'Je bent Braziliaanse, gebruik je charmes'

Seksistische reclamecampagne zwengelt polemiek aan over de positie van vrouwen in Brazilië

Het Braziliaanse supermodel Gisele Bündchen vertelt in een reclamespot tegen haar denkbeeldige echtgenoot dat ze de auto voor de zoveelste keer in de prak heeft gereden. Dat wordt afgevinkt als 'fout'. Daarna vertelt ze het nog een keer, maar nu gekleed in lingerie en op stilettohakken. "Je bent Braziliaanse, gebruik je charmes", is de boodschap van lingeriemerk Hope.

De grappig bedoelde, seksistische campagne heeft een polemiek losgemaakt in Brazilië. De regering, die voor het eerst bestaat uit tien vrouwelijke ministers (een kwart van het totaal) en onder leiding staat van een vrouwelijke president, Dilma Rousseff, kan er niet om lachen.

De minister voor vrouwenzaken, Iriny Lopes, schakelde de reclamecodecommissie in. De reclame zou vrouwen reduceren tot seksobjecten en hun recente overwinningen op de machocultuur negeren. De commissie keurde de spotjes echter goed - de gebruikte stereotypen zouden de samenleving bekend overkomen en makkelijk te snappen zijn. Bündchen zelf kon er ook wel om lachen. En minister Lopes werd door sommige journalisten weggezet als lelijk en jaloers.

Minister Lopes' actie om de spot voor de reclamecodecommissie te brengen, werd geïnterpreteerd als poging tot censuur. Daar is Brazilië allergisch voor sinds de militaire dictatuur waar het land van 1964 tot 1985 onder zuchtte.

Daarbij ziet men echter het grove geweld tegen Braziliaanse vrouwen over het hoofd, zegt sociologe Fátima Pacheco Jordão (1941) van het feministisch instituut Patrícia Galvão. Onderzoek door het bureau voor de statistiek wees onlangs uit dat één op de vijf vrouwen slachtoffer is van mannelijk geweld. Jordão: "Minister Iriny Lopes heeft me verteld dat in de polemiek rond de Hope-campagne niemand de link heeft gelegd met de aanklachten van geweld."

Vrouwen worden volgens Jordão nog altijd als bezit gezien door hun mannen: "Het is niet precies zoals in de islam, maar je kunt wel een parallel trekken. Vrouwen gaan er zelf in mee. Ze vergoelijken het. Op de Braziliaanse stranden gaat het niet om de gewonnen vrijheid van vrouwen, maar om het lijf dat ter beschikking staat aan de man. Hope maakt daar gebruik van."

Tegelijkertijd staat de Braziliaanse samenleving niet stil. Twee derde van de bevolking stemde tijdens de eerste verkiezingsronde vorig jaar op een van de twee vrouwelijke presidentskandidaten. Het kabinet van Dilma heeft nog niet de beloofde 30 dertig procent vrouwen, maar nog nooit telde de regering zo veel vrouwen.

Jordão: "Onder druk van de sociale bewegingen worden er overwinningen behaald, zoals de komst van politiekantoren speciaal voor vrouwen. Vrouwen krijgen ondertussen ook een hoger opleidingsniveau dan mannen. Op technisch vlak worden ze erkend. Mijn kleindochters hebben al meer kansen dan mijn dochters en ik ooit hebben gehad."

Openbaar aanklager Fausto Rodrigues de Lima, schrijver van een boek over huiselijk geweld, schreef in de krant Folha de São Paulo dat Bündchen óók de mannen discrimineert: "Mannen worden als idioten weggezet, die maar één ding willen: seks. Maar wij mannen van de 21ste eeuw zijn ook denkende wezens."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden