jazz

Utrecht (Utrechtse School, 2/5), Middelburg (Kloveniersdoelen, 7/5) en Amsterdam (BIM-huis, 8/5).

KEES POLLING

Eerder deze maand leverde hij een verdienstelijke bijdrage aan het 'Cabra Y Cabrones'-project van Martin Van Duynhoven. Vorige week voerde het Mondriaan Kwartet zijn weerbarstige Eerste Strijkkwartet uit in een gecombineerd programma met het jazztrio Dig d'Diz. En zaterdagmiddag presenteerde hij in eigen persoon in het Amsterdamse Stedelijk Museum zijn nieuwe groep Termos Double Express.

Termos Double Express is geen voortzetting van Paul Termos' vorige, belangrijke formatie Termos Tientet. Met het vertrek van slagwerker Michael Vatcher was het gedaan met die band. Een nieuwe drummer van Vatchers kaliber was niet snel te vinden. De Amerikaan Gerry Hemingway was wel geïnteresseerd, maar het bleek agendatechnisch nauwelijks mogelijk hem daadwerkelijk in te schakelen.

De fans van het tientet moeten het nu doen met de prachtige cd 'Shakes & Sounds', verschenen op het label Geestgronden. Of gewoon overschakelen op de muziek van de Termos Double Express. Dit ensemble mag dan geen directe voortzetting zijn van het Termos Tientet, het is wel een vertolker van Termos' muzikale ideeën.

Drie leden van het tientet spelen ook in zijn nieuwe groep: rietblazer Peter van Bergen, pianist Michiel Scheen en bassist Ernst Glerum. De overige vijf leden recruteerde Termos uit de regionen van de hedendaagse gecomponeerde en geïmproviseerde muziek: de sopranen Margo Rens en Janice Jackson, harpiste Ulrike von Meier, contrabasklarinettist Henk Bakker en slagwerker Wim Janssen. Een ongewone bezetting? Zeker, maar het blijkt te werken. Zelfs de harp leverde in het Stedelijk een essentiële bijdrage.

Termos manifesteert zich al jaren op het grensvlak van gecomponeerde en geïmproviseerde muziek. Voor Termos Double Express probeert hij een opmerkelijke fusie tussen diverse muzikaal-esthetische opvattingen te bereiken, “waarbij het blootleggen van onverwachte en verborgen verbanden en verwantschappen belangrijker is dan het postmodernistisch naast elkaar plaatsen van verschillende stijlen.”

Dat lukt hem door verschillende technieken naast en door elkaar heen te gebruiken, zodat de luisteraar voortdurend op zijn hoede moet zijn om niets te missen. En wat er in Termos' composities voor dit ongewoon samengestelde ensemble gebeurt, is heel bijzonder. In één nummer kan een ouderwets boppende jazzgeluid bijna onmerkbaar overgaan in een Morton Feldman-achtige verstildheid. Alles zit er in: aansprekende thema's, muzikale grapjes, knap verborgen verwijzingen, omgewerkte citaten, jazzy solo's, (te lange en te extatische) freejazz-achtige uitbarstingen en instrumenttechnische hoogstandjes. Inhoudelijk lijkt de muziek geheel niets van doen te hebben met muziek van het vroegere Termos Tientet, veelal geschoeid op Termos' beleving van jaren '60-popmuziek, maar tegelijkertijd toch ook weer alles. Zo blijft de muziek boeien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden