'Je mag trots zijn op dit werk'

Voormalig reclamevrouw Greet Prins maakte een einde aan het wanbeheer bij zorginstelling Philadelphia. "Als je duidelijk maakt dat de cliënt weer centraal staat, komt er energie los."

INTERVIEW | SYTSKE VAN AALSUM

'Wij bestaan alleen maar dankzij de cliënten." Met dat adagium in het achterhoofd, ging Greet Prins (57) in april 2009 als bestuurder aan de slag bij de christelijke zorginstelling voor verstandelijk gehandicapten, Philadelphia. Ze trof een organisatie aan die door wanbeheer in grote financiële problemen was beland. Nu, twee jaar later, heeft Philadelphia weer zwarte cijfers, is de kwaliteit van de zorg weer op peil en is het plezier op de werkvloer terug. Voor haar aandeel in die cultuuromslag werd Prins onlangs door het vakblad Zorgvisie gekozen tot zorgmanager 2011.

Ze is best trots op de titel, die ze onmiddellijk opdroeg aan de ruim 8000 medewerkers van Philadelphia. Want die hebben de afgelopen jaren vooral veerkracht getoond, zegt ze. "Mensen die bij ons werken, gáán voor mensen met een verstandelijke handicap. Als je als instelling duidelijk maakt dat de cliënt weer centraal staat, dan komt er een energie los bij de zorgverleners; die krijgen weer zelfvertrouwen." Hoe anders was de sfeer toen Greet Prins aantrad bij Philadelphia. "Er waren medewerkers die niet durfden te zeggen dat ze hier werkten. 'Ik zit in de gehandicaptenzorg', zeiden ze dan maar."

Het eerste wat Prins deed, was snijden in de overhead. "Die was te hoog, en er was geen strakke sturing. We hadden vijf rayons met 27 regio's. Dat hebben we teruggebracht tot één laag van 14 regiodirecteuren. Die moesten allemaal solliciteren op die functie. Inclusief het hoofdkantoor (in Nunspeet, red.) zijn 150 boventallige functies geschrapt." Ook werd de befaamde vastgoedportefeuille, waaronder hotel Egbertsduin op Schiermonnikoog, afgestoten. Op dit moment staan alleen kasteel Beverweert in de gemeente Bunnik en het Vegetarisch Centrum in Oosterbeek nog in de verkoop. Prins: "Daar hebben we inmiddels bieders voor."

Het belangrijkste, zegt Prins, is dat ze als voorzitter van de raad van bestuur drie opdrachten gaf aan de regiodirecteuren: "Kwaliteit van de zorg, een goede balans tussen zorg en zakelijkheid en echte medezeggenschap." In de praktijk betekende dit dat Prins veel locaties bezocht en een luisterend oor bood. "We hebben heel hard gewerkt aan het verbinden van de driehoek cliënt, ouder/belangenbehartiger en medewerker." Dat resulteerde onder meer in het opzetten van lokale, regionale en landelijke cliëntenraden en medezeggenschapsraden. Ook worden locatiemanagers getraind in communicatie, waardoor er intern beter dan vroeger gereageerd wordt op klachten van cliënten en ouders/belangenbehartigers.

Momenteel loopt het trainingsprogramma 'Het beste uit jezelf', dat Philadelphia in de vorm van een theatervoorstelling bedacht voor de 6000 begeleiders die bij de stichting werken. 's Avonds is het programma afgestemd op de ouders en belangenbehartigers. Prins heeft net een voorstelling bijgewoond - volgende maand volgen er nog drie - en kwam er razend enthousiast vandaan. In sketches worden situaties uit de dagelijkse praktijk nagespeeld en daarna besproken. "Bijvoorbeeld een veelgehoorde klacht van onze cliënten die zelfstandig wonen. Ze vinden het heel vervelend dat de mobiele telefoon van de begeleider vaak afgaat als die bij hen op bezoek is. Medewerkers realiseren zich dat niet, die denken dat ze als zorgverlener altijd bereikbaar moeten zijn. Nu zeggen ze: 'De cliënten hebben wel gelijk'."

Ook andere zaken komen aan de orde bij 'Het beste uit jezelf'. Prins: "Waar willen we heen als organisatie, wat hebben de medewerkers nodig, hoe communiceer je met de ouders? Met dit trainingsprogramma willen wij onze mensen helpen het beste uit zichzelf te halen. Het gaat om professionaliteit, verantwoordelijkheid en passie." Vooral dat laatste noemt de zelf zeer bevlogen Prins een onmisbaar element in de zorg voor verstandelijk gehandicapten: "Zonder passie kun je dit werk niet doen."

Haar eigen gedrevenheid werd ontwikkeld in een heel andere branche: de marketing- en reclamewereld, waarin ze jarenlang werkte (zie kader). "Daar heb ik geleerd cliëntgericht te werken." Van huis uit kreeg ze daarnaast het christelijke geloof mee, en de Bijbel is nog steeds haar "dagelijkse leidraad en uitdrukkelijke inspiratiebron". Het bepaalt ook hoe ze nu leiding geeft aan Philadelphia. "Onze mensen zijn gericht op de ander en het geeft mij voldoening om aan hen bagage mee te geven. Ik kan met mijn talent een toegevoegde waarde zijn voor anderen."

Dat talent wendt Greet Prins momenteel ook aan bij het opkomen voor een heel kwetsbare groep cliënten: de licht verstandelijk gehandicapten (lvg'ers) die zelfstandig wonen, maar daarbij wel professionele begeleiding nodig hebben. Vaak maar een paar uren per week, bijvoorbeeld bij de persoonlijke hygiëne. Philadelphia begeleidt 3000 van dit soort cliënten, en is daarmee in Nederland de grootste aanbieder van deze zorg. Het kabinet is van plan deze ambulante ondersteuning in 2013 uit de AWBZ te halen en onder te brengen bij de gemeenten. "Dat betekent dat deze zorg die nu nog een recht is, straks een voorziening wordt."

Met alle gevolgen van dien, voorspelt Prins op verontwaardigde toon. Want op voorzieningen kan gemakkelijk gekort worden als het geld op is. "Bovendien hebben lang niet alle gemeenten de expertise in huis voor het begeleiden van deze cliënten. Die moeten zelf aankloppen bij de gemeente. En ze spreken wel Nederlands, maar ze snappen lang niet altijd wat ze zeggen, ze kunnen niet uitleggen waar ze hulp voor nodig hebben. Of ze zeggen juist trots dat ze heel veel zelf kunnen. Dat ze bijvoorbeeld hun moeder één keer in de week bellen. Maar ze vertellen er niet bij dat ze twee begeleiders om zich heen hebben." Philadelphia is inmiddels in gesprek met verschillende gemeenten, om te kijken of er alternatieve oplossingen zijn. "Maar je bent altijd afhankelijk van de lokale politiek."

Het trieste voor deze groep cliënten, vindt Prins, is dat ze "dubbel de klos zijn". Want ze worden vanwege de bezuinigingen ook al uit de sociale werkplaatsen verjaagd en moeten zich melden bij gewone werkgevers, die niet op werknemers met een weeffoutje zitten te wachten. "Deze mensen hebben daar nooit voor gekozen en willen graag onderdeel uitmaken van de samenleving. Als deze maatregelen doorgaan, dan laten we steken vallen. En het gaat ons als maatschappij ook geld kosten. Want de mensen uit deze groep isoleren of exploderen. Ze vervuilen, of betalen hun huur niet meer. De meisjes zijn een gemakkelijke prooi voor loverboys, de jongens laten zich gemakkelijk in met criminelen of gaan door het gebruiken van drugs onbeheersbaar gedrag vertonen."

Ze zucht eens diep en laat drie velletjes A4-papier zien, waarop allemaal wettelijke maatregelen staan die consequenties hebben voor de gehandicaptenzorg. Ze moet er deze avond over vergaderen. "Realiseert men zich niet wat dat betekent? Vooral voor de cliënten, maar ook voor de instelling?" Uiteindelijk, besluit Prins, "hebben wij een prachtig vak.

"Het gaat om een cultuur. Het gaat erom hoe we er als mens in staan. Willen we die ander de zorg geven? Dat kun je niet in wetten vastleggen. Dienstverlening is leuk, je mag er plezier in beleven en trots op zijn. Maar dat zit niet in onze genen als Nederlanders."

Communicatievrouw
Greet Prins heeft Groningse wortels en werd geboren in een domineesgezin in Appingedam. Zelf werd ze, nadat de familie was verhuisd naar Waddinxveen, voorzitter van de plaatselijke Gereformeerde Jeugdvereniging. Ze trouwde zelf ook een dominee en bekleedde 25 jaar managementfuncties in de marketing- en reclamewereld, onder meer als bestuursvoorzitter van Saatchi & Saatchi. Voordat ze naar Philadelphia overstapte, was ze zes jaar directeur vernieuwing bij uitkeringsinstantie UWV. Daar reorganiseerde ze, en introduceerde ze een meer klantgerichte dienstverlening. In december 2008 werd ze verkozen tot Communicatievrouw 2008, vanwege haar bijdrage aan spraakmakende, bijzonder effectieve en/of vernieuwende vormen van communicatie bij UWV.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden