Jesaja profeteerde de verwoesting van Damascus. Wat als hij gelijk krijgt?

Tanks in Damascus, vorige week. Beeld ap

'De stad Damascus zal niet meer bestaan, het zal een bouwval, een ruïne worden. (...) Efraïm heeft zijn vesting verloren en Damascus zijn koninkrijk.' Aldus de schrijver van het bijbelboek Jesaja ruim 2700 jaar geleden. Gaat zijn profetie nu in vervulling?

Als Damascus is aangevallen, zullen de vestingsteden 'doods en uitgestorven' zijn - 'de stilte van een uitgestrekt bos'. 'Op die dag zal ieder de blik op zijn maker richten, naar de Heilige van Israël de ogen opslaan'. Het is een huiveringwekkend scenario dat het oudtestamentische boek beschrijft, al eindigt het positief.

Op Facebook en Twitter beleefde de passage (Jesaja 17:1) de afgelopen weken plots een opleving in populariteit - vooral in de Verenigde Staten. 'Lees Jesaja 17 en kijk dan naar Syrië', klinkt het daar. 'De Bijbel vertelt ons over de laatste dagen.' En: 'Lees Jesaja 17:1-3 voordat je vanavond naar het journaal kijkt.'

'Dit kan inderdaad tot vervulling van de profetie leiden'
'We kennen de exacte datum niet', vertelt de Amerikaanse presentator Jan Markell, die een radioprogramma over de eindtijd presenteert, aan de Chicago Sun-Times. 'Het is nogal gewaagd om te zeggen dat de profetie nu in vervulling gaat.' Maar, vindt hij: 'Ik durf wel te zeggen dat het daar uiteindelijk toe kan leiden.' Een aanval met een chemisch wapen kan de stad 'onbewoonbaar' maken. Jesaja's typering 'doods en uitgestorven' zou dan op zijn plaats zijn.

Een eventuele verwoesting bewijst volgens Markell en zijn zielsverwanten niet alleen dat de schrijver van Jesaja een vooruitziende blik had. Het zou ook aantonen dat Jezus' wederkomst nabij is. Immers, de 'Heilige van Israël', waarover de tekst spreekt, dat moet wel Jezus zijn. Markell: 'Het is allemaal verbonden met een eindtijd-scenario.'

'Jesaja had het over zijn eigen tijd'
Onzin, reageert hoogleraar Nieuwe Testament Bert Jan Lietaert Peerbolte desgevraagd. Peerbolte promoveerde op het thema eindtijd en schreef later een populair-wetenschappelijk boek over over bijbelse openbaringen en visioenen. 'Jesaja heeft het helemaal niet over het einde van de geschiedenis en de terugkomst van Jezus', vertelt hij. 'Profeten spreken vrijwel altijd over de nabije toekomst. Bij Jesaja is dat niet anders.'

Damascus werd inderdaad verwoest toen de inkt van de tekst nog nauwelijks droog was: in 732 voor Christus. Na de strijd brachten de Assyriërs de vijandige koning Razin om het leven.

'Historisch gezien is er geen bewijs'
Peerbolte: 'Ik heb de indruk dat vooral conservatieve christenen de link met de huidige oorlog in Syrië leggen, en dan met name Amerikaanse evangelicals. Het besef dat de eindtijd nabij is leeft ook in sommige andere traditionele orthodox-protestantse kringen. Maar evangelicals concluderen veel sneller dat bepaalde profetieën nu in vervulling gaan.'

Hij acht het uitgesloten dat Jesaja doelde op de huidige gebeurtenissen in Syrië. 'Historisch en bijbeltechnisch is er geen enkel bewijs voor. Je kunt de conclusie alleen trekken als je de Bijbel leest door een hedendaagse christelijke bril. Kortom: als je Jesaja leest om je eigen vooropgezette idee te laten bevestigen. De meeste profetieën hebben een soort permanente actualiteitswaarde. Ze zijn kennelijk zo opgeschreven dat er altijd mensen zijn die actuele gebeurtenissen herkennen.'

Beeld Bert Jan Lietaert Peerbolte
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden