Je bent dertig, je zit vast

Herkenbare poëzie van Froukje van der Ploeg

Dan ben je zo eind dertig, het leven in overzichtelijk vaarwater, een man (of vrouw), een baan en een nieuwbouwhuis. En dan ineens slaat de schrik toe, 'een vervaarlijk gapen' zoals Judith Herzberg het ooit omschreef. Dan dringt het besef door dat de tijd van grote dromen, van ongeremd leven voorbij is: "De negentienjarigen in hun ondergoed / de wodka de sluitingstijden de zonsopkomsten. / Ze zijn uitgeleefd."

Froukje van der Ploeg verpakt die onrust in opzettelijk kalme bewoordingen. Ze debuteerde zes jaar geleden met 'Kater', nadat ze al een aanmoedigingsprijs van het literaire tijdschrift Hollands Maandblad op zak had.

In 'Zover' wordt de balans van een leven van zo'n eind dertiger opgemaakt. Van een jong stel dat toe is aan het kopen van een nieuwbouwwoning. Het beton is nog niet op het weiland gezet, op de 'koeienstront', of de eerste haarscheuren in de relatie worden zichtbaar. Aan de buitenkant is alles nog vredig en kalm, maar de vrouw - haar man bekijkend - heeft de scheiding al doordacht: "Ze lacht als altijd, / zoekt vast de ruzies op in haar hoofd. / Gumt zijn naam van de verjaardagskalender."

De taferelen in Van der Ploegs gedichten zijn uiterst herkenbaar. De weemoed om de eerste zoen, vriendjes van ooit die nu via sociale media vriendschapsverzoeken doen 'kaken met baard compenseren de geweken haarlijn'.

De dichter kiest voor de beheerste formulering, met veel trage klanken, maar daaronder voel je de dreiging van een vulkaan.

Toch bezorgt deze poëzie je geen ongemakkelijk gevoel. Eerder zijn de gedichten een bevestiging dat individuele onvrede, het gevoel vast te zitten in een leven, universeel blijkt. Sommige gedichten in deze bundel zijn tamelijk vlak, een enkele wat zoet. Maar gelukkig geeft Van der Ploeg haar regels nu en dan met een treffend beeld een verrassende draai: "Binnen verliest oma de dagen van de week / de zon van negen decennia zee is op haar huid / achtergebleven".

Uiteindelijk komt de vulkaan toch tot uitbarsting. Het nieuwbouwhuis, de verlangens naar een tijd waarin ook andere levens mogelijk waren, het zijn uiteindelijk vooral rituele voorbereidingen op de geboorte van een kind. En zelfs die emotionele, lichamelijke uitbarsting weet Van der Ploeg zakelijk te houden: "Iemand probeert me uit elkaar te schroeven / van binnenuit, geen plattegrond / waar de uitgang op staat".

'Zover' besluit met een gedicht in briefvorm (er staan nog enkele in de bundel). De vrouw schetst een vriendin haar nieuwe leven: man en vrouw vredig uiteen, het kind de vervulling van een lang gekoesterd verlangen. Eind goed al goed, maar uiteindelijk misschien beter dan 'langer bij iemand te wonen dan je gevoelens voor diegene hebt'.

Froukje van der Ploeg: Zover. Nieuw Amsterdam, Amsterdam; 56 blz. euro 17,50

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden