Jeb Bush loopt zich al vroeg warm voor Witte Huis, en wie nog meer?

Voormalig gouverneur van Florida, Jeb Bush tijdens zijn toespraak in Chicago.Beeld ap

De Republikeinse presidentskandidaat in spe Jeb Bush heeft afstand genomen van het Amerikaanse Irak-beleid in de tijd dat zijn oudere broer George Bush, president was. De 'jonge' Bush (62) wil zich hiermee profileren voor de Republikeinse presidentiële race.

"Er zijn fouten gemaakt in Irak", aldus Jeb Bush tijdens zijn eerste grote toespraak over het Amerikaanse buitenlandbeleid, op 18 februari. Hij zei dat de inlichtingen destijds over Saddam Hoesseins arsenaal aan massavernietigingswapens niet klopten en dat de VS er na de inval in Irak in 2003 niet in geslaagd waren de veiligheid in het land te waarborgen. Maar hij prees zijn broer ook voor zijn latere besluit over de 'surge', een grote extra troepenmacht die in 2007 naar Irak werd gestuurd om orde op zaken te stellen.

Jeb Bush wil namens de Republikeinen een gooi doen naar het Witte Huis, waarvoor volgend jaar november verkiezingen worden gehouden. Hij heeft zijn kandidatuur nog niet formeel aangekondigd, maar duidelijk is dat hij in de markt is. In zijn toespraak hekelde hij het buitenlandbeleid van president Barack Obama, en noemde het 'inconsistent en besluiteloos'.

'Ik blijf mezelf'
Jeb is zich ervan bewust dat hij veel vergeleken zal worden met zijn broer George W. Bush en vader George H.W. Bush. Maar ik blijf mezelf, benadrukte Bush. "I'm my own man." Maar wie kijkt naar de rij buitenland-adviseurs die Jeb in dienst heeft genomen, ziet wat anders. Onder hen veel bekende gezichten, zoals de oud-ministers van buitenlandse zaken James Baker en George Schultz en defensieminister Paul Wolfowitz. De meesten van hen - negentien - zaten ook al in de stal van zijn broer of zijn vader.

De presidentsverkiezingen van november 2016 zijn nog ver weg, maar bij de Republikeinen komt de campagne al aardig op stoom. Meer dan tien mogelijke kandidaten lopen zich aan de kant van de Grand Old Party al warm voor de opvolging van de Democraat Obama (53), die na twee termijnen niet herkozen kan worden.

Romney exit
Volgend voorjaar zijn er voorverkiezingen en de komende maanden zijn een soort testperiode voor Republikeinse kandidaten, bedoeld om te kijken wie goed ligt bij de achterban, en - cruciaal in de VS - welke donoren bereid zijn geld te steken in hun verkiezingscampagne.

Eén belangrijke concurrent zal in elk geval ontbreken; Mitt Romney. Deze prominente Republikein, die in 2012 de verkiezingen nipt verloor van Obama, gaf eind januari met spijt in zijn stem aan niet opnieuw mee te zullen doen. Hij wil naar eigen zeggen ruimte geven aan een nieuwe generatie Republikeinse leiders. De 67-jarige Romney stond in veel peilingen bovenaan de lijst met kansrijke Republikeinen, maar door zijn terugtreden ligt de race aan de kant van de Republikeinse Partij helemaal open.

Een aantal mogelijke Republikeinse kandidaten op een rijtje:

Jeb Bush (62)
Voormalig gouverneur van Florida, de jongere broer van oud-president George W. Bush en de zoon van George H. W. Bush. Jeb zou dus de derde Bush kunnen worden die het land gaat leiden. De vraag is of de VS daar klaar voor zijn, en Jeb Bush weegt sinds december zijn kansen onder kiezers en sponsors. Deze Bush-telg houdt er naar Republikeinse maatstaven vrij gematigde opvattingen op na en veel Republikeinen zullen hem waarschijnlijk niet conservatief genoeg vinden. De mededeling van Mitt Romney dat deze zijn kandidatuur intrekt, kan voor Bush - en enkele ander Republikeinen - in elk geval goed uitpakken.

Rand Paul (52)
Deze oogarts en senator uit Kentucky heeft zijn ambities om president te worden nooit onder stoelen of banken gestoken. Hij zou graag in de voetsporen treden van zijn Texaanse vader die meermalen een gooi deed naar het Witte Huis, maar steeds in de voorverkiezingen bleef steken. Rand Paul probeert een breed publiek aan te spreken en heeft bijeenkomsten met jongeren en minderheden toegesproken, doorgaans geen doelgroepen die Republikeins stemmen.
Zijn ideeën neigen naar het libertaire, alhoewel hij dit zelf ontkent. Paul is een voorstander van een kleine overheid, lagere overheidsuitgaven en belastingen. Hij maakt deel uit van de Tea Party, de ultraconservatieve vleugel van de Republikeinse partij, en heeft de steun gekregen van de voorzitter van de Republikeinen in Texas, een staat met veel kapitaalkrachtige sponsors.
In sommige peilingen zakt hij een beetje weg. Hij maakte begin februari een uitglijer in een debat over een verplichte vaccinatie tegen mazelen. Paul pleitte voor vrijwillige vaccinatie door te zeggen dat 'ouders de eigenaren van hun kinderen' zijn, en dat er 'tragische zaken zijn waarbij normaal pratende en lopende kinderen na vaccins plotseling ernstige mentale stoornissen' ontwikkelden, een opvatting die door de medische wetenschap niet wordt ondersteund als het gaat om de risico's van vaccinatie. Hij kreeg hiervoor de nodige kritiek, probeerde zijn opmerkingen weer recht te praten, maar het kwaad is misschien al geschied.

Beeld ap

Chris Christie (52)
Gouverneur van New Jersey en voorzitter van de Republikeinse Gouverneurs Associatie. Als voorzitter van die club wordt hem een grotere kans toegedicht om kiezers te winnen en campagnefondsen los te weken, zeker nu Romney er de brui aan heeft gegeven. Christie komt uit een staat die doorgaans Democratisch stemt, en gebruikt dat om zijn imago op te bouwen als iemand die zich tussen de partijen kan opstellen. Begin 2014 raakte hij betrokken bij het 'Bridgegate'-schandaal, waarbij een Democratische burgemeester in New Jersey een hak werd gezet door met een smoes een belangrijke verkeersbrug deels af te sluiten op de eerste schooldag in september, waardoor er kilometerslange files in zijn stadje ontstonden. Christie ontkende fel er zelf iets mee te maken te hebben en ondergeschikten kregen de schuld. Afgelopen januari heeft hij een politiek actiecomité opgericht onder de naam Leadership Matters for America. Ook Christie raakte, net als Rand Paul, verstrikt in het vaccindebat, toen hij opmerkte dat 'ouders een zekere mate van keuze moeten hebben' als het gaat om het vaccineren van hun kinderen.

Beeld afp

Scott Walker (47)
Gouverneur van Wisconsin. Hij veroverde de harten van veel conservatieve partijleden toen hij de rechten van vakbonden voor overheidspersoneel wist te beperken. In 2014 werd hij herkozen als gouverneur van de noordelijk staat. Walker is niet zo bekend als sommige andere Republikeinen, maar hij krijgt de laatste weken steeds meer serieuze aandacht van de media. Hij heeft vorige week de organisatie Our American Revival opgericht om campagnefondsen mee te kunnen ophalen.

Beeld ap

Marco Rubio (43)
Republikeins senator uit Florida, waar Rubio ook werd geboren en rechten studeerde. Zijn ouders komen oorspronkelijk uit Cuba en hij is nu een van de drie latino's in de Amerikaanse Senaat. Hij is conservatief in sociale en fiscale kwesties. Op klimaatgebied gelooft hij er niet in dat klimaatverandering veroorzaakt wordt door menselijk handelen. Hij denkt dat de voorstellen die zijn gedaan om het probleem aan te pakken zullen leiden tot de 'vernietiging' van de economie. Zijn conservatieve gehalte wordt weerspiegeld in zijn bijnaam; Marco Rubio wordt wel de 'kroonprins' van de Tea Party-beweging genoemd. Zijn politieke actiecomité heet Reclaim America.

Beeld AFP

Mike Huckabee (59)
Huckabee is van huis uit predikant van een baptistengemeente. Hij was gouverneur van de staat Arkansas tussen 1996 en 2007. Het is ook de staat waar hij werd geboren, in Hope, toevallig dezelfde plaats waar ook de vroegere Democratische president Bill Clinton vandaan komt. Mike Huckabee nam in 2008 ook deel aan de presidentiële race, maar redde het niet. In 2012 deed hij niet mee aan de verkiezingen, ondanks zijn populariteit onder evangelische Amerikanen. Onlangs antwoordde hij op de vraag of hij dit keer wel deelneemt: "Het lijkt me nogal duidelijk dat ik in die richting beweeg".

Beeld afp

Ben Carson (63)
Onder de mogelijke Republikeinse kandidaten voor het Witte Huis is een zwarte kandidaat, Ben Carson. Van huis uit neurochirurg, specialiseerde hij zich later in kindergeneeskunde. In maart 2013 nam hij afscheid van de medische wereld om de politiek in te gaan. Carson houdt er in het algemeen conservatieve denkbeelden op na. Hij is een verklaard tegenstander van Obamacare, de felbevochten wet op de gezondheidszorg van de zittende president. Carson noemde de huidige uitgaven voor de zorg 'niet erg efficiënt'. Hij is vooral populair onder aanhangers van de Tea Party, maar te midden van de andere Republikeinse gegadigden is hij in de peilingen nu een middenmoter.

Beeld afp

Ted Cruz (44)
Cruz werd in 2012 voor Texas in de Senaat gekozen. Daarvoor was hij onder meer openbaar aanklager en adviseur binnenlands beleid van toenmalig senator George W. Bush tijdens diens campagne voor de presidentsverkiezingen van 2000. Ted Cruz is een kind van een Amerikaanse moeder van Italiaans-Ierse komaf, en een Cubaanse vader, die in 1957 naar de Verenigde Staten vluchtte. Hij werd in Canada geboren, toen zijn ouders daar enige tijd werkten in de olieindustrie, maar doorliep zijn schoolcarriere in de VS. Hij studeerde rechten in Princeton en Harvard, waar hij als 'briljant' werd omschreven. Mocht hij in het Witte Huis gekozen worden, dan zal hij de eerste president van Latijs-Amerikaanse afkomst worden. Cruz is een favoriet van de conservatieve Tea Party. Hij ontkent klimaatverandering, is voor wapeneigendom en tegen het homo-huwelijk en abortus. Landelijk werd hij vooral bekend door zijn felle strijd in de Senaat tegen Obamacare. In 2013 hield hij een meer dan 21 uur durende rede in de Senaat, maar critici zeiden dat die tactiek zinloos was en dat Cruz die zogeheten 'filibuster' vooral was begonnen om zichzelf in de landelijke politiek op de kaart te zetten.

Beeld afp

Rick Perry (64)
Net teruggetreden als gouverneur van Texas, een post die hij 15 jaar bekleedde. Hij studeerde dierkunde met weinig succes en ging daarna bij de Luchtmacht waar hij piloot werd. Perry werd in 1984 verkozen als lid van het Texaanse Huis van Afgevaardigden voor de Democraten.
Tot 1989 bleef hij een Democraat, maar in dat jaar kondigde hij aan dat Republikein werd. In de jaren '90 werd hij de Texaanse landbouwcommissaris en na 2000 gouverneur van die staat. In 2012 deed Perry een gooi naar de Republikeinse presidentsnominatie, maar staakte zijn campagne na een blunder tijdens een verkiezingsdebat en schaarde zich vervolgens achter Mitt Romney.
Vermoedelijk zal Perry in 2016 een nieuwe poging wagen, en de laatste tijd is hij bezig de economische voorspoed van Texas onder zijn bestuur breed uit te meten. Een smet op zijn blazoen is dat hij vorig jaar is aangeklaagd op verdenking van machtsmisbruik. Hij zou hebben geprobeerd een lokale aanklager - een Democraat -te dwingen terug te treden, nadat zij was veroordeeld wegens rijden onder invloed. Perry zelf doet de aanklacht af als een politieke zet van zijn tegenstanders. De voormalige gouverneur is een voorstander van de doodstraf, is tegen het homohuwelijk en tegen Obamacare, dat hij 'socialisme op Amerikaanse grond' noemde.

Beeld reuters

Bobby Jindal (43)
Voor de tweede keer al gouverneur van Louisiana. Piyush 'Bobby' Jindal werd geboren in de staat die hij nu leidt, maar zijn ouders zijn immigranten uit India. Jindal was een excellente student en studeerde af in politieke wetenschappen met de nadruk op beleid in de gezondheidszorg, en werd vervolgens in Washington adviseur van de minister van gezondheid.
In 2003 kreeg hij landelijke bekendheid toen hij deelnam aan de gouverneursrace in Louisiana. Hij verloor, stelde zich kandidaat voor het Huis van Afgevaardigden en werd daar gekozen, als tweede afgevaardigde met Indiase wortels ooit in het Congres. In 2007 probeerde hij het weer als gouverneur van Louisiana, en werd nu wel gekozen, als eerste Indiase Amerikaan ooit op een dergelijke post. Hij bleek een populaire gouverneur en werd in 2011 herkozen. In 2012 werd gespeculeerd of hij zich kandidaat zou stellen voor de presidentsverkiezingen, maar hij zag er van af.
Jindal zegt nog steeds na te denken of hij in 2016 wel zal meedoen. Zijn populariteitscijfers, die in 2013 een dip vertoonden, zijn de laatste tijd weer beter, een extra aanmoediging voor een mogelijke kandidatuur.
Jindal veroorzaakte begin 2013 opschudding en irritatie binnen zijn partij door te zeggen dat de Republikeinse Partij 'moet ophouden de stomme partij te zijn'. Daarmee verwees hij naar kandidaten die in de campagne van 2012 onzinnige uitspraken hadden gedaan over abortus en verkrachting. Volgens Jindal was 'het tijd voor een nieuwe Republikeinse Partij die praat als volwassene'. De laatste tijd is hij in een aantal toespraken over nationale veiligheid fel van leer getrokken tegen de radicale islam.

Beeld ap

Rick Santorum (56)
Een voormalig presidentskandidaat die niet van ophouden weet. Vier jaar geleden deed de oud-senator voor Pennsylvania zelf mee aan de race naar het Witte Huis en in 2016 is hij zeer waarschijnlijk weer van de partij. Santorum, politicoloog en jurist, wordt gezien als een favoriet van christelijk rechts. Hij is sociaal conservatief, voor een terughoudende overheid, voor gezinswaarden en tegen het homohuwelijk en kunstmatige geboortebeperkingen. In januari sprak hij nog een bijeenkomst van de conservatieve Tea Party toe, waar hij liet doorschemeren mee te willen doen aan de verkiezingen, maar zijn kandidatuur heeft hij nog niet formeel aangekondigd. Op zijn website staat al wel dat mensen donaties kunnen doen.

Beeld afp
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden