SportDoping

Jesus Manzano over dopingzaak Operacion Puerto: We hebben niets geleerd

Jesus Manzano rijdt voor Richard Virenque naar Morzine in de Tour van 2003. Beeld AFP
Jesus Manzano rijdt voor Richard Virenque naar Morzine in de Tour van 2003.Beeld AFP

In het wereldwijde dopingschandaal rond het wielrennen wordt vanaf maandag een nieuw hoofdstuk geschreven. Dan begint in Madrid de rechtszaak tegen arts Eufemiano Fuentes. De Spaanse wielrenner Jesus Manzano is de belangrijkste getuige. 'Eindelijk wil een rechter naar me luisteren.'

Wielrenner Jesus Manzano liet zich drie jaar lang volproppen met doping bij de Kelme-ploeg en had twee keer een bijna-doodervaring. Daarna vocht hij negen jaar om het dopingnetwerk rond arts Eufemiano Fuentes voor de rechter te krijgen. Maandag is het eindelijk zover: in het proces in Madrid is Manzano de belangrijkste getuige.
Het schenkt de gedesillusioneerde ex-coureur nauwelijks vreugde, vertelt hij. "Zolang er geld in het spel is, wordt de wielersport nooit schoon.”

Zijn dopinggebruik had grote gevolgen. Op 12 juli 2003, tijdens de zevende etappe van de Ronde van Frankrijk, smakte Manzano tegen het asfalt. Hij is buiten bewustzijn. Op het Vlaamse televisienet Canvas verbazen de commentatoren zich hardop:

- 'Daar ligt Manzano. Dit is vreemd. Bergop.’
- 'Ja, hij moet toch ergens mee in aanraking gekomen zijn, een volgwagen of een motor of zoiets, want dit is bijna onmogelijk, zomaar bergop gewoon vallen.’

Het enige waar de renner mee in aanraking is gekomen, is vermoedelijk verkeerd bewaarde doping. "Ik kreeg die ochtend 50 milliliter van een nieuw product ingespoten.”

Ingestort na bloedtransfusie

Twee weken later gaat het opnieuw mis. Manzano reist naar een kliniek in Valencia, waar hij het restant van het bloed dat voor de Tour bij hem was afgenomen, terug moet krijgen. Een doktersassistent tovert een zak tevoorschijn. "Er was geen enkele controle, het had bloed van iedereen kunnen zijn."

De zak bevat een halve liter, maar al na 125 milliliter voelt de renner zich niet goed. De assistent stopt en zet Manzano in een taxi naar het station. In de trein stort de renner volledig in. Een medepassagier vreest voor zijn leven en de machinist weigert te vertrekken tot de patiënt is afgevoerd.

De volgende dag krijgt Manzano een spreekverbod. In september wordt hij ontslagen, officieel omdat hij tijdens de Ronde van Spanje een vrouw op zijn kamer heeft ontvangen, wat niet is toegestaan. In maart 2004 vertelt Manzano in de Spaanse krant AS uitgebreid over wat wél allemaal is toegstaan in de kamers van Kelme. Oxiglobin (een diergeneesmiddel), actovegin (een uit kalfsbloed gewonnen middel dat zuurstofopname verhoogt), maskeringsmiddelen, cortisonen, epo in al zijn verschijningsvormen, nandrolon en groeihormonen.

Zijn openhartigheid, die uiteindelijk uitmondt in 'Operación Puerto', wordt verketterd in de wielerwereld. De Spaanse bond dient een klacht tegen hem in, 'om de eer van alle renners te verdedigen'. Lance Armstrong noemt de afvallige coureur gek, rancuneus en op geld belust. "Nu blijkt dus dat hij de leugenaar was en niet ik", zegt Manzano.

Armstrong is alleen gaan praten omdat hij bang is voor justitie

Dat Armstrong na al die jaren zijn voorbeeld heeft gevolgd, net als een aantal renners van de Rabobankploeg, stemt hem niet meer vrolijk. "Ze zijn er een beetje laat mee, hè? En ik weet niet of ze mijn voorbeeld hebben gevolgd. Armstrong is gaan praten omdat hij bang is voor justitie, voor Amerikaanse schadeclaims. Hij kon niet anders."

Manzano: "Het gaat uiteindelijk om geld, de entertainmentindustrie moet doordraaien. Fuentes kreeg 60.000 euro per renner, dat was niet voor een flesje water. Armstrong heeft het ons laten zien: met geld kun je de internationale organisaties omkopen. De sponsors hebben nooit geprobeerd het wielrennen schoon te krijgen, ze hebben de sport gebruikt zolang ze konden. Zolang Pedro Delgado op de Spaanse televisie mag ontkennen dat er een dopingprobleem was, denk ik niet dat we iets hebben geleerd. In Spanje houdt sowieso iedereen zijn mond. Terwijl ik uit mijn tijd maar twee renners ken die geen dope gebruikten.”

Manzano komt straks oog in oog te staan met zijn oude ploegleider Vicente Belda en zijn voormalige teamarts Fuentes. De voorbereiding op die confrontatie bestond uit een grondig medisch onderzoek. Omdat het formeel niet over doping gaat, maar over 'het in gevaar brengen van de gezondheid', is het geteisterde lichaam van Manzano, met zijn twee bijna-doodervaringen, zijn schommelende bloedwaarden en de vele cortisoneninjecties in zijn knie, van groot belang.

Manzano gaat naar de rechtbank in Madrid 'omdat het moet', zegt hij. "Eindelijk wil er een rechter naar me luisteren. Maar ik verwacht er niet veel van. De rechtbank heeft al zo vaak geprobeerd deze zaak in de archieven te laten verdwijnen. Honderd zakken bloed die tijdens Operación Puerto in beslag zijn genomen, zijn nooit onderzocht. Over voetballers en tennissers hoor je niets meer. Ik ben benieuwd hoe ver ze willen gaan.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden