Jesse Klaver over vluchtelingen: Wij kunnen dit aan, absoluut

Jesse Klaver à la Acda en De Munnik: 'Ik kan geen hemelen beloven zolang het daar de hel is.' Beeld Werry Crone

Met de luiers in de hand hakte hij de knoop door en besloot opnieuw partijleider van GroenLinks te willen worden. Van 'de dingen die hij wil veranderen' vindt hij de vluchtelingenaanpak het meest urgent.

Het is dat zijn Duits te wensen overlaat, anders zou Jesse Klaver Angela Merkel nazeggen: 'Wir schaffen das'. Nu zegt hij: "Wij kunnen dit aan, absoluut." Niet in een handomdraai. "Het zal niet makkelijk zijn." Maar, denkt hij, het wordt wel tijd dat Nederland weer zijn menselijke kant laat zien. Toont dat het mensen in nood helpt, in plaats van ze terug te duwen de boot op. "In het debat over vluchtelingen hoor ik alleen de roep om minder, minder, minder."

Klaver weet dat die menselijke kant bestaat. Hij hoeft alleen maar te wijzen op de zeventigduizend vrijwilligers die zich vorig jaar bij de vluchtelingenorganisaties meldden. Hij heeft het ook gezien, vijf maanden geleden, toen het beeld van de driejarige Aylan Kurdi, op het strand van Turkije, de wereld over ging. "Ik hoef zijn naam niet eens te noemen. Ik hoef alleen maar te zeggen: blauw broekje, rood shirtje, op het strand. Dan weet iedereen waarover ik het heb. Iedereen zag in die foto zijn eigen kinderen, voelde de hulpeloosheid en de wanhoop van vluchtelingen en medeleven. En nu is dat weg. Ik wil dat het weer terugkomt."

Medemenselijkheid
Niemand vlucht omdat er hier een borstvergroting te krijgen is, zegt Klaver. "Die mensen", zegt hij, "die over een spoorlijn lopen in de Balkan, die hebben niet in een folder van D-reizen gekeken en bij een plaatje van Nederland uitgeroepen: daar wil ik naartoe. Die zijn verdreven."

Gisteravond hield Jesse Klaver een toespraak in Utrecht. Morgen zal hij dezelfde woorden herhalen in de Tweede Kamer. Het wordt tijd, zal hij zeggen, dat medemenselijkheid weer de boventoon voert. "Ik zou ook mijn biezen pakken. Ik zou ook, als ik echt geen uitweg meer zag, met mijn vrouw en kinderen in een boot stappen."

Precies zes weken geleden werd Jesse Klaver voor de tweede keer vader. Hij nam vaderschapsverlof en bracht de eerste weken in het leven van zijn tweede zoon door met zijn vrouw en kinderen. Het zette hem aan het denken. "Ik realiseerde me hoeveel ik van huis ben, hoeveel ik mis." Het was bijna negen maanden nadat hij fractievoorzitter van GroenLinks werd. De partij zou hem spoedig gaan vragen of hij kandidaat is voor het lijsttrekkerschap in 2017. Al rommelend met miniluiers en navelbandjes stond Klaver opnieuw voor de vraag: waarom wil ik politicus zijn?

Beeld ANP

Meest urgent
Het antwoord vond hij in zijn missie. 'We gaan Nederland veranderen', beloofde hij negen maanden terug, toen zijn voorganger Van Ojik vertrok. Die noodzaak, voelt hij, wordt alleen maar groter. Inmiddels heeft hij de partij laten weten dat hij opnieuw partijleider wil worden. Van de dingen die moeten veranderen is het vluchtelingenvraagstuk het meest urgent.

Het verbaast hem hoe politici, ook zij die dicht bij hem staan, praten over vluchtelingen. Hoe ze - hij noemt geen namen - goochelen met cijfers, stellen dat de verzorgingsstaat onder druk staat, voorstellen dat je vluchtelingen per veerboot terug kan sturen.

Hij ziet een premier die belooft dat de vluchtelingenstroom in een paar weken naar nul kan. "Dan moet ik opeens heel erg denken aan die rode knop. Die knop waarop Rutte drukte bij dat verkiezingsdebat in 2012. 'Geen cent meer naar Griekenland', zei hij. Ik denk dat kiezers het erger vinden om voorgelogen te worden dan de ongemakkelijke waarheid te horen. "GroenLinks is altijd verweten dat we teveel in maakbaarheid geloven, maar nu zie ik dat bij anderen."

Andere oplossingsrichting
"In zes weken moet het aantal vluchtelingen naar nul, zegt Rutte. Heb je het Journaal gezien? Ze staan met tienduizenden tegelijk bij de grens van Turkije. Intussen wordt de burger een rad voor ogen gedraaid."

Klaver ziet een andere oplossingsrichting. Noem het niet Plan-Klaver. Hij komt niet, zoals Buma van het CDA, Samsom van de PvdA of Azmani van de VVD, met een eigen oplossing. Wat Klaver betreft is het tijd om eens te luisteren naar de mensen die er verstand van hebben. Vluchtelingenorganisaties, de UNHCR. "Die vragen om veilige vluchtroutes naar Europa."

"In mijn visie selecteert de UNHCR de mensen die het hardst opvang nodig hebben. Dat zijn er dan geen paar duizend, zoals nu, maar honderdduizenden. Die komen naar Europa, waar ze eerlijk verdeeld worden over alle landen. De landen in de EU die niet mee willen werken, krijgen een boete of kunnen in het uiterste geval uit Schengen worden gezet. Iedereen moet meedoen. Dat zal niet meteen lukken. Maar het moet wel gebeuren."

Hulp Griekenland
Liefst helpen ook de VS een handje, en Canada. In de tussentijd wil Klaver realistisch blijven. In 2016 zullen er minstens zoveel vluchtelingen komen als in 2015.

"Dan moet ook Griekenland geholpen worden bij de opvang. Het lukt ze niet die hotspots in te richten. Dat is ook een kwestie van geld. Wat mij betreft is schuldenverlichting voor Griekenland een optie. "Ik wil een stem geven aan de realistische meerderheid. Aan die mensen die niet schreeuwen, die medemenselijk zijn en tegelijk, verontrust, denken: 'Het zijn er wel heel veel'.

Thuis luistert Klaver veel naar Acda en De Munnik. "Ik kan geen hemelen beloven zolang het daar de hel is", zegt hij, vrij naar een lied van het voormalige duo.

Rutte prijst Turkije

De vluchtelingenproblematiek is vanmiddag het belangrijkste gespreksonderwerp van premier Rutte en zijn Turkse collega Davutoglu. Zij ontmoeten elkaar voor een 'werklunch' op het Catshuis. Rutte erkende afgelopen vrijdag dat het akkoord tussen Turkije en de EU, betere opvang van vluchtelingen in dat land in ruil voor 3 miljard euro, nog weinig concreets heeft opgeleverd. "De afspraken gaan te traag in de uitvoering. De aantallen mensen die oversteken vanuit Turkije naar Griekenland liggen tot op de dag van vandaag op een te hoog niveau."

De premier vertelde ook: "Ik kan mijn Turkse collega natuurlijk weinig verwijten. Dat land heeft te maken op dit moment met 2,2 miljoen Syrische vluchtelingen. Ik heb groot respect hoe Turkije omgaat met die opvang van vluchtelingen. De Turken doen verschrikkelijk veel, alleen we hebben tot nu toe als Europa daar niet een hele grote bijdrage aan geleverd."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden