JazzBrugge: uitdagende staalkaart van Eurojazz

Al tien jaar bewijst Brugge dat de jazz niet dood is, zoals ze in de VS menen, maar naar Europa is verhuisd. Muzikanten gaan weer op avontuur.

Is jazz dood of elders gaan wonen? Dat vroeg schrijver Stuart Nicholson zich zeven jaar geleden af. Het antwoord: jazz is springlevend, maar heeft de Verenigde Staten verlaten om zich in Europa te vestigen.

Nicholson schreef zijn boek overigens toen de subsidies die volgens hem essentieel zijn om een kunstvorm als jazz in leven te houden, nog niet waren aangetast. Maar wie wil weten hoe de Europese jazz er nu voorstaat, heeft daartoe een uitgelezen mogelijkheid: het tweejaarlijkse festival JazzBrugge.

Al sinds de eerste editie in 2002 brengt JazzBrugge uitsluitend Europese groepen op de planken. De programmeurs beperken zich daarbij niet tot de scenes die volgens Nicholson de vruchtbaarste van Europa zijn - Scandinavië en de BeNeLux - maar halen overal interessante artiesten vandaan. Uit de grote Europese landen, maar ook uit landen met een hier vrijwel onbekende jazzscene als Macedonië, Polen, Portugal en Servië.

Dankzij het verrassende aanbod is JazzBrugge zelfs voor goed ingevoerde jazzliefhebbers een ontdekkingstocht. Gelukkig één met nagenoeg ideale omstandigheden. Het Concertgebouw van Brugge mag dan een van de weinige minder fraaie gebouwen zijn in het zo schilderachtige stadscentrum, de akoestiek is er fenomenaal. De festivalformule is eenvoudig maar doeltreffend. De avondprogrammering begint met een intiem concert in de kamermuziekzaal, waarna drie optredens plaatshebben in de grotere concertzaal. Tussendoor zijn er ruime pauzes, want de veelal onbekende muziek moet de gelegenheid krijgen om in te dalen. 's Middags is er dan nog een lunchconcert in het dertiende-eeuwse Sint-Janshospitaal.

Dat de samenstellers van het programma bijzonder goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen binnen de jazz, blijkt ook deze aflevering weer. Zo is er volop aandacht voor jazzmusici die op avontuur gaan met klassieke muziek. Een indrukwekkend voorbeeld daarvan is de groep van Michel Godard. Deze Fransman speelt behalve bas en tuba ook de obscure serpent, een slangvormig instrument met een opvallende klank. Centraal in dit project van Godard staat de muziek van Claudio Monteverdi. De contrasten in deze interpretatie zijn groot. De zuivere sopraan van Guillemette Laurens heeft bijvoorbeeld een opzienbarende tegenspeler in de gutturale zang van Gavino Murgia. Alsof iemand een reusachtig elastiek laat trillen, zo ongeveer klinkt zijn stem. Het knappe van Godard is dat hij die zo diverse klanken tot een harmonieus geheel heeft weten samen te brengen.

De eveneens Franse saxofonist Christophe Monniot heeft in zijn zeer eclectische bewerking van Antonio Vivaldi's muziek juist weer zijn best gedaan om de contrasten zo extreem mogelijk te maken. Deze muziek stuitert alle kanten op en paart een tomeloze energie aan een onbegrensde verbeeldingskracht. Het ene moment voelt de luisteraar zich overreden door een compleet regiment van de cavalerie, even later klinkt alleen een zachte stem, subtiel begeleid door bijna fluisterende blazers.

Het Nederlandse Artvark Saxophone Quartet is een samenwerking aangegaan met de bekende klassieke sopraan Claron McFadden. 'Sly meets Callas' heet hun project, waarin funkheld Sly Stone wordt gekoppeld aan de klassieke diva Maria Callas. Daarmee geven ze hun eigen draai aan de momenteel veel gehoorde toenadering van jazz tot klassiek, maar ook aan de eveneens vaak voorkomende vermenging van jazz en popmuziek. Ook de Nederlands/Belgische band Electric Barbarian is daarvan een voorbeeld. In hun ode aan de Afro-Amerikaanse dichter Langston Hughes koppelen zij samples, beats en een scratchende DJ aan een heus strijkkwartet

Hun DJ van dienst is Grazzhoppa, die ook bij het collectief Root van de partij zal zijn, tezamen met rapper Uman. Aka Moon beweegt zich eveneens op de grensvlakken van jazz en andere genres. Zij gaan op JazzBrugge een verbond aan met muzikanten uit de Balkan en sluiten daarmee aan bij een derde trend in de hedendaagse jazz: de vermenging met volksmuziek. Zonder twijfel zullen de eigengereide heren van Aka Moon daarvan iets origineels weten te maken. Zij zijn niet de enigen, want ook Free Flamenco komt met een eigenzinnige versmelting van jazz en, in dit geval Spaanse, volksmuziek.

Biedt JazzBrugge dan alleen mengvormen van jazz? Beslist niet. Op het programma staat bijvoorbeeld het eerbetoon van de Italiaanse drummer Aldo Romano aan de legendarische freejazz-trompettist Don Cherry. Dat wordt jazz met op het podium alle remmen los, en voor het publiek veiligheidsriemen vast. En Romano's landgenoot Francesco Bearzatti zal met zijn Tinisima Quartet ook garant staan voor een zeer expressieve set met vrije jazz, waarin overigens ook wel rockinvloeden doorklinken. Op het affiche staan verder veelbelovende ontmoetingen tussen prominenten uit de improvisatiescene.

Kalmer maar allesbehalve saai is de muziek van de uitbundige Britse pianist Django Bates, iemand met een ongebreidelde fantasie. Even boeiend is de virtuoze Italiaanse pianist Enrico Pieranunzi. Brengt hij onvervalste jazz of wijdt hij zich aan de muziek van Domenico Scarlatti waarvan hij een eminent vertolker is? Hoe dan ook wordt het enerverende muziek in een ontspannen ambiance, de reis naar Brugge meer dan waard.

JazzBrugge 4 t/m 7 oktober, Brugge, diverse locaties, www.jazzbrugge.be

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden