'Je moet je niet te snel laten ontmoedigen'

Wat vormt het denken van een politicus? Waren het de opvoeding en afkomst of zijn er latere inspiratiebronnen? Vandaag SGP-Kamerlid Elbert Dijkgraaf. 'Ik wilde handen en voeten geven aan mijn geloof.'

Als zijn politieke ambities ergens níet vandaan komen, is het zijn thuisfront. Apolitiek, noemt SGP-Kamerlid en deeltijd hoogleraar economie Elbert Dijkgraaf (43) het reformatorische gezin waar hij in opgroeide. Zijn vader was docent en rector in Amersfoort en moest niets van Den Haag hebben. "Hij was van het consensusmodel. Er samen uitkomen. 'In de politiek zijn mensen het gewoon met je oneens', zei hij. 'Hoe kun je nou rustig naar huis als je overdag voor rotte vis bent uitgemaakt?'"

Aanvankelijk koos ook Dijkgraaf niet voor de politieke arena. Hij vertrok naar Rotterdam om te studeren voor registeraccountant. De snelle weg naar het grote geld, een kast van een huis en dure auto, dacht hij. Tot hij de boeken in moest en zich stukbeet op de taaiheid van het rekenwerk. Dat zou hij niet lang niet volhouden, voor welk bedrag dan ook. "Dan zou ik mezelf kwijtraken."

Tegelijkertijd ging hij zich meer verdiepen in het christendom. "Ik zocht een manier om dienstbaar te zijn. Om handen en voeten te geven aan mijn geloof. Ik heb toen overwogen zendingswerk te gaan doen of predikant te worden."

Het werd de politiek. Hij werd door een vriend de SGP in gepraat, rolde de jongerenbeweging in, viel op bij het partijbestuur en kwam in 1998 op 28-jarige leeftijd voor het eerst op de kieslijst, op plek 6. Vanaf 2002 stond hij op nummer 3. Door het vertrek van boegbeeld Bas van der Vlies belandde hij in 2010 naast fractievoorzitter Kees van der Staaij op de blauwe stoelen.

Wat hem drijft, is zijn geloof. "Ik ben er diep van overtuigd dat het geweldig zou zijn als iedereen naar Gods woord zou leven. De tien geboden vormen voor ons een duidelijke opdracht. Als we daarnaar leven, gaat het goed met het land."

In de Kamer brengt hij zijn christelijke overtuigingen waar mogelijk over het voetlicht, al dan niet ondersteund met bijbelpassages. Hij wil niet belerend zijn, zoekt zijn momenten uit en mijdt de grap niet. Zo sprak VVD'er Ton Elias tijdens een debat eens zijn ergernis uit over een Amerikaanse Senator die zo lang uit de Bijbel voorlas dat een wetsvoorstel niet kon worden aangenomen. "Een aanlokkelijk idee", wierp Dijkgraaf ad rem terug.

Maar hoe blijf je gemotiveerd in een kleine partij als de SGP waar de grote successen schaars zijn? "Je kunt daar heel teleurgesteld van raken", erkent Dijkgraaf. "Het is in de politiek prettig als je niet te snel ontmoedigd bent en je zegeningen weet te tellen. Ik kan er ook heel veel voldoening uithalen als de Kamer mijn motie steunt die het visverbod op de wolhandkrab moet opheffen. Dat betekent voor dertig gezinnen brood op de plank." (Het kabinet voert die motie vanwege de volksgezondheid niet uit, red.)

Toch kent hij wel teleurstellingen, vooral als het over voor de SGP principiële thema's gaat als euthanasie, abortus of de koopzondag. Daar kan Dijkgraaf soms met zijn hoofd niet bij. "Waarom maken we ons wel druk over de pijn die dieren lijden bij rituele slacht of bij daghaantjes die in dierentuinen worden gevoerd, maar niet over de pijn die een baby lijdt in de buik van een moeder bij een abortus? Die baby reduceren we tot een klompje cellen."

Dijkgraaf maakt zich zorgen over de parlementaire regeldrift die religieuze waarden en vrijheden in zijn ogen te ver inperkt. "Natuurlijk snap ik dat ik niet zo hard als ik kan van Den Haag terug naar Rotterdam mag rijden vanwege de veiligheid en milieunormen. Maar je moet geloofsvrijheden alleen inperken als je daar heel goede redenen voor hebt. Neem de gewetensbezwaarde trouwambtenaren. Een non-issue. Noem mij een homohuwelijk in Staphorst of Barneveld dat hierdoor niet is gesloten. Er is altijd een ambtenaar die het huwelijk kan sluiten."

Na zo'n gevoelig debat rijdt hij het liefst naar huis met muziek die hard uit de speakers schalt. Nu zijn de Wilhelmuscoupletten gezongen door het Urker Mannenkoor bij hem in trek. Een toepasselijke verwijzing naar Willem van Oranje, de man die Nederland tolerantie bijbracht en alle geloven in één land vredig liet samenleven. Althans, zo ziet Dijkgraaf hem. Zo zou hij het graag weer zien: een meer 'relaxte' omgang met geloof - en dan niet alleen achter de voordeur.

Biografie
favoriete politieke boek 'Atlas Shrugged' van Ayn Rand

beste premier ooit Jan Peter Balkenende, 'die wordt zwaar ondergewaardeerd'

hoogtepunt in de politiek tot dusver christelijke overtuigingen over het voetlicht brengen

dieptepunt debatten over rituele slacht, weigerambtenaren en koopzondag

eerste politieke herinnering uitspraak van Joop den Uyl halverwege jaren tachtig dat kleine protestantse partijen 'niet democratisch' zijn

eerste keer gestemd op Bas van der Vlies van de SGP

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden