’Je móet wel op de rand lopen’

Gekwetste achillespezen houden Rens Blom en Bram Som weg uit Peking. Vooral op de 800 meter is de klacht epidemisch.

De middenafstandloper die pijn heeft aan de achillespezen weet zich in goed gezelschap. Zelfs voor de keizers en keizerinnen onder hen lijkt er geen ontkomen aan.

Dat is geen troost voor Bram Som die, net als zijn traininggenoot Arnoud Okken, een olympische droom ziet stranden op het ongemak. Indirect weliswaar, want de atleet had een vrijwel probleemloze voorbereiding, zegt hij.

De Europees kampioen op de 800 meter had in Peking revanche willen nemen voor twee mislukte olympische avonturen. Hij slaagde er niet in na een (tweede) achillespeesoperatie op tijd in vorm te zijn.

Ook zijn grote voorganger Rob Druppers verliep het slecht. De vice-wereldkampioen van 1983 moest begin 1992 de handdoek in de ring gooien vanwege chronische klachten. Druppers liep in 1985 het opzienbarende Nederlandse record van 1.43,56 dat pas 21 jaar later door Som werd verbeterd.

Maar hét Nederlandse voorbeeld is Ellen van Langen. Olympisch kampioen worden óndanks een achillespeesblessure, dat plaatst haar in een uitzonderlijke categorie. Het atletiekavontuur van de voormalige voetbalster was gelardeerd met blessures, toch greep zij de enige kans die ze kreeg vol aan.

Het was een briljant staaltje van blessuremanagement dat Van Langen tot haar memorabele prestatie in Barcelona bracht. 1991 ging naar de knoppen, eerst door problemen met de hormoonregulatie, daarna door die vermaledijde achillespees. Ze overwoog met atletiek te stoppen: ,,Als je zo blessuregevoelig bent moet je iets anders doen, dammen misschien’’.

In overleg met haar trainer Frans Thuys en de medische begeleiders werd een programma samengesteld dat meer was toegespitst op klachten voorkomen dan op sneller worden. Pas in het laatste trainingskamp voor Barcelona werd Van Langen maximaal belast. De harde spikes trok ze pas aan voor de series in Barcelona.

Volgens Peter Vergouwen, topsportarts in Ziekenhuis Gelderse Vallei en destijds betrokken bij Van Langen, zijn de oorzaken van achillespeesblessures zeer divers. Allereerst is er het uitzonderlijk hoge niveau op de 800 en 1500 meter. ,,De grote vraag is, haal je de wereldtop nog zonder deze prijs te betalen? Je móet wel op de rand lopen.’’

Talrijk zijn de fouten die op dat randje toeslaan. De belasting speelt een grote rol. De middenafstanden vergen de zware combinatie van duurvermogen en explosiviteit. Vaak worden te veel trainingseenheden van hoge kwaliteit achter elkaar geplakt, waarbij het herstel uit het oog wordt verloren.

Vergouwen: ,,Topatleten maken fouten waar je je geen voorstelling van kunt maken. En er is zo een halfjaar verloren, terwijl dat was te voorkomen.’’

Hij noemt te intensief trainen, een verkeerde ondergrond, te hard schoeisel, te weinig afwisseling en hersteltijd, te veel wedstrijden. En geen aanpassing van het schema als na een trainingskamp in een warm oord het ’normale’ leven in het koude Nederland weer wordt opgepakt.

,,Het bochtenwerk speelt een rol. Tijdens trainingskampen wordt vaak gelopen op accommodaties met kleine bochtcurven.’’

,,Bovendien laten atleten zich verleiden tot het lopen van indoorwedstrijden. Die zijn superbelastend.’’

,,Een trainer kan zich vergissen in de genetische aanleg van atleten. Hij moet zich afvragen wie hij voor zich heeft, wat hij kan doen en wat niet. Bram Som en Rob Druppers zijn totaal verschillende atleten, je moet heel individueel begeleiden. Zegt Som dat hij jarenlang hetzelfde heeft gedaan als Okken? Dat verbaast me zeer.’’

,,Veel trainers zijn voorstander van veel kracht door het maken van krachtsprongen. Kenianen en Ethiopiërs doen niet aan sprongtraining. Het intrigeert me dat Afrikanen, op een enkele uitzondering na, zoveel minder last hebben van hun achillespezen.’’

,,Vaak is het niet alleen de achillespees, maar moet de oorzaak worden gezocht in de keten van voet, achillespees, kuit, been, bil, middenrif en rug. De ene klacht is dan de oorzaak van de andere. Een zwak middenrif kan het onderlichaam enorm belasten. Maar dat gaat bijna nooit op voor de topatleten. Je kunt namelijk dansen op de buiken en ruggen van middenafstandlopers.’’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden