Je hoeft de Koran niet te begrijpen om een goede moslim te zijn

Naema TahirBeeld Maartje Geels

Enige tijd geleden verscheen bij uitgeverij Parthenon van de hand van Abdulwahid van Bommel ‘de Koran, uitleg voor kinderen’. In Trouw vertelde hij dat hij er al dertig jaar geleden mee begonnen is. 

Kort geleden kwam een radio-interview met de auteur me toevallig ter ore. Natuurlijk heb ik het boek meteen aangeschaft en inmiddels heb ik er hele stukken van gelezen.

Het is niet een koran in Jip en Janneketaal, als u dat misschien denkt. Het is dus geen kinderbijbel voor moslims. Nee, in dit boek is steeds de auteur, Van Bommel, aan het woord, die in eenvoudige taal, geschikt voor kinderen van een jaar of tien, de Koran en de islam uitlegt. Hij doet dat op een mooie, eigentijdse manier, bijvoorbeeld door de jonge lezers na elk verhaal een rijtje vragen te stellen, om hen te stimuleren zich betrokken te voelen met de tekst.

Ook het feit dat de Koran in het Arabisch is gesteld wordt natuurlijk besproken. Van Bommel vertelt dat veel moslims van mening zijn dat men de schoonheid van de Koran pas echt kan ervaren als men deze taal spreekt. Dat is inderdaad een veelgehoorde opvatting onder moslims.

En wat bedoelen nu ze precies, als ze dat zeggen?

De gemiddelde Nederlandse lezer zal denken, stel ik me zo voor, dat moslims daarmee bedoelen dat je de Koran eigenlijk in de oorspronkelijke taal moet kunnen lezen, omdat je hem eigenlijk maar half begrijpt als je afhankelijk bent van vertalingen. Zoals je ook ‘Romeo en Julia’ of het ‘Evangelie van Lucas’ of welke andere tekst dan ook maar half begrijpt als je ze in vertaling moet lezen. Omdat vertalen nu eenmaal verraden is. Allerlei betekenisnuances gaan erdoor verloren.

Als moslims dat bedoelen, hebben ze helemaal gelijk natuurlijk. Niet voor niets moeten imams, net als priesters en dominees hun heilige tekst in de originele versie kunnen lezen.

Maar niet alle moslims bedoelen dit, als ze zeggen dat je de schoonheid van de Koran pas ervaart als je de taal spreekt.

Wat bedoelen ze dan? 

Om u dat uit te leggen neem ik u mee naar de koranschool – een soort islamitische zondagsschool – waar ik als kind de Koran leerde lezen, reciteren en memoreren. Ik ben verscheidene jaren naar die school gegaan en heb de Koran diverse malen van a tot z in het Arabisch doorgenomen. Ik ken dus ook Arabisch. Ik kan het lezen, ik kan het spreken. Ik kan hele verzen uit de Koran uit het hoofd reciteren, met een hele mooie melodieuze intonatie. Maar – en nu komt het – ik begrijp niet wat ik zeg en reciteer. Want ik heb nooit geleerd wat al dat Arabisch dat ik leerde lezen en spreken nou eigenlijk betekende. Dat was niet nodig, vond men. Dat werd misschien zelfs afkeurenswaardig gevonden. Als je de teksten van de Koran in het Arabisch kunt opzeggen en reciteren, dan ben je dichtbij God.

Dit is voor een hedendaagse Nederlander bijna niet te begrijpen, ik weet het. Maar toch is het een echte, diepe, mystiek vorm van geloofsbeleving. De heiligheid van de Koran zit hem zo gezien niet alleen of misschien wel helemaal niet in de betekenis van de woorden, maar in de woorden zelf.

Wie die uitspreekt, wordt door de Almachtige gehoord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden