Je moet toch voor elkaar zorgen?

De georganiseerde werkers wezen deze week in grote meerderheid het eindbod van het kabinet voor de prepensioenregeling van de hand. Vooral het vrijwillige karakter stuitte op verzet van de vakbeweging. Volgens het kabinet laten de bonden zich leiden door het enge belang van hun leden. Volgens de bonden komt er van een prepensioen helemaal niets terecht als iedereen er zelf voor moet zorgen. In de Verdieping geven vier willekeurige, heel verschillende mensen hun mening over prepensioen, oude dag en solidariteit. ,,De economische situatie is dusdanig slecht dat collectiviteit nodig is.''

Naam: Anne de Jong

Beroep: Beheerder vakantie- en conferentieoord Leeftijd: 63 Woonplaats: Schoorl

,,Met de plannen van de regering gaan we honderd jaar terug in de tijd. Ik vind het schandalig zoals het nu gaat. Jonge mensen die moeten betalen zodat ouderen met de vut kunnen, terwijl de jongeren zelf straks geen regeling krijgen. Mijn zoon is in de dertig, hem gun ik ook zijn vut.

De solidariteit wordt zo ontzettend uitgehold. Arbeiders moeten werken, hun hand ophouden en verder niks zeggen. De organisaties voor arbeiders worden buitenspel gezet. Amerika is wat dat betreft echt een schrikbeeld, daar leven zoveel mensen in armoede. Die kant gaan we op.

Ik heb vanaf mijn eerste baantje pensioenpremie betaald. Ik was 21 en werkte als assistent-verpleegkundige in een psychiatrische inrichting. Sinds twee jaar zit ik met terugwerkende kracht in de vut, ik werk nog voor twintig procent. Niet omdat ik het financieel nodig heb, maar ik wil mijn baan nog niet helemaal loslaten. Als ik door had moeten werken, zat ik nu in de WAO. Mijn baan was gewoon te zwaar, ik werkte zestig tot zeventig uur per week. Het is heel prettig als mensen de mogelijkheid hebben om minder te werken of kunnen stoppen als ze het tempo niet meer volhouden.

Waarom zou je dat niet collectief regelen? Zelf sparen is geen goed idee. Dan is het prepensioen alleen voor mensen die aan het eind van de maand geld over houden. Dat zijn er niet zoveel in Nederland. En als je zelf gaat sparen voor je pensioen, is het geld op een gegeven moment op. Mensen die 110 worden, redden het niet met spaargeld.''

Naam: David Lutje Hulsik

Beroep: promovendus, Bio-informatica

Leeftijd: 26

Woonplaats: Nijmegen

,,We moeten de vut inruilen voor de tut: het tussentijds uittreden. Ik ben lid van de CNV-jongerenorganisatie en daar discussiëren we veel over het prepensioen. Zo hebben we het plan om iedereen de mogelijkheid te geven er een paar jaar tussenuit te gaan. Mensen mogen zelf bepalen wanneer, bijvoorbeeld dus die jaren gebruiken door eerder te stoppen met werken als je 62, moe en opgebrand bent. Maar ik kan me ook voorstellen dat iemand die dertig is, midden in zijn carrière zit en kinderen krijgt, er een tijd tussenuit wil. Dat spreekt mij zelf wel aan. Het is niet rechtvaardig dat ik nu moet betalen zodat anderen riante prepensioenen kunnen ontvangen, terwijl ik dat zelf straks niet krijg. Voor de tut moet een collectief stelsel komen dat zo wordt ingericht dat iedereen er gebruik van kan maken.

Deels kun je natuurlijk zelf sparen, aangevuld door de werkgever. Ik heb me nog niet zo verdiept in mijn eigen pensioen. Kennissen en vrienden zeggen steeds vaker dat ik moet gaan sparen voor als ik 65 ben, maar dat is op dit moment gewoon heel lastig.

De kabinetsplannen zoals die er liggen, spreken mij niet aan. Ik ben niet voor niets lid van de CNV-jongeren. Solidariteit als basiswaarde vind ik belangrijk. Sommige beroepen zijn namelijk fysiek zo inspannend dat mensen het niet volhouden om na hun zestigste door te werken. Bouwvakkers bijvoorbeeld, die redden het vanaf die leeftijd gewoon niet meer.

Ik heb nu het gevoel dat ik dit werk kan volhouden tot ik 65 ben. Als ik 65 word, zal ik niet pats, boem stoppen met mijn werk en me storten op een postzegelverzameling. Deze baan is ook niet fysiek zwaar. Ik hou het ook wel vol tot ik 70 ben.''

Naam: Thomas Finkensieper

Beroep: Anasthasiemedewerker

Leeftijd: 42

Woonplaats: Amsterdam

,,Als je nu geen champagne drinkt, doe je dat later ook niet. Ik bedoel daarmee dat ik denk dat het wel goedkomt met je financiën na je carriére als je de kosten maar laag houdt. Ik heb de filosofie dat ik niet meer hoef te verdienen en ook niet meer uitgeef dan nodig. Zo ben ik bewust kinderloos en heb, mede daardoor, mijn uitgaven goed in de hand. Zoals het er nu uitziet, verwacht ik dat ik tot mijn vijfenzestigste werk. Dat vind ik ook prima want ik vind werken leuk. Langer doorwerken, wat het kabinet nu wil, lijkt mij dan ook helemaal niet erg. Ik vind het eigenlijk logischer om veel vrij te hebben als je jong bent dan als je ouder bent, want jonge mensen willen nog van alles. Zelf maak ik gebruik van een flexregeling waardoor je eens per jaar drie maanden vrij hebt. Dan kun je ook nog eens andere dingen ondernemen. Later doe ik dat toch niet meer, dus hoef ik eigenlijk helemaal niet met pensioen. Ik las laatst een artikel waarin iemand zei dat je je werkleven moet zien als een wandeling door een glooiend Engels landschap. Met pieken en dalen dus. Ik vond dat een mooie vergelijking waar ik zelf ook wel achter sta. Je moet eigenlijk van de gedachte af om per se hogerop te willen naarmate je ouder wordt. Waarom zou je het niet omkeren en mensen de gelegenheid geven juist een stapje terug te doen als ze ouder worden?

Ik vind de huidige kabinetsplannen om mensen langer te laten doorwerken een beetje dubbel. Je moet dat alleen doen als het echt nodig is. Maar in tijden van hoge werkloosheid is het belachelijk om mensen te dwingen om langer te blijven werken. Zeker als de werkloosheid onder jongeren hoog is, kun je beter de jeugd de plekken laten opvullen. Nederland moet zorgen dat de pensioenen collectief en goed geregeld zijn. Beschaving is namelijk wel degelijk gerelateerd aan financiën.''

Naam: Trudie van der Veen

Beroep: Ex-medewerkster wasserette, nu huisvrouw

Leeftijd: 57

Woonplaats: Amsterdam

,,Voor mij persoonlijk maakt het niet meer uit dat er nu gedoe is met het pensioen. Drie jaar geleden ben ik gestopt met werken omdat ik het genoeg vond. Ik heb 42 jaar een wasserette gehad en ben nu gewoon huisvrouw. De zaak is nu van mijn schoonzus en toevallig val ik vandaag voor haar in. Dat gebeurt zo af en toe eens en ik vind het leuk om te doen. De keus om te stoppen met werken kon ik zelf maken omdat ik in al die jaren dat ik gewerkt heb, steeds geld opzij heb gezet voor de periode na mijn werkleven. Voor mij was het heel normaal om het zo te doen, omdat ik van huis uit mee heb gekregen dat je maar beter kunt sparen. En eigenlijk denk ik er nog steeds zo over. Tegen mijn schoonzoon zeg ik ook regelmatig 'Zet maar alvast geld weg'. Een wasserette is in deze tijd natuurlijk ook een aflopende zaak. Ik vind het wel zorgelijk dat de politiek aan het pensioen wil komen. Dat ze het willen veranderen, oké. De vut zal afgebouwd moeten worden omdat die door te weinig mensen opgebracht moet worden. Maar je moet veranderingen niet ineens doorvoeren. Zeker 50-plussers kun je niet van vandaag op morgen zeggen dat ze langer moeten doorwerken. En jongeren moet je er nu al goed op voorbereiden dat ze later langer moeten doorwerken. Het scheelt natuurlijk ook over welk beroep je het hebt. Nu moeten huisartsen stoppen als ze 65 zijn terwijl ze dan vaak nog best verder kunnen. Maar je kan een bouwvakker toch niet altijd op de steiger laten staan? Bij medewerkers van een wasserette is het heel verschillend wanneer ze stoppen. Sommigen taaien al af als ze dertig zijn maar ik ken ook iemand van zeventig die het nog heel goed aankan. Terwijl het toch een zwaar beroep is. Ik heb wel eens uitgerekend hoeveel kilo was je op een dag tilt. Dat is behoorlijk veel. Als je het pensioen dus per beroep indeelt, vind ik een collectief systeem een goed systeem. Ik heb dan wel zelf voor mijn pensioen gezorgd, maar ik ben er zeker van dat het 90 procent niet lukt om te sparen. Zeker als ze krap zitten. De economische situatie is dusdanig slecht dat collectiviteit nodig is.''

Naam: Elvira Flanders

Beroep: Kapster in opleiding

Leeftijd: 19

Woonplaats: Amsterdam

,,Prepensioen? Moeilijk onderwerp hoor. Ik heb er eigenlijk nooit zo erg over nagedacht. Misschien wil je wel helemaal niet stoppen als je het leuk vindt op je werk. En wat je natuurlijk ook kunt doen als je oud bent, dat is zelf een zaak openen en dan anderen het werk laten doen. Zelf denk ik dat ik zo rond mijn zestigste stop met werken. Dan is het wel ongeveer tijd voor een grote vakantie. En als ik naar mijn oma kijk, denk ik niet dat ik me zal vervelen. Zij is nu 67 en is al heel vroeg met werken gestopt, maar ze vermaakt zich echt prima. Toch stop ik pas als ik alles heb bereikt wat ik zou willen bereiken. Ik zou bijvoorbeeld wel een kapsalon op Aruba willen hebben. Niet dat ik Aruba ken, want ik ben hier geboren en opgegroeid. Maar mijn vader komt er vandaan en het lijkt me wel wat om dan een eigen zaak op Aruba te hebben en ook een in Nederland. Hier is alles goed geregeld. Volgens mij is het pensioen ook goed zoals het nu is. Ik vind het helemaal niet erg om voor anderen te betalen, want anderen betalen ook voor mij zodat ik later zelf ook geld heb. Toch? Het zou voor mij heel moeilijk worden om een potje voor later op te sparen. Voor mijn rijbewijs lukt het nog wel om geld apart te leggen, maar ik merk nu al dat sparen voor andere dingen haast niet lukt. Als het pensioen niet meer zou bestaan, wordt het hier net als in ontwikkelingslanden. Ik vind dat de mensen goed voor elkaar moeten zorgen. Stel dat mijn vader ziek wordt. Dan verzorg ik hem echt wel thuis. Zo'n verzorgingstehuis is toch niks? Als iedereen zelf voor zijn pensioen moet zorgen, ontvangen oude mensen, gehandicapten en zieken straks geen geld meer. Dat kan toch niet? Hoe moet je dan eten?''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden