jazz

Vanavond in het Amsterdamse BIM-huis.

Gayle is een van die zeldzame musici die voor zijn muziek leeft. Liever zwerft hij onbegrepen door de straten om op straathoeken van zijn muzikale geloof te getuigen, dan ook maar een duimbreed toe te geven aan een iets commerciëlere koers. Wat dat geloof dan wel is? De freejazz, de energieke, tomeloos vrije improvisatiemuziek, die hij in de jaren zestig tegelijk met freejazz-giganten als Albert Ayler, Archie Shepp en John Coltrane ontwikkelde.

Die compromisloze opstelling zorgde er inderdaad voor dat de in 1939 geboren musicus huis en vrouw verloor en jarenlang in New York als straatmusicus zijn geld verdiende. De nachten bracht hij door op bankjes in het park, op de roosters van de metro en in afbraakpanden.

Hoewel hij op zijn 55ste nog verre van welgesteld is, heeft hij in relatief korte tijd wel zo'n naam opgebouwd dat hij voor enkele optredens de oversteek naar Europa kon maken. Deze ommekeer werd mogelijk gemaakt door de Newyorkse club Knitting Factory, die halverwege de jaren tachtig werd opgericht. Op dit podium voor de jazzvoorhoede, de impro's en de flexibel tussen gevestigde muziekstijlen laverende musici, was ook plaats voor Gayle's onbuigzame freejazz.

Met cd's die hij sindsdien onder meer voor het huislabel van de Knitting Factory maakte, positioneerde hij zich naast de al wat langer erkende freejazz-grootmeester, David S. Ware. Hoe goed Ware, die onlangs concerteerde in het Amsterdamse BIM-huis, ook is, Gayle wint het van hem qua onbevangenheid en compromisloosheid.

In DeSingel wist Gayle zich begeleid door in de vrije-improvisatiemuziek gewortelde klasse-musici als slagwerker Sunny Murray en bassist William Parker. Terwijl zij een schiftende en bruisende ondergrond verzorgden, waarin zij zich voortdurend solistisch met elkaar en de saxofonist maten, speelde Gayle rauwe, frenetieke klankstoten.

Eenmaal aan het spelen, gaat hij helemaal op in zijn muziek. Hij speelt als in trance, alsof de Schepper hem zijn noten direct influistert. Heel af en toe duikt er ook een melodie op. Eventjes een moment van rust. Maar voor rust en bezinning moet men Charles Gayle's concerten niet bezoeken. Zijn muziek vereist onverbiddelijke overgave. Makkelijk is dat niet. Het vergt veel moeite om volledig onder te duiken in Gayle's obscure klankbrouwsels. Maar wie daar eenmaal toegang toe heeft verkregen, wordt ruimschoots beloond. Dat er van de paar honderd bezoekers in DeSingel er maar een handjevol mensen de zaal voortijdig verliet, zegt genoeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden