jazz

Nog in Amsterdam (Concertgebouw, 1/2), Houten (Gemeentehuis, 7/2), Rotterdam (Popular, 17/2), Utrecht (Vredenburg, 20/2) en Nijmegen (De Vereeniging, 25/4).

Neem nou Louis van Dijk, een van de drie Gevleugelde Vrienden (met Pieter van Vollenhove en wijlen Pim Jacobs). Deze klassiek geschoolde pianist won in 1961 het Loosdrecht Jazz Concours en speelde daarna nog wel eens wat jazz met mensen als Toots Thielemans, Rita Reys, Ann Burton en Chris Hinze. Of was dat, net als de muziek die hij met zijn Gevleugelde Vrienden bracht, toch eerder lekker in het gehoor liggende 'lichte muziek', dan jazz?

Dat Van Dijk wat met jazz heeft, is dus onloochenbaar, maar dat maakt hem nog niet tot een echte jazzmusicus. Daarom bevreemdde het zo hem nu als leider van een eigen jazzgroep te zien, de Louis van Dijk Superband, waarmee hij zondag in de Anton Philipszaal in Den Haag de première bracht van een speciaal Jelly Roll Morton-programma.

Toch liet hij zich ook in zijn Superband niet kennen als een echte jazzmusicus. Hij soleerde veelvuldig, en niet onaardig, maar wel meestentijds van papier. Improviseren deed hij nauwelijks. Op een originele noot heb ik hem niet kunnen betrappen. Hij schudde de jazzclichés voortdurend met grote pianistische vaardigheid uit zijn mouw.

De Louis van Dijk Superband is ook eigenlijk niet zijn band, zoals Ben van den Dungen, saxofonist in dit sextet, mij verklapte. “Wij (hij doelt op het impresariaat JWA, dat hij samen met trompettist Jarmo Hoogendijk heeft opgezet, K.P.) regelden de tournee. En Jarmo en ik hebben ons voor onze arrangementen grondig verdiept in Jelly Roll Mortons muziek en in de jazz uit zijn tijd, de jaren twintig. Of het dan niet meer onze groep is dan die van Louis? Wat maakt het uit wie de leider is? Iedereen in de groep is gelijk. Niemand is belangrijker dan de ander. Maar iemand moet de leider zijn. Dat is Louis geworden.”

Eigenlijk kan je de Louis van Dijk Superband het beste zien als het vervolg op Brand New Orleans, de vorige groep van het duo Van den Dungen/Hoogendijk. Vier van de zes musici van de Superband speelden ook in die groep. In Brand New Orleans werd een fusie beoogd tussen oude New Orleans-jazz, de Afrikaanse ritmische wortels van de jazz en een meer hedendaagse visie op het improviseren. In de Louis van Dijk Superband wordt die lijn in zekere zin voortgezet. De muziek van Jelly Roll Morton wordt in een fris hedendaags kader geplaatst.

Morton (1885-1941) noemde zichzelf de 'uitvinder van de jazz'. Dat is ietwat overdreven, al dateren zijn eerste composities van even na de eeuwwisseling, en is zijn belang voor de jazz beslist enorm. Hij wordt gezien als de eerste pianist die zich ontworstelde aan de ritmisch rigide en volledig uitgeschreven ragtime. Swing was al vroeg een kenmerk van zijn muziek, evenals de inbreng van improvisatie. Dat Morton tevens profbiljarter was, en gokker, bordeelhouder en nachtclubeigenaar, maakt hem des te kleurrijker.

Dat de Louis van Dijk Superband een geslaagd en genietbaar concert rond Jelly Roll Morton gaf, was zondag niet de danken aan de leider, maar aan de echte jazzmusici van de groep. Van den Dungen en Hoogendijk, die tot de top van hun generatie behoren, koppelden hun niet geringe talenten aan die van oudgedienden als trombonist Bart van Lier, bassist Harry Emmery en slagwerker John Engels. De laatste twee zorgden voor een verfijnd swingende basis en Van Lier speelde met een mooie, omfloerste toon de mooiste solo's van de middag in 'Boogaboo' en 'Chelsea Bridge'.

Met dit laatste nummer, een compositie van Billy Strayhorn, bleek dat het programma zich niet strikt beperkt tot de muziek van Jelly Roll Morton. De band had het beter kunnen bewaren voor een later programma rond het componistenduo Duke Ellington/Billy Strayhorn. Maar dan met een echte jazzpianist.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden