Jazzy klanken, en bloed op het drumstel

Whiplash

Regie: Damien Chazelle. Met Miles Teller en J.K. Simmons.

****

Wie boven de middelmaat wil uitstijgen, moet niet alleen talent hebben, maar ook keihard werken, en misschien wel tot het uiterste durven gaan. Dat ervaart de 19-jarige Andrew Neiman in het kwadraat. Andrew wil de beste jazzdrummer van zijn school worden, misschien wel van de hele Amerikaanse east coast. Maar als hij door de gerenommeerde en gevreesde muziekleraar en bandleider Terence Fletcher wordt uitgekozen om als drummer plaats te nemen in dé jazzband van de school, die meedoet aan muziekconcoursen, is dat het begin van een tocht door de hel.

Fletcher - met robuuste kale kop gespeeld door J.K. Simmons - lijkt meer op de sergeant die in 'An Officer and a Gentleman' of beter nog Kubricks 'Full Metal Jacket' de jonge soldaten drilde voor het front. Niks gezellige muziekschool. De Juilliard School of Music, gevestigd in het Lincoln Center in New York, heeft nog het meest weg van een oorlogstoneel. Wie een fout maakt, wordt direct afgeschoten.

In de populaire muziekfilm 'Fame' uit 1980, die gesitueerd was aan de High School for Performing Arts in New York, waren we eerder getuige van de bittere concurrentiestrijd tussen dansers. In het muzieklokaal is het niet anders. De stille strijd die zich tussen de vaste drummer en de invaldrummer voltrekt, wordt grandioos vertolkt. De leraar speelt daarbij een geweldige intrigantenrol. Hij raast en tiert, en laat geen moment onbenut om te tonen wie de baas is, en wie de knecht. Het is een fascinerend schouwspel, waarin de 27-jarige Miles Teller indruk maakt als de jonge jazzdrummer die steeds verder verstrengeld raakt in de obsessie om de beste te worden. Bloed op het drumstel dus.

De 29-jarige Amerikaanse regisseur Damien Chazelle, die zelf in een schoolband drumde, en met zijn debuut al verschillende publieksprijzen won, filmt het in overeenstemming met die obsessie in een mooie, geconcentreerde stijl, waarin de buitenwereld nauwelijks bestaat. Chazelles's eersteling was afgelopen jaar al zo'n succes in de VS, dat hij zijn tweede film meteen met Emma Watson mag maken, 'La La Land', het verhaal van een jazzpianist (opnieuw gespeeld door Miles Teller) en een aspirant-actrice (Watson dus).

Chazelles's muziekfilm geeft op de jazzy tonen van Hank Levy's 'Whiplash' en Duke Ellingtons 'Caravan' een bijzondere draai aan het klassieke verhaal van de leraar en de leerling waarin de laatste wordt opgejaagd om op zijn minst de nieuwe Charlie Parker te worden.

Tegen het eind van de film - die nog verschillende verrassingen en wendingen in petto heeft - zien we een aan gekte grenzend genie aan het werk. De prijs die de getalenteerde jazzdrummer betaalt, is hoog.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden