met zwarte acteurs is bedoeld voor zwarte mensen, daar is te weinig publiek voor. Maar je moet niet denken in kleur. Nu we, na een oproep, ruim tweehonderd medeproducenten en donateurs hebben gevonden, kunnen we laten zien dat dit stuk een breed publiek aanspreekt."

Jetty Mathurin (1951) is cabaretière, actrice, presentatrice en columniste. Dankzij crowdfunding kwam de reprise van 'A raisin in the sun' tot stand, waarin ze nu te zien is. Tournee t/m 27/10. wellmadeproductions.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden