jazz

GRONINGEN - Schitteren door afwezigheid, dat deed Steve Coleman dinsdagavond in het Grand Theatre. Terwijl de groepen die hij twee dagen in de principes van zijn 'M-Base'-muziek had onderwezen, de een na de ander lieten horen er niet echt mee uit de voeten te kunnen, lag de altsaxofonist in zijn hotel met koorts in bed.

KEES POLLING

Over anderhalve maand staat Steve Coleman met zijn band Five Elements op het North Sea Jazz Festival in Den Haag en de mogelijkheid is groot dat hij in oktober met zijn groep op de Groninger Jazzmarathon staat. Wie wil horen, wat Colemans muziek zo bijzonder maakt, moet dan maar gaan luisteren. En bijzonder, dat is zijn muziek wel degelijk. Maar, tegelijkertijd ook heel eenvoudig.

Dat het Trip Hop Orkest, Cousin X en D'Arling Bros moeite hadden met Colemans muzikale uitgangspunten, komt wellicht door de relatieve eenvoud daarvan. Letterlijk betekent M-Base 'Macro-Basic Array Structured Extemporization', wat zoiets betekent als 'Op macro-basis geordende, gestructureerde improvisatie'. In de praktijk verschilt de inhoudelijke invulling die 'M-Base'-leden aan hun muziek geven aanzienlijk. Daardoor is het beter om 'M-Base' te zien als een organisatievorm van gelijkgezinde, vooruitstrevende (zwarte) jazzmusici uit Brooklyn, New York.

In Colemans geval vormt ritme de basis van zijn muziek. Maar dan meer op z'n Afrikaans, dan als in de westerse muziek, met accenten op de zoveelste tel. Voor zijn muziek bedenkt Coleman pakkende rifjes, gehuld in afwijkende maatsoorten, waarvan de accenten ontbreken - als het ware een aanhoudende lijn. Het gevolg is een merkwaardige swing - niet jazzy, maar wel uiterst dansbaar.

Over die rifjes speelt Coleman zijn solo's, die door menig jonge blazer als baanbrekend wordt ervaren. Hierin baseert hij zich op de jazztraditie, maar legt net iets andere verbanden. Bij eerste beluistering weet je niet wat je hoort. Maar als je het vaker hoort, merk je dat het principe eigenlijk heel logisch is: met als resultaat pakkende, wervelende, letterlijk ongehoorde solo's.

Maar goed, die rifjes en solo's waren dinsdag dus niet te beluisteren. Daarvoor moet de liefhebber naar de platenwinkel voor Colemans laatste cd 'Def Trance Beat (Modalities of Rhythm)'. Of wachten op de komende concerten.

Was de avond dan geheel verloren? Welnee. Het Trip Hop Orkest, Cousin X en D'Arling Bros wisten, zoals gezegd, weinig raad met Colemans ideeën.

Het dichtst in de buurt bij Colemans muziek kwam Cousin X. De groep bood de gelegenheid om lefgozer Janfrie van Strien weer eens aan het werk te zien op sopraan- en tenorsaxofoon. Het aandeel van Five Elements-keyboardspeler Andy Milne maakte echter tevens pijnlijk duidelijk dat de ritmische souplesse van Afro-Amerikanen het nog op alle fronten wint van de Nederlandse houterigheid. Milne blonk later ook uit in enkele solo's en bij D'Arling Bros. Basgitarist Gerry en drummer Harrie Arling lieten zich niet imponeren, maar bleven doen waar ze goed in zijn: het leggen van stuwende, alle kanten uitschietende ritmische lijnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden