Je staart naar Marco en je voetbalhart scheurt

Het Algemeen Dagblad bracht deze week het eerste verhaal met Marco van Basten in zijn nieuwe functie als spelregelfunctionaris van de Fifa. Het duurde even, voordat ik me tot het lezen ervan kon aanzetten. Ik staarde naar de foto's.

Groot, centraal: Van Basten in pak, stropdas, de letters 'FIFA' op de linkerborstzak, een bal onder de arm. (Dat de fotograaf dat een leuk idee had gevonden, die bal, en dat Marco dat ding nog had aangepakt ook.) Kleiner, erbij: Van Basten met een koptelefoon op, turend naar schermen.

Je voetbalhart scheurt. (Zo bekeek hij woensdag met de videoscheidsrechter Feyenoord-Excelsior, en dinsdag Sparta-PSV.)

Spijt vervult me sinds bekend werd dat Van Basten als assistent-bondscoach zou stoppen om op een kantoor in Zürich te gaan vervagen. Er werd gezegd dat dit echt iets voor hem was, dat zijn meeste columns in Voetbal International erover gingen. Nou, hij bepleitte een Belgisch-Nederlandse competitie, waar maar niemand aan wil, hij zei dat we eens realistischer moesten gaan voetballen en hij prees de hier verafschuwde Italiaanse voetbalcultuur.

Marco van Basten mag zichzelf geen goede trainer hebben gevonden, en misschien was hij dat ook wel niet, maar hij zei rake dingen over (ons) voetbal - de raakste.

Ja, hij schreef ook over spelregels en ja, daar was hij al lang geleden mee begonnen, met een manifest in september 2002 in het tijdschrift 'Hard Gras'. Ik pakte het erbij. Hugo Borst laat er een inleiding aan voorafgaan waarin het, opvallend genoeg bij herlezing, meer over techniek dan over spelregels gaat. Van Basten zegt dat voetballers - ze zwemmen in hun tijd - een half uur extra per dag moeten trainen.

In 2002 filosofeerde hij al over het afschaffen van buitenspel, en dat is hij blijven doen. Een kardinale misrekening. De buitenspelregel is essentieel voor de dynamiek van het spel, voor kort gezegd een natuurlijk evenwicht tussen aanvallen en verdedigen. Laat ik, ook omdat dit gevalletje van luchtfietserij hem nogal aan is gaan kleven, niet verzwijgen dat Van Basten er zelf niet zo zeker van was. In 2002 al niet ('Ik weet niet of het een goede verandering zou zijn'), en begin dit jaar zegt hij te snappen dat afschaffing ver weg is, omdat het tot een ander spel zou leiden.

Het is het grote verschil met zijn voetbalvader Johan Cruijff: Van Basten, de intelligente twijfelaar, heeft nooit iets willen opleggen. In 2002 vroeg hij Hugo Borst nadrukkelijk op te schrijven dat hij een aanzet tot discussie wilde geven, dat zijn wil geen wet is. Hoe mooi, redelijk en verstandig ook, hier ligt nu de kiem voor een jammerlijke mislukking.

Die ademt het AD-verhaal ongewild al uit. Van Basten beseft dat alles in zijn nieuwe wereld langs tal van commissies moet, en dat je dan zo een paar jaar verder bent. En ja, hij wil videobeelden gebruiken, maar alleen bij doelpunten, rode kaarten en strafschoppen. "We moeten er geen rechtbank van willen maken", zegt hij. Dat is opnieuw een zeer verstandige uitspraak, maar nou net níet waar het voetbalvolk met zijn waanbeeld van opperste rechtvaardigheid op vlast.

Ach, Marco.

Het toeval - of bestaat dat niet? - wilde dat ik deze week op Twitter ook een filmpje onder ogen kreeg met doelpunten van Van Basten voor AC Milan. Bekijk het op het account van 90s Football: de verbluffende eenvoud, geen beweging te veel - zoals Cruijff, daarin wel, ja.

Hoeveel meer dan met wat hij nu gaat doen, in pak of met een koptelefoon op, zou het voetbal ermee opschieten als de voetballers dat terugkijken en er een half uur extra per dag op gaan trainen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden