Je maakt het verhaal in je eigen leven af

Ze studeerden ooit theologie, maar wat hebben ze eraan in hun huidige bestaan - vlakbij of ver van de kansel? Vandaag: Kees Posthumus (47), verhalenverteller, 'bijna-theoloog' en kerkjournalist.

'Tot mijn zestiende ging ik naar een zwaar-hervormde dorpskerk in Achterberg, een klein dorpje bij Rhenen. Er waren zondagen waarop alleen de dominee en zijn vrouw aan het Avondmaal deelnamen. Dat vond ik godgeklaagd. Bij een hervormde gemeente in de buurt kreeg ik wel alle ruimte om met leeftijdsgenoten over het geloof na te denken. Dat redde me voor kerk en geloof.

Eerst wilde ik het onderwijs in, maar er was nauwelijks werk. Ik ben toen actie gaan voeren, vooral tegen de kruisraketten. Ook weigerde ik militaire dienst. Omdat dienstweigeraars langer moest werken dan normale dienstplichtigen, ben ik na vier maanden gestopt. Daar heb ik voor moeten zitten. In de gevangenis heb ik pas echt ervaren wat er gebeurt als spiritualiteit en maatschappelijke betrokkenheid bij elkaar komen. Je houdt het niet uit als je niet gelooft in een groter geheel, als je geen visioenen hebt.

Later zocht ik een basis voor mijn betrokkenheid bij kerk en samenleving. Die vond ik in de theologie. Met name de colleges van Bas van Iersel aan de Katholieke Universiteit Nijmegen waren inspirerend. Hij hielp me op een fantastische manier door het evangelie heen.

Door Van Iersels boek over het evangelie van Marcus heb ik Marcus 16 vers 8 leren kennen. Dat is het oorspronkelijke einde van dat evangelie: de vrouwen zijn naar het graf van Jezus geweest en hebben de engel gezien. Daarna gaan ze terug naar Jeruzalem. Ze zijn zo geschrokken dat ze tegen niemand iets zeggen.

Zo'n open einde is prachtig. Er staat niet dat Jezus is verschenen. Je moet het verhaal zelf afmaken. In mijn eigen leven moet ik laten zien dat Jezus is opgestaan. Het latere einde, waarbij Jezus aan Maria van Magdalena verschijnt, is alleen bedoeld om er nog wat christelijks van te maken.

Toen ik in Utrecht met theologie doorging, kwam ik in een heel andere wereld terecht. Het was exegetisch zo rampzalig, dat ik theologie opgaf voor een leuke baan bij een organisatie voor kerk en homoseksualiteit.

Een ander bijbelverhaal voedde mijn coming out: dat van de uittocht uit Egypte. Ik wilde uitkomen voor wie ik werkelijk was: christen én homo. Weg wilde ik uit het benauwde, 'normale' leven van een heteroseksuele man. Dat was lastig, maar ook mooi, omdat ik het leven door zo'n stap nog meer als een geschenk van God ervoer.

Theologie heb ik nooit afgemaakt. Ik wist genoeg van theologie om er met enig verstand over te kunnen praten, en ik wist er te weinig van om een saaie theoloog te zijn. Als journalist bij het tijdschrift Woord en Dienst verdien ik mijn boterham, en als verhalenverteller het beleg. Als boodschapper pendel ik op en neer tussen kerk en lezer, en tussen het bijbelse verhaal en mijn luisteraars.

De verhalen die ik op het toneel vertel gaan over God, maar zijn tegelijkertijd heel menselijk. God wordt werkelijk in de werkelijkheid van mensen. Mijn grote held en voorbeeld daarbij is de Italiaanse toneelschrijver Dario Fo, die de Nobelprijs voor de literatuur won.

Als Jezus mens geworden is, dan is hij dat helemaal, inclusief zijn pijnlijke geboorte. De weeën en het vruchtwater laat ik niet weg. Terwijl de evangelisten daar als echte mannen decent over zwijgen. Mijn methode spreekt mensen aan, merk ik.

Als de bijbelse verhalen mij niet voeden, raak ik snel teleurgesteld en chagrijnig. Ik leef van verhalen. Ze verschaffen mij een salaris en een reden om te leven. Met mijn voorstelling reis ik van de ene gemeente naar de andere, zonder dat ik ergens lang blijf. Na een optreden zei een dominee eens tegen mij: en nu kan ik zeker de puinhopen opruimen. Hij had gelijk. Ik pak mijn spullen en vertrek, altijd op weg. Als reiziger draag ik niet de last van een gemeente met me mee.

Soms denk ik er nog wel eens aan om theologie af te maken. Maar dan denk ik ook: voor wie eigenlijk? Voor mijn diploma, dat ik kan zeggen dat ik theoloog ben? Ik noem mezelf nu 'bijna-theoloog'. Dat vind ik genoeg. Liever schrijf ik een verhalenbundel. Lekker praktisch, en voor een breed publiek toegankelijk.“

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden