Jeroen Otter maakt alles, van schoenen tot kampioenen

Bondscoach geeft Nederlandse shorttrack sinds zijn aantreden in 2010 een enorme boost

Zijn kantoortje in Thialf is eigenlijk meer een soort werkplaats. Jeroen Otter ontwerpt graag zijn eigen materiaal als dat wat er al bestaat hem niet bevalt. Wie bij hem binnenloopt, ziet her en der zelfbedachte creaties rondslingeren. Op maat gemaakte scheenbeschermers die hij over een stok tussen twee stoelen laat drogen. Zelfgemaakte schaatsschoenen.

Typisch Otter. De 50-jarige coach gelooft heilig in de maakbaarheid van dingen. Van het perfecte materiaal tot een olympisch kampioen. Topsporters worden volgens hem niet geboren. Die worden gemaakt. Het is een van zijn bekende oneliners die hij zijn ploeg sinds 2010 - toen hij aantrad als bondscoach van de Nederlandse selectie - inprent.

Uit frustratie over het gebrek aan ambitie in Nederland vluchtte hij zelf begin jaren negentig naar Amerika. De schaatser, die werd geboren in Amstelveen, maakte in zijn eigen loopbaan deel uit van de succesvolle aflossingsploeg die op de Olympische Spelen van Calgary in 1988 goud won. In die tijd, toen shorttrack nog een demonstratiesport was, was Nederland oppermachtig op de relay. De Oranjemannen lieten zich vier keer tot wereldkampioen kronen.

Daarna was er een lange periode zonder succes uit eigen land en ging het weer louter over het veel populairdere langebaanschaatsen. Otter bemoeide zich er niet meer mee. Hij timmerde aan een carrière als coach, ver weg van de Hollandse benepenheid.

Zijn enthousiasme en ideeën over de sport sloegen aan in Amerika. Twee jaar na zijn aantreden hielp hij de Amerikanen op de Spelen in Lillehammer (1994) aan vier medailles. Na een succesvolle carrière in het buitenland keerde hij in 2010 weer terug op Nederlandse bodem. Zijn taak: de Nederlandse shorttrackers naar de wereldtop brengen.

Het binnenhalen van Otter bleek een gouden greep van de schaatsbond. Hij zorgde in korte tijd voor een professionaliseringsslag in Heerenveen. Wie onder de ambitieuze coach wilde trainen, moest zijn leven volledig aan de sport wijden. Schaatsers die nog niet op een steenworp afstand van Thialf woonden, werden gesommeerd te verhuizen. Voortaan bestond hun leven uit eten, trainen, slapen. Iedere dag hetzelfde.

Saai? Dat nooit. Otter houdt zijn atleten scherp door ze te verrassen met zware beproevingen. Na een uitputtend trainingskamp in de Pyreneeën deelde hij zijn ploeg doodleuk mee dat ze op de fiets terug naar Heerenveen moesten. Worden ze hard van.

Thuis wordt er ook volop geëxperimenteerd met alternatieve trainingen. Inhoud kweken zijn toppers op de langebaan. Tijdens potjes ijshockey wordt het reactievermogen getraind en op de wielerbaan oefenen ze inhaalmanoeuvres. In de fitnessruimte naast de schaatsbaan staan apparaten die Otter speciaal voor zijn shorttrackers ontwierp.

Zijn methode werpt vruchten af. In 2012 werd Nederlands grootste shorttracktalent, Sjinkie Knegt, voor het eerst in zijn carrière Europees kampioen. De beste vrouw, Jorien ter Mors, werd tweede op dat EK. Op de aflossingsploeg veroverden de Oranjemannen én -vrouwen goud.

Met het succes nam de aandacht voor het ondergeschoven kindje in de schaatssport toe. Vlak voor de Spelen in Vancouver vertelde Knegt zijn verhaal aan welgeteld één journalist. Vier jaar later was er bij de presentatie van de olympische ploeg voor Sotsji - met tien man een recordaantal - bijna net zoveel aandacht voor shorttrack als voor het langebaanschaatsen.

Wat een medailleregen had moeten worden, liep uit op een teleurstelling in Sotsji. Ter Mors werd wel olympisch kampioen, maar niet op een discipline uit haar eigen sport. Ze won goud op de langebaan.

Knegt sloeg wel toe met een bronzen medaille op de 1000 meter, maar de missie met de aflossingsploeg mislukte. Door een val in de eerste bocht van Daan Breeuwsma was Nederland in de olympische finale meteen kansloos.

Otter baalde. Maar lag er niet wakker van. Hij maakt zich naar eigen zeggen alleen druk om zaken waar hij invloed op heeft. Een van zijn uitspraken die hij zijn pupillen als een mantra laat herhalen.

Waar andere olympiërs rust namen na de Spelen, trainde Otter hard door met zijn ploeg. Op de WK in het Canadese Montreal namen de mannen wraak voor de val in de olympische finale. Nederland werd wereldkampioen. Het lukte de ploeg afgelopen weekeinde niet om die titel te prolongeren op de WK. De mannen moesten genoegen nemen met een bronzen plak.

In Moskou werd wel een andere bijzondere overwinning op het succeslijstje van Otter bijgeschreven. Knegt werd voor het eerst in zijn carrière wereldkampioen in het klassement. De 25-jarige Fries werd daarmee de eerste Nederlandse wereldkampioen sinds Peter van der Velde in 1988.

Knegt won geen enkele individuele race, maar liet zich daardoor niet van zijn stuk brengen. Hij maakt zich alleen druk op de dingen waar hij invloed op heeft. Zoals Otter hem zo vaak heeft ingeprent. Van een onstuimig mannetje met veel talent tot een koelbloedige wereldkampioen. Niet geboren, maar gemaakt.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden