'Je weet dat je moet uitkijken met zo iemand'

Devid Ilievski, onderzoeksjournalist en docent

"Een maffiafiguur als Sreten Joci¿ boeit me. Het is een man met een avontuurlijk leven. En met een houding van: ik ga mijn eigen weg, de enige aan wie ik verantwoording hoef af te leggen is aan mijzelf. Dat spreekt bij mij tot de verbeelding en ik denk bij veel anderen. Daarin proef je een bepaalde brutaliteit die heel interessant is.

Ik werkte als journalist voor een bedrijf in Hilversum aan producties over misdaad en oplichting. Ik ontdekte dat boeken geschreven zijn over bekende namen in het criminele circuit in Nederland - Willem Holleeder, Klaas Bruinsma. Maar niet over Sreten Joci¿ , die zich in de jaren tachtig aansloot bij de Amsterdamse Joego-maffia. Mijn ouders komen uit voormalig Joegoslavië, ik spreek de taal. Dus ik dacht: dat ga ik doen.

Ik ben begonnen met veel te lezen, ook wetenschappelijke literatuur over de structuur van de maffia. Daarna heb ik Justitie benaderd en zoveel mogelijk documenten verzameld waarin Joci¿ wordt genoemd. Vervolgens heb ik contact gelegd met een aantal mensen uit zijn omgeving. Met een jeugdvriend bijvoorbeeld uit Velika Krsna, het Servische dorp waar Joci¿ is opgegroeid. En met een leraar van zijn lagere school. En met zijn tweede vrouw Vera.

Uiteindelijk heb ik ook met Joci¿ zelf gesproken. Ik heb hem vorig jaar opgezocht in de gevangenis van Belgrado. Hij zit daar sinds 2009 vast wegens het aanzetten tot moord.

Hij ontving me letterlijk en figuurlijk met open armen, alsof we elkaar na jaren weer zagen. Terwijl we elkaar nog nooit hadden ontmoet. In zo'n gesprek komt hij heel vriendelijk en charmant over, charismatisch, met veel gevoel voor humor. Maar je weet ook dat je moet uitkijken als zo iemand boos wordt. Na een paar minuten was wel duidelijk dat hij de touwtjes in handen had bij het gesprek.

Mensen die ik interview geef ik altijd van tevoren inzage in mijn publicaties. Joci¿ dus ook. Mijn uitgever vroeg zich af of dat wel verstandig was. Je moet met zo'n figuur tenslotte uitkijken dat hij niet gaat bepalen wat er in het boek komt te staan. Het laatste wat je wil, is als journalist van de maffia te boek komen te staan. Van dat risico was ik me bewust, maar omdat hij zo machtig en intimiderend is, zou ik hem geen inzage moeten geven?

Ik heb een paar kleine dingen veranderd, maar echt niet geschreven wat in zijn straatje paste. Ik kom met veel nieuwe informatie. Zo werd altijd verondersteld dat de Joegoslaven in de jaren tachtig hier vrij onschuldig begonnen zijn met balletje-balletje, en vervolgens via de softdrugs afgegleden naar de harddrugs met alle geweld vandien. Dat klopt niet. Ze zijn van het begin af aan bezig geweest met keiharde afpersing en bedreigingen en zo meer.

Ik probeer in het boek geen oordeel over Joci¿ te vellen. Veel mensen zullen vinden dat ik dat wel moet doen. Maar dat wil ik voor mezelf houden. Wie ben ik om iets te zeggen over zo'n man die zich niets aantrekt van welke rechterlijke macht dan ook? Dat heeft iets van: daar komt lulletje rozenwater aan met een mening. Want ja, dat ben ik natuurlijk wel voor hem. Lezers moeten op basis van dit boek zelf maar een oordeel vormen."

Devid Ilievski: Sreten 'Joca' Joci¿.

Opkomst en ondergang van de Joego-maffiabaas. Nieuw Amsterdam, Amsterdam; 176 blz. euro 14,95

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden