OpinieIdentiteit

‘Je maintiendrai’ is uit de tijd, ‘Wir schaffen das’ is een veel beter motto voor Nederland

Onze wapenspreuk ‘Je maintiendrai’ getuigt van een maakbaarheidsgedachte die niet past bij het Nederlandse polderen. Tijd voor een nieuw nationaal motto, vindt Frits Hendriks.

Vanaf dit jaar is Nederland niet langer Holland met tulpen, klompen en Frau Antje, maar The Netherlands met innovatie en inclusiviteit. Dat past beter bij ons land anno nu. Een voormalige hofdame pakte daarom het ‘Wilhelmus’ aan (Trouw, 30 december) en ik zou graag onze wapenspreuk veranderen. Deze is afgeleid van het huis Oranje-Nassau en luidt: ‘Je maintiendrai’, Frans voor ‘ik zal handhaven’.

Past dat bij ons land? In 2019 werd er door de overheid te extreem gehandhaafd, zoals we zagen in de toeslagenaffaire. Anderzijds zagen we brutale drugs­criminaliteit als gevolg van te weinig handhaven. We luisteren dus niet echt naar ons nationale motto. Bovendien is ‘je maintiendrai’ nogal arrogant. Ik zál handhaven. Daar zit geen twijfel in en geen aandacht voor de context, die handhaven wellicht onmogelijk maakt. Het is van een maakbaarheidsgedachte die niet past bij ons nationale polderen.

Koning Willem-Alexander zei in zijn kerstboodschap: “Ook twijfels en gevoelens van eenzaamheid mogen er zijn. Ook mislukkingen en tegenslagen horen bij het leven.” Hij haalde in zijn rede ook onze worstelingen met vrijheid en de voortdurende strijd tegen het water aan.

Ja, we worstelen, maar doen er alles aan om dat te boven te komen

Dat drukt het Zeeuwse ‘Luctor et emergo’ (‘Ik worstel en kom boven’) allemaal beter uit. Als we deze Latijnse wapenspreuk nationaal zouden overnemen, zou dat niet alleen de rol van Zeeland in de Nederlandse geschiedenis waarderen. Het sluit aan bij Nederland anno nu. Ja, we worstelen, maar doen er alles aan om dat te boven te komen. Niet het triomfalistische ‘je maintiendrai’, maar een meer realistisch ‘we doen ons best’. Daar zit hoop in dat het goed zal komen, maar ook het weten dat het niet gemakkelijk zal zijn. Iets wat we dagelijks in politiek en samenleving merken.

Misschien is er nog een betere mogelijkheid. Taal lijkt toch geen rol te spelen, of wellicht moet het juist allesbehalve Nederlands zijn. Dan kunnen we het Duitse ‘Wir schaffen das’ adopteren. Het is wellicht een wat gepolariseerde uitspraak, maar het laat – los van de context van de vluchtelingencrisis, maar ook al daarin – precies zien waar het om gaat. We hebben problemen op velerlei vlak, we zullen ermee worstelen, maar we hebben hoop dat we er op de een of andere manier mee kunnen leven. Een oplossing (links of rechts) wordt in deze spreuk niet voorzien, alleen dat ‘wir’ het moeten doen, samen.

Lees ook: 

Ons volkslied is amper te volgen, het is te vreemd, te verouderd – een relict dat niet verbindt

Verder was het twee weken geleden zo’n mooie Dodenherdenking – gewoon in eigen buurt. Kinderen legden witte rozen voor ons kleine oorlogsmonument, een saxofonist improviseerde op ‘Amsterdam huilt’, er werden verstandige woorden gesproken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden