Recensie

Jeanne in 'Une Vie' is zeker geen feministe avant la lettre

Normandië, 1819. Jeanne Le Perthuis des Vauds heeft nog maar net de nonnenschool en haar studies achter zich gelaten, als ze met Julien de Lamare trouwt. Beeld RV

Une Vie
Regie: Stéphane Brizé
Met Judith Chemla, Yolande Moreau, Jean-Pierre Darroussin en Swann Arlaud.
★★★☆

Jeanne is nog maar net terug van de nonnenschool als haar ouders, baron en barones Le Perthuis des Vauds, voorzichtig beginnen over een huwelijkskandidaat. Hun oog is gevallen op Julien de Lamare, een jonge, ietwat verarmde burggraaf. Als ze voor hem kiest, kan ze samen met hem op het ouderlijk kasteel blijven wonen. Kiest ze een ander, dan zal ze moeten verhuizen.

Haar ouders laten haar weliswaar kiezen, maar achter hun woorden gaat zachte dwang schuil. Jeanne is jong en onervaren. Ze wil het liefst bij haar ouders blijven, bij wie ze in harmonie is opgegroeid tussen de kasteelmuren, lezend, bordurend en tuinierend. Jeanne trouwt met Julien, een hoffelijke jongeman die zich zodra haar ouders verhuizen ontpopt als een harde, vrekkige, overspelige echtgenoot.

De Franse regisseur Stéphane Brizé schetst het tragische leven van Jeanne, gebaseerd op de eerste grote roman van Guy de Maupassant, in fijne penseelstreken, als inkijkjes in een vroegnegentiende-eeuws vrouwenleven. Anders dan 'Lady Macbeth', het vergelijkbare Engelse kostuumstuk dat eerder dit jaar verscheen, ontpopt Jeanne zich niet als shakespeariaanse wreekster. Er vallen wel doden, maar daar is Jeanne niet direct verantwoordelijk voor.

De tekst gaat verder onder de afbeelding.

Guy de Maupassants Jeanne wordt in fijne penseelstreken geschetst. Beeld RV

Opvallend in het verhaal is de prominente rol van de kerk. Na de ontmaskering van Julien als overspelige echtgenoot, treedt de lokale pastoor op als een soort rechter. Een bemiddelaar die een dringend beroep doet op haar vergevingsgezindheid. "Het heil van de mens schuilt in vergeving", aldus de eerwaarde. Bij de tweede ontsporing van haar echtgenoot, krijgt ze de vraag voorgelegd of ze met de smet van de zonde verder wil leven.

Wat Brizé mooi laat zien, is dat Jeanne nauwelijks bestand is tegen alle rampspoed. Ze heeft niet het gereedschap om met alle leugens en geheimen om te gaan, en het verdriet dat daaruit voortvloeit. Brizé maakt van Jeanne geen feministe avant la lettre. Ze wordt gestuurd door haar ouders en de geestelijkheid, heeft niet geleerd om op haar eigen kompas te varen, en raakt in een diepe depressie.

Jeanne ontbeert het vermogen om de juiste afstand te bewaren en klampt zich vast aan haar enige zoon, die zich ook van haar losrukt. Het is het verhaal van een liefde die keer op keer misbruikt wordt. Brizé vangt de tragedie in een beeldkader dat bijna vierkant is, waardoor het gevoel van een gevangenis wordt onderstreept. Tegelijkertijd is het wel erg veel onheil dat over Jeanne wordt afgeroepen, versterkt door de soundtrack waarop een eenzame pianoforte klinkt, en het getik van de regen tegen het raam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden